Kloppning yangi davri va Kosickening roli
Jürgen Klopp Germaniya terma jamoasidagi yangi davrni yakka o‘zi boshlamayapti. Uning yonida, odatdagidek, ko‘zga ko‘rinmaydigan, ammo ta’siri ulkan bir figura turibdi: Marc Kosicke. Yigirma yilga yaqin vaqt davomida Klopp bilan yonma-yon ishlagan bu inson endi DFB tarkibida “strategiya, rivojlanish va innovatsiyalar bo‘yicha yordamchi murabbiy” sifatida rasmiy rol oldi.
Kloppning taqdimot kuni aytgan gapi qisqa, lekin aniq edi: “Faqat bosh murabbiy kelishi yetarli emas. Juda ko‘p narsani o‘zgartirishimiz kerak. Har bir toshni ag‘darib ko‘ramiz.” Shu “har bir tosh”ni ag‘darish jarayonida Kosickesiz tasavvur qilish qiyin.
U allaqachon o‘zining Projekt Five kompaniyasidagi boshqaruvchi direktorlik lavozimidan ketdi, boshqa murabbiylarga qilayotgan konsalting ishlarini to‘xtatdi. Endi butun e’tibor – Klopp va DFB.
“Paket” sifatida kelgan maslahatchi
DFB prezidenti Bernd Neuendorf Kosickening rolini bir jumlada aniq chizib berdi: Klopp va Kosicke – ajralmas juftlik. Uning ta’kidlashicha, federatsiya tezda bitta haqiqatni tushundi: agar Kloppni olsang, Kosickeni ham “paket” sifatida qabul qilasan.
Neuendorf bu rolni shunday izohladi: Klopp uni “maydondan tashqaridagi ma’muriy ishlar bo‘yicha yordamchi murabbiy” deb tariflagan. Rasman DFB shtatida bo‘lmaydi, lekin to‘liq kirish huquqiga ega, jarayonlarni muvofiqlashtiradi, ichki aloqa, homiylar, marketing – futbolning o‘zidan tashqaridagi, lekin murabbiy shtabi uchun hal qiluvchi bo‘lgan barcha masalalarda asosiy ko‘prik bo‘lib xizmat qiladi.
Yillar davomida u murabbiy maslahatchisi tushunchasini deyarli o‘zi “ixtiro qilgan” inson sifatida tilga olinib kelinadi. Klopp bilan birga ishladi, Julian Nagelsmann bilan 2021 yilgacha hamkorlik qildi. Endi esa uning tajribasi Germaniya terma jamoasining ichki mexanizmlarini qayta sozlashga yo‘naltiriladi.
Werder muxlisi, Dortmund maslahatchisi – va Bayern shiori
Kosickening yo‘li faqat terma jamoa bilan cheklanmaydi. Futbol sahnasida u allaqachon boshqa, juda sezilarli iz ham qoldirgan. Bremenlik, ochiqchasiga Werder muxlisi, Borussia Dortmundning sobiq muvaffaqiyatli murabbiyi Kloppning yaqin maslahatchisi bo‘lgan odam… va aynan o‘sha inson Bayern Munich tarixidagi eng muhim brend unsurlaridan birini rasmiylashtirib bergan.
Gap “Mia san mia” haqida ketmoqda.
Bu ibora klub atrofida o‘nlab yillar davomida yashab kelgan, ammo rasmiy shiorga aylantirilmagan edi. Burilish nuqtasi 2008 yilda yuz berdi. Kosicke o‘sha paytda o‘zining hamkori Oliver Bierhoff bilan Shveysariyaga, FIFA tadbiriga uchayotgan edi. Tasodif tufayli bir samolyotda Bayernning o‘sha paytdagi kuchli figuralaridan biri – Uli Hoeneß ham bor edi.
Parvoz davomida Hoeneß o‘z futbolchilaridan nolib, ularning o‘zi o‘ynayotgan klub nimani anglatishini ham bilmasligini ayta boshladi. Shunda Kosicke unga oddiy savol berdi: Bayern aslida nimani anglatadi? Hoeneß aniq javob topa olmadi.
Shu savol hammasini o‘zgartirdi.
