Lamine Yamal va Kylian Mbappe: Yarim finaldagi to‘qnashuv
Lamine Yamal: tonnellar orasidagi bola va Kylian Mbappe soyasi
Ushbu yarim finalni oddiygina “Ispaniya – Fransiya” deb atash yetmaydi. Bu, avvalo, Lamine Yamal va Kylian Mbappe to‘qnashuvi. Bir tarafda allaqachon Jahon chempioniga aylangan, rekordlarni sindirishga odatlangan yulduz. Ikkinchi tarafda esa hali 20 yoshga ham kirmagan, lekin allaqachon futbol xaritasini chizib bo‘layotgan bola.
Yamalning orzusi sodda va ulkan: Mbappe kabi, o‘smirligidayoq Jahon chempioni bo‘lish. Buning uchun esa avval aynan Mbappe boshchiligidagi Fransiyani Arlingtondagi yarim finalda chetlab o‘tishi kerak.
Mbappe yo‘lidan borayotgan bola
2018-yilgi final. Kylian Mbappe “Croatia” darvozasiga gol urganida 19 yosh 207 kunlik edi. Shunda u Jahon chempionati finalida gol urgan tarixdagi atigi ikkinchi o‘smirga aylandi. Birinchisi – 1958-yilda 17 yoshida maydonni larzaga keltirgan Pele.
Mbappe uchun mundial bilan muhabbat o‘shanda boshlandi. Lamine uchun esa bu birinchi Jahon chempionati. Ammo u katta sahnada ilk bor porlagan payt allaqachon ortda qolgan – “Euro 2024” yarim finalida Fransiyaga qarshi o‘sha sehrli zarba, 2:1 hisobidagi g‘alabaga sabab bo‘lgan gol. To‘rt kun o‘tib u 17 yoshga to‘ldi. Ertasi kuni – final. Ispaniya “England”ni yengdi, Yamal esa turnirning eng yaxshi yosh futbolchisi deb topildi.
Endi esa uning 19 yoshga to‘lishi – yana bir yarim final arafasida. Bu safar Arlingtonda. Bu safar Jahon chempionati.
Shunchalik yosh, ammo allaqachon yetilgan. Eng yaxshi yillari hali oldinda. O‘zi esa bu mundialda iz qoldirishga shoshilayotgandek.
Jarohat qo‘rquvi va ichki bosim
Shoshilish unga qimmatga tushishi ham mumkin edi. Mavsum oxirida “Barcelona” safida son soni mushak (hamstring) jarohati tufayli maydonga tusha olmay qoldi, bir paytlar Jahon chempionatini o‘tkazib yuborish xavfi ham tug‘ildi.
“O‘sha paytda jiddiyroq bo‘lishidan qo‘rqdim, eng asosiysi – uncha jiddiy bo‘lmasa ham, qaytadan jarohat olib, Jahon chempionatini o‘tkazib yuborishdan cho‘chidim”, – degan edi Yamal may oyining oxirida.
Uning mundiali esa zaxiradan tushish bilan boshlandi. “Cape Verde”ga qarshi 0:0 hisobidagi ochilish o‘yinida u ikkinchi bo‘limda maydonga tushdi. Keyingi uchrashuvda – “Saudi Arabia”ga qarshi – asosiy tarkibda maydonga chiqdi, gol urdi va 4:0 hisobidagi g‘alabada ishtirok etdi, tanaffusda esa almashtirildi.
Shundan beri u har bir o‘yinni asosiy tarkibda boshladi, ammo o‘sha yagona goliga qo‘shimcha qila olmadi. Bu esa unga ta’sir qilmayapti, deb bo‘lmaydi.
“Ichimda Lamine ba’zan o‘zini biroz tinchlantirishi kerakdek tuyuladi, chunki u biz uchun qanchalik muhim futbolchi ekanini doim isbotlashni xohlaydi”, – dedi Ispaniya sardori Rodri yakshanba kuni.
“U Yevropa chempionatida shuncha yetuklik ko‘rsatganida hali ikki yosh kichik edi. Endi esa undan bunday darajani ko‘rish ajablanarli emas”, – deya davom etdi u.
