Lamine Yamal: Irqchilikni Ming Marta Boshdan Kechirganman
Lamine Yamal maydonda sovuqqon, lekin tashqarida u qattiq haqiqatni yashirmaydi. Barcelona qanot hujumchisi o‘zining so‘zlariga ko‘ra, irqchilikni “ming marta” boshdan kechirgan. Uningcha, ko‘pchilik hatto o‘zining gaplari yoki harakatlari kamsituvchi ekanini ham anglamaydi.
Ispaniya hukumatiga qarashli Irqchilik va ksenofobiyaga qarshi kuzatuv markazi yil boshida e’lon qilgan ma’lumotlarga ko‘ra, 19 yoshli Lamine Yamal va Real Madrid yulduzi Vinicius Jr 2025-yilning so‘nggi choragida Ispaniyada internetda irqiy haqoratga eng ko‘p uchragan futbolchilar bo‘lgan. Bu raqamlar shunchaki statistika emas, balki zamonaviy futbolning qorong‘i yuzini ochib qo‘ygan signalga aylandi.
El Clasico soyasidagi haqoratlar
2024-yil oktyabrida Santiago Bernabeudagi El Clasico ham bu manzarani o‘zgartirmadi. Real Madridga qarshi o‘yinda bir qator Barcelona futbolchilari singari Lamine Yamal ham tribuna tomondan irqiy haqoratlar nishoniga aylandi. Futbol tarixidagi eng yirik sahnalardan biri, dunyo bo‘ylab millionlab tomoshabinlar, lekin o‘sha eski ohang: haqorat, kamsitish, qora tanlilarga nisbatan nafrat.
Shunga qaramay, Lamine Yamal maydonda yonib turdi. U iyul oyida Ispaniya terma jamoasi bilan Jahon chempionatida g‘olib chiqdi, global sahnada o‘zini ko‘rsatdi va shu bilan birga, irqchilik bilan kurashning tirik ramziga aylandi.
“Ko‘p odamlar o‘zini irqchi ekanini ham bilmaydi”
Movistar telekanaliga bergan intervyusida u bu mavzudan qochmadi, aksincha, to‘g‘ri ko‘ziga qaradi.
“Ming marta. Odamlar sizga nisbatan bilvosita irqchi bo‘lishadi, lekin ehtimol buni o‘zlari ham tushunmaydi,” — dedi u.
Uning aytishicha, mayda gaplar, beparvo qarashlar, kulgi ichidagi kinoya — bularning barchasi jamlanib, bir xil og‘riqni keltiradi.
“Juda ko‘p izohlar yoki nigohlar bor, ular irqchi, lekin o‘zlari buni sezmaydi,” — deya davom etdi u.
Bu so‘zlar bugungi futbol muhitining nozik, ko‘pincha yashirin qatlamini ochadi. Tribunadagi ochiqcha haqoratdan tashqari, kundalik hayotdagi “odatiy” gaplar ham yosh yulduzga zarba berib kelgan.
“Meni qora desa, xafa bo‘lmayman. Men shundayman”
Lamine Yamal o‘zining kimligini yashirmaydi, undan uyalmasligini ham ochiq aytadi.
“Kimdir meni qora desa, bu meni umuman xafa qilmaydi, oxir-oqibat men qora tanliman, boshqa rang emasman,” — deydi u.
Bu oddiy jumla emas. O‘zini qabul qilish, rangini, ildizini, kelib chiqishini faxr bilan tan olish — uning javobida kuchli ohang bor. Lekin chiziq qayerda chiziladi? Qachonki bu so‘z haqoratga aylanadi.
“Bu boshqa narsa — u yaxshi ma’nodami yoki yomon ma’nodami, meni haqorat qilish uchun aytilayaptimi, yo‘qmi, shunda farq qiladi,” — deydi u.
Shu yerda u chegarani aniq chizadi: gap so‘zning o‘zida emas, niyatida.
“Chipta olib meni ko‘rishga kelgan bo‘lsa, hurmatsizlik uchun jahlim chiqmaydi”
Uning pozitsiyasi maydonda ham, undan tashqarida ham sovuqqon. U o‘zini tomosha qilayotgan muxlisga shunday qaraydi:
“Agar men o‘yin o‘ynayotgan bo‘lsam va u meni ko‘rish uchun chipta sotib olgan bo‘lsa, u meni hurmat qilmagani uchungina men jahlimni chiqarmayman.”
Bu jumla zamonaviy futbolchining murakkab ruhiy holatini ochib beradi. Bir tomonda — sahnaga chiqib, eng yuqori darajada o‘ynash majburiyati. Ikkinchi tomonda — o‘sha sahnani to‘ldirayotgan odamlarning bir qismi seni inson sifatida kamsitayotganini bilish.
Lamine Yamal esa bu bosimni ichiga yutib, o‘yinini davom ettiradi. Maydonda javob beradi. Lekin savol ochiq qoladi: Ispaniya stadionlari va ijtimoiy tarmoqlari bu ovozni qachon eshitadi va chindan ham o‘zgarishni boshlaydi?