Nike va Adidas tajribasi – va “korporativ Injil”
Kosicke o‘sha suhbatda o‘zining Nike va Adidasdagi tajribasini eslatdi. U yerda kompaniyaning asosiy qadriyatlari va xabarlarini tushuntirib beruvchi “korporativ bibliya”lar bor edi. Har bir xodim o‘sha hujjat orqali brendning ruhini his qilardi.
Hoeneß darhol qiziqdi: Bayern uchun ham shunday narsa tayyorlab bera olasizmi?
Kosicke keyinroq tan olganidek, bu taklifga “100 foiz bexabar, lekin juda katta o‘ziga ishonch bilan” rozi bo‘ldi. Hoeneßning talabi ham aniq edi: u faqat Kosickening o‘zini ko‘rishni istardi, hech qanday yirik konsalting kompaniyasi vakillari, “galstukli guruhlar”siz.
Shu tariqa turli bo‘limlardan yig‘ilgan g‘oyat rang-barang ishchi guruh tuzildi: fan-shop xodimlari, marketing vakillari, jihozchi, yoshlar bo‘limi koordinatori, media bo‘limidan Stefan Mennerich, bosh skaut Wolfgang Dremmler. To‘rt hafta davomida ular birgalikda Bayern qadriyatlarini so‘zga soldi.
Natijada klub uchun 16 ta “amr” ishlab chiqildi. Masalan: “Biz bir oilamiz va bir-birimizni qo‘llab-quvvatlaymiz.” Yoki: “Biz bir-birimiz haqida omma oldida gapirmaymiz.”
“Mia san mia” – boshidan ma’lum, ammo tilga olinmagan shior
Eng qizig‘i, “Mia san mia” Kosicke uchun boshidan beri tayyor turgan shior edi. U Hoeneß bilan samolyotdagi ilk suhbatdayoq aynan shu iborani o‘ylagan, lekin darhol aytishni istamagan – “butun o‘q-dorimni birdan sarflab qo‘ymaslik” uchun.
Ishchi guruh bilan birga ular faqat shu shiorni to‘ldiradigan qadriyatlarni ishlab chiqdilar. Yakuniy taqdimot kuni esa hammasi yakuniy shaklini oldi.
Kosicke boshqaruv kengashiga taqdimot qilish uchun “bibliya”ning bir necha prototip nusxalarini haqiqiy lederhosen charmiga o‘xshash muqovada tayyorladi. Muqovani ochgan zahoti hamma hayratga tushdi. Hoeneßning ilk reaksiyasi esa kulgili bo‘ldi: “Zo‘r shior, lekin bu MIR kosmik stansiyasi-ku.”
Sabab oddiy edi: muqovada “Mia san mia” emas, “Mir san mir” yozilgan edi. Bremenlik Kosicke bavar tilini yuz foiz egallamagan, yozuvdagi yagona xato shundan kelib chiqqan. U faqat shuni tuzatish kerak edi.
Huquqlarni topshirgan, nomini esa soyada qoldirgan odam
Kosicke o‘z ishini yakunlagach, faqat kontseptsiya va “bibliya”ni emas, balki klub ichida uni joriy etish bo‘yicha aniq “yo‘l xaritasi”ni ham ishlab chiqdi. Shundan so‘ng, u rasmiy hujjatlarni rasmiylashtirish vaqtida yana bir muhim qaror qabul qildi: shiorga bo‘lgan huquqlarini Bayern foydasiga topshirdi.
U shunday deganini eslaydi: “Xavotir olmang, Bremenlik va Jürgen Kloppning maslahatchisi sifatida men o‘zimni ‘Mia san mia’ning buyuk ixtirochisi sifatida ko‘rsatmayman.” Reja oddiy edi: klubga kelgan har bir yangi inson – ofis xodimi bo‘ladimi, yoshlar jamoasiga qo‘shilgan o‘smirmi yoki Sadio Mané singari yulduzmi – qo‘liga shu “bibliya”ni olib, “Biz kimmiz, qanday qadriyatlarga amal qilamiz?” degan savollarga javob topishi kerak edi.
“Mia san mia” iborasi Bayern atrofida avval ham yashardi, ammo Kosicke bu ruhni qog‘ozga tushirdi, tizimga soldi va klubning rasmiy yuziga aylantirdi.
Endi esa o‘sha odam Germaniya terma jamoasida Klopp bilan birga yana bir madaniyatni, yana bir mentalitetni qurishga kirishmoqda. Savol bitta: bu safar u qanday shior bilan tarixga kiradi?