Yamal oldingi turnirdagi kabi hal qiluvchi bo‘la olmayotgani sari, Ispaniyaning “vertikal” zarbadorligi ham pasaygandek. “Euro 2024”da raqiblarni titratgan o‘sha keskinlik bu safar har doim ham ko‘rinmayapti.
Fransiya qayta “o‘tkir tish” topdi
Fransiya esa Yevropa chempionatida yo‘qolib qolgan o‘tkirligini yana topdi. Bu mundialda eng xavfli hujum chizig‘iga ega jamoa sifatida ko‘rinmoqda. Markazda esa, albatta, Mbappe.
Endi u 27 yoshda. Talisman. Jahon chempionatlari tarixida o‘z nomini abadiylashtirishga bel bog‘lagan hujumchi.
Bu turnirda u 8 ta gol urdi. “Golden Boot” poygasida Lionel Messi bilan baravar, shu bilan birga argentinalikning Jahon chempionatlari tarixidagi 21 gollik umumiy rekordidan atigi bitta zarba ortda.
2018-yilda kubokni ko‘tardi, 2022-yil finalida esa “hat-trick” qayd etdi. Endi ko‘z o‘ngida ketma-ket uchinchi final. Agar bunga erishsa, u 1994–2002-yillar oralig‘ida uch finalda qatnashgan buyuk Cafu qatoriga chiqadi. Pele va Diego Maradona esa atigi ikkita final ko‘rgan.
Mbappening mundialga bo‘lgan shu qadar kuchli ishtiyoqi, ehtimol, “Real Madrid” bilan mavsumning ikkinchi yarmida ko‘p o‘yinlarni o‘tkazib yuborganini ham izohlab turibdi. U jarohatlar bilan ovora bo‘lgan paytda ayrim muxlislar uning klubga sadoqatini savol ostiga qo‘ydi.
“Statistikani odamlar gapirayotganini bilaman. Men ham televideniye ko‘raman. Lekin mening yagona maqsadim – jamoaga yordam berish va 19-iyul kuni yana shu yerga qaytish”, – degan edi u “MetLife Stadium”dagi 1/16 finalda “Sweden”ni mag‘lub etgach.
“Men Jahon chempionatini yutganman, bir marta finalda mag‘lub bo‘lganman. Bu jamoa esa hali bunday bosqichlarga chiqmadi, lekin potentsial bo‘yicha eng kuchlisi”, – dedi u “Morocco” ustidan qozonilgan chorak final g‘alabasidan so‘ng.
Ikki qit’aning, ikki avlodning yuzi
Yamal ham, Mbappe ham o‘z yurtida va undan tashqarida allaqachon ramziy figuralarga aylangan. Ikkisi ham zamonaviy, ko‘p millatli Yevropaning yangi avlod yuzlari.
Tajriba borasida Mbappe ustun. U allaqachon Jahon chempioni, sahna markazida gapirishdan cho‘chimaydi, ingliz tilida bemalol intervyu beradi. Bu hammasi uni AQShdagi bu mundialning eng yorqin yuzlaridan biriga aylantiradi.
Yamal esa maydondan tashqarida hali o‘sib bormoqda, lekin maydonda Mbappe bilan shaxsiy hisobida qiziq bir tafsilot bor. So‘nggi ikki yil ichida “Clasico”larda va terma jamoalar safida ular tez-tez to‘qnash kelishdi: klub va terma jamoadagi 10 o‘yinda Mbappe atigi ikki marta g‘alaba qozongan, sakkiz safar esa Yamal tarafidagi jamoalar ustun kelgan.
“Hech kimdan qo‘rqmaymiz” – Fransiya himoyasi sinov oldida
Fransiya lagerida esa qo‘rquv haqida gap yo‘q. Himoyachi Ibrahima Konate yakshanba kuni jurnalistlar oldida buni aniq aytib o‘tdi.
“Hech kimdan qo‘rqib bo‘lmaydi. Endi imkon qadar yaxshi tayyorlanamiz va yakunda natija biz tomonda bo‘lishini umid qilamiz”, – dedi u.
