Liga Kubogi: Evertonning o‘tmishi va yangi xavflar
Liga Kubogi deganda Everton muxlislarining ko‘z oldiga avvalambor imkoniyatlar emas, alamli xotiralar keladi. Turnir 1960/61-yilda boshlanganidan beri klub atigi ikki marta finalga chiqqan, ikkalasida ham mag‘lub bo‘lgan. 1977-yilda Aston Villa bilan uch o‘yinga cho‘zilgan epik final, uchinchi uchrashuvda, qo‘shimcha bo‘limning so‘nggi daqiqasida yegan gol. 1984-yilda esa Liverpulga yutqazilgan derbi final. Shundan beri bu musobaqa Everton uchun deyarli la’natga aylangan.
1990-yillar esa alohida og‘riq nuqtasi. Pastki ligadagi Portsmouth, Millwall, York, Oxford kabi jamoalarga qarshi uyatli mag‘lubiyatlar. 1984-yildan buyon atigi uch marta yarim final, oxirgisi 2016-yilda. O‘shanda ham 3:1 hisobidagi umumiy ustunlik Manchester Cityga qarshi qo‘ldan boy berilgan. O‘tgan o‘n yillikda uch marta chorak final ko‘rindi, lekin so‘nggi besh mavsumning to‘rttasida jamoa uchinchi bosqichdan nariga o‘ta olmagan, so‘nggi sakkiz qatnashuvning beshtasida penaltilarda mag‘lub bo‘lgan.
Shunday bo‘lsa, bu yil boshqacha bo‘lishiga nima asos bor?
Moyes, kamera va xavotir
Preston bilan chorshanba kungi uchrashuvga Sky kameralarining kelishi bejiz emas. Bu odatda telekanal “sensatsiya hidi”ni sezganini anglatadi. David Moyesning o‘zi ham g‘alati bayonotlari bilan olovga yog‘ quydi: go‘yoki kubokda yurish bilan Premer-ligada omon qolish o‘rtasida “tanlov” qilish kerakdek gapirdi. Bunday ohang muxlislar orasida xavotirni yanada oshirdi.
Everton bu mavsum Yevropa musobaqalarida qatnashmaydi, demak, tarkib Liga Kubogidagi qo‘shimcha o‘yinlarga bardosh beradigan darajada keng. Kubokdagi muvaffaqiyat ko‘pincha ichki chempionatga ham ruhiy turtki beradi. O‘tgan mavsumda esa Moyes buni o‘z qo‘li bilan boy bergan: Wolves maydoniga safarda u jiddiy rotatsiya qilgan, raqib esa mavsumni olti o‘yindan beshta mag‘lubiyat bilan boshlagan bo‘lsa-da, aynan o‘sha uchrashuvda Evertonni to‘xtatgan.
Endi murabbiyning so‘nggi gaplari ham xuddi shunday yondashuv takrorlanishini eslatayotgandek. Yana bir erta chiqib ketish – Crystal Palace ustidan olingan ochilish turidagi g‘alaba ortidan paydo bo‘lgan ijobiy kayfiyatni tezda yemirib yuborishi mumkin.
Preston – unutilgan gigantning soyasi
Preston – Everton. Bu juftlik ingliz futbolining eng qadimiy to‘qnashuvlaridan biri. Ammo rangli televideniye davrida bu uchrashuv deyarli ko‘rinmay qoldi.
Har ikkala klub ham 1888-yilda tashkil topgan Football League asoschilaridan. O‘sha ilk mavsumda Preston chempionlikni va FA Cupni qo‘lga kiritib, mamlakatdagi birinchi “dubl” egasiga aylangan. Butun liga mavsumi davomida mag‘lub bo‘lmay o‘tgani uchun “Invincibles” laqabini olgan – bu natijani faqat 2004-yilda Arsenal takrorlay olgan.
Preston keyingi mavsumda ham chempion bo‘ldi, so‘ng uch yil ketma-ket ikkinchi o‘rinni egalladi. Katta sovrinlar oqimi esa shu bilan deyarli tugadi: faqat 1938-yilda olingan FA Cup. Shunga qaramay, ular 1950-yillarda ikki bor Division One ikkinchi pog‘onasida yakunlab, 1961-yilgacha yuqori ligada muntazam ishtirok etib kelishdi. Aynan o‘sha yil – Preston qulagan mavsum – Everton oxirgi marta Deepdale stadionida rasmiy o‘yin o‘tkazgan.