U Ispaniya haqida gapirar ekan, urg‘uni bitta ismga emas, butun tizimga qaratdi.
“Ispaniya – alohida individual mahoratga ega futbolchilardan iborat favqulodda jamoa. Shuning uchun biz faqat bitta o‘yinchiga e’tibor qaratmaymiz, garchi Lamine (Yamal) ajoyib futbolchi bo‘lsa ham”, – dedi Konate.
Fransiyaning markaziy himoyasida hozircha Dayot Upamecano va William Saliba juftligi asosiy tanlov bo‘lib turibdi. Turnir favoriti sanalayotgan “Les Bleus” beshinchi Jahon chempionati finaliga ko‘z tikkan.
So‘nggi yetti mundialning to‘rttasida Fransiya finalga chiqqan. Agar 19-iyul kuni Nyu-Yorkdagi hal qiluvchi bahsda yana maydonga tushishsa, ular 1974–1990-yillar oralig‘ida to‘rtta final ko‘rgan G‘arbiy Germaniya bilan teng qatorga chiqadi.
Konate esa bunga hozircha qarab o‘tirishni istamaydi.
“Biz kamtar bo‘lib qolamiz, bu tuzoqqa tushmaymiz”, – deya ta’kidladi u.
Fransiya uchun asosiy vazifa – bu mundialdagi eng ishonchli mudofaani yorib o‘tish. Ispaniya hozircha butun turnir davomida atigi bitta gol o‘tkazdi. Shu bilan birga, qanotda Lamine bosimini imkon qadar cheklash ham kerak bo‘ladi.
“Hurmat bor, lekin qo‘rquv emas”
Yana bir markaziy himoyachi – Maxence Lacroix – raqibga munosabatni aniq so‘zlar bilan ifodaladi.
“Men buni ‘qo‘rquv’ deb atamasdim, lekin ularning sifati haqida yaxshi bilamiz”, – dedi u. “Ular barcha o‘yinlarda g‘alaba qozonishdi (faqat guruh bosqichidagi ‘Cape Verde’ga qarshi 0:0 bundan mustasno), shuning uchun biz ularni hurmat qilamiz. Ular juda yuqori saviyadagi futbolchilarga ega, ammo biz ham g‘alaba qozonishni xohlaymiz”.
Bu hurmat ro‘yxatining eng yuqorisida, tabiiyki, Yamal turadi. Ispaniya murabbiyi uni raqib himoyachilarini band qilib qo‘yishi, shu orqali jamoadoshlari uchun bo‘sh zonalar yaratib berayotgani uchun alohida maqtamoqda.
“Biz juda yaxshi, eng zo‘r darajada himoyalanamiz”, – dedi Lacroix. “Lamine juda yaxshi futbolchi, u bu Jahon chempionatida raqiblarni og‘ritib qo‘yishi mumkinligini ko‘rsatdi. Biz kerak bo‘lgan ishni qilamiz”.
Uch final sari yugurayotgan yulduz va tarixni tezlashtirayotgan bola
Bir tomonda – uchinchi ketma-ket final sari yugurayotgan Mbappe. U allaqachon afsonalar qatorida tilga olinmoqda, lekin bu turnirda yana bir qadam tashlash orqali o‘zini Jahon chempionatlari tarixining markaziga qo‘yib ketishi mumkin.
Ikkinchi tomonda – hali o‘smir bo‘lsa-da, “Euro 2024”ni zabt etgan, endi esa dunyo sahnasida ham shunday zarba berishga tayyor turgan Lamine Yamal. U uchun bu yarim final – nafaqat final sari qadam, balki bolalik orzusi bilan bolalik bosimi o‘rtasidagi kurash.
Arlingtonda chiziq bo‘ylab yugurayotgan o‘sha 19 yoshli yigit – Mbappe izidan ketayotgan bola emas. U o‘z yo‘lini chizayotgan, o‘z avlodining yangi mezonini belgilayotgan futbolchi. Endi savol bitta: bu kecha qaysi yulduz osmonni yoradi?