Shundan beri atigi ikki uchrashuv: ikkalasi ham Goodison Parkda, ikkalasida ham Everton 2:0 hisobida g‘alaba qozongan – biri FA Cupda, biri Liga Kubogida.
Prestonning yuqori ligada qayta paydo bo‘lishga eng yaqin kelgan pallasi – 2001 va 2005-yillardagi pley-off finallari. Birinchisida ularni boshqargan murabbiy – tanish ism: David Moyes. U bu klubda avval besh yil futbolchi, keyin to‘rt yil murabbiy bo‘lib ishlagan, 2000-yilda jamoani Division One (hozirgi Championship) ga ko‘targan, oradan bir yil o‘tib esa Premer-liga yo‘llanmasi uchun finalga olib chiqqan.
Bu yilgi kubok yo‘lida ham Everton soyasi bor. Prestonning birinchi bosqichdagi Huddersfield ustidan qozongan g‘alabasi Goodison Parkda bo‘lib o‘tdi – Deepdale maydoni hali tayyor emas edi. Shundan keyin esa ular liga uchrashuvlarida ketma-ket Bolton va Wolvesga yutqazdi.
Oxirgi uchrashuv xotirasi
Bu ikki klubning so‘nggi rasmiy to‘qnashuvi 22 yil avval bo‘lib o‘tgan. 2004-yil 27-oktabr, Liga Kubogi uchinchi bosqichi, Goodison Park. Everton 2:0 hisobida g‘alaba qozongan, gollarni Lee Carsley va Marcus Bent urgan.
Hozir esa boshqa sahna, boshqa bosim. Deepdale yana Evertonni kutib turibdi.
Tarkibdagi boshqotirma
David Moyes yana tarkibni “aralashtirishi” kutilmoqda. O‘tgan mavsumdagi tajriba tufayli muxlislar haddan tashqari ko‘p o‘zgarishlardan xavotirda.
Tyler Dibling, Carlos Alcaraz, Beto, Brennan Johnson va Jake O'Brien asosiy tarkibga kirish uchun jiddiy nomzod sifatida ko‘rilmoqda. Bu yangi energiya berishi mumkin, lekin muvozanatni yo‘qotish xavfi ham bor. Everton muxlislari uchun bu chiziq juda nozik.
Moyesning keskin javobi
Matbuot anjumanida Moyes odatdagi savoldan charchagani sezildi. Uning javobi keskin chiqdi:
“Bu savolni har bir jurnalist har bir murabbiydan so‘raydi, va ba’zan o‘ylab qolaman: ‘Bu jurnalistlar chindan ham shuncha ahmoqmi? Hech bir murabbiy kubokni yutishni xohlamaydi deb o‘ylaysizlarmi?’
‘Agar sizdan so‘rasam: “Premer-ligada qolishdan ko‘ra muhimroqmi?” – javobingiz qanday bo‘ladi? Javobingiz savolingizning yarmiga o‘zingizni olib keladi.
Men birorta murabbiyni tasavvur qila olmayman, u yaxshi kubok yurishini xohlamasa’.”
So‘zlarining ma’nosi aniq bo‘lsa-da, ularning talqini Everton muxlislarini ranjitdi. Go‘yo klub yana Liga Kubogini ikkinchi darajali vazifa sifatida ko‘rayotgandek taassurot paydo bo‘ldi. Natijada bosim ham murabbiyga, ham jamoaga yanada kuchaydi: endi nafaqat g‘alaba kutilyapti, balki “hech bo‘lmaganda sharmanda bo‘lmaslik” talabi ham bor.
Oldinda nima turibdi?
Tarix, statistika va kayfiyat – barchasi bir tomonda. Preston o‘z uyida, telekameralar qarshisida, zaif nuqtalari ko‘rinib turgan Premer-liga klubini yiqitish imkoniyatini ko‘rib turibdi. Everton esa Liga Kubogida yana bir erta yiqilish, yana bir alamli sahifani tarixga qo‘shib qo‘ymaslikka urinadi.
Shu fon, shu taranglik bilan Deepdale kechasi boshlanadi. Savol bitta: Everton nihoyat bu musobaqadagi la’natini sindiradimi yoki Liga Kubogi yana bir bor ularning ustidan kuladimi?
