Kevin Lamour FIFA Prezidentiga qarshi chiqdi: Infantino iste’fosi talab qilinmoqda
Futbol siyosatida kamdan-kam uchraydigan ochiq to‘qnashuv yuz berdi. FIFA bosh operatsion direktori Kevin Lamour jamoatchilik oldida Prezident Gianni Infantino lavozimdan olinishi kerakligini aytdi. Bu endi ichki nizo emas, ochiqchasiga isyon.
Uning so‘zlari keskin edi, ortga yo‘l qoldirmaydigan darajada: «Agar bu mening ish joyimga tushsa, bo‘lar ekan. Shunday bo‘lsa ham mayli», – dedi u Associated Press bilan suhbatda.
Masala – jahon chempionatini tijoriy sho‘’ba korxonaga aylantirish va turnir ulushlarini tashqi investorlar qo‘liga sotish rejasi. Futbol olami buni hazm qilmadi. Endi esa qarshilik FIFA devorlari orasiga kirib keldi.
UEFA boykot bilan tahdid qilmoqda
Reja e’lon qilingach, reaksiyalar zanjiri darhol ishga tushdi. UEFA qat’iy pozitsiya bildirdi: jahon chempionati ulushlari sotuvga qo‘yilgancha, turnirni boykot qilishga tayyorligini ma’lum qildi. Bu degani – Italiya kabi asoschi a’zolar ham chetga chiqishi mumkin.
Yevropaning bu keskin ohangiga boshqa qit’alar ham qo‘shildi. Osiyo futbol konfederatsiyasi (AFC) va Shimoliy hamda Markaziy Amerika federatsiyasi (Concacaf) ham rejaga qarshi chiqdi. Qit’alar bir-biriga o‘xshamaydigan manfaatlarga ega bo‘lishi mumkin, ammo bu safar ularni bitta narsa birlashtirdi: jahon chempionatini moliyaviy aktivga aylantirish g‘oyasiga nafrat.
Bosim kun sayin ortdi. Nihoyat, zarba FIFA ichidan keldi.
Ichkaridan zarba: Cordeiro ketdi, Lamour hujumga o‘tdi
Infantino maslahatchisi Carlos Cordeiro bugun iste’fo berdi. Bu – oddiy texnik almashinuv emas, siyosiy signal edi. Prezident atrofidagi halqa bo‘shashmoqda.
Oradan ko‘p o‘tmay, 2024 yildan beri FIFA bosh operatsion direktori lavozimida ishlayotgan Kevin Lamour sahnaga chiqdi. U nafaqat rejani tanqid qildi, balki Infantino hokimiyatiga ochiqdan-ochiq zarba berdi.
«Bu bir odamning loyihasi», – dedi u. – «Bu loyiha nafaqat amalga oshmasligi kerak… endi futbol siyosiy yetakchilari o‘zlariga to‘g‘ri savollarni berib, to‘g‘ri qaror qabul qiladigan payt keldi».
Lamourning ta’kidlashicha, FIFA xodimlari bu reja shoshma-shosharlik bilan e’lon qilingani, ichki muloqot yetarli bo‘lmagani sabab «aldanganini» his qilmoqda. Ularning munosabati – oddiy norozilik emas, o‘ziga nisbatan «hurmatsizlik va qo‘rqitish» sifatida qabul qilingan atmosfera.
U ketishni rejalashtirmayapti. Aksincha, to‘g‘ridan-to‘g‘ri chaqiriq tashladi: uni ishdan bo‘shatish kerak bo‘lsa, Infantino o‘zi buni qilsin.
«Agar bu mening ish joyimga tushsa, bo‘lar ekan. Men bu qarorni tushunaman va hurmat qilaman. Hech bo‘lmaganda bugun kechasi tinch uxlayman», – dedi u.
Bu gaplar – oddiy norozilik bayonoti emas, ochiq siyosiy qarshilik. FIFA yuqori boshqaruv pog‘onasida kamdan-kam kuzatiladigan darajadagi ochiqcha qarshi chiqish.
Infantino mavqei larzaga keldi
Jahon chempionatini alohida tijoriy sho‘’ba korxona orqali boshqarish, keyin esa bu tuzilmani tashqi investorlar sotib olishi mumkin bo‘lgan modelga o‘tkazish g‘oyasi global futbol maydonini larzaga soldi. G‘oya ortidagi iqtisodiy mantiqni kimdir himoya qilishi mumkin, lekin siyosiy zarari allaqachon ko‘rinib turibdi.
Rejaning «dag‘al» va yopiq tarzda ishlab chiqilgani, ovozga qo‘yish jarayoni shoshilinch bo‘lgan, futbol hamjamiyatiga yetarlicha tushuntirilmagani – bularning bari Infantino mavqeini keskin zaiflashtirdi. Hozircha bir narsa ayon: bu tashabbus ovozlar yetarli bo‘lmagani uchun o‘tmaydi.
Ammo orqaga chekinish ham hammasini hal qilmaydi. Hatto Infantino rejadan voz kechsa ham, uning siyosiy og‘irligi avvalgidek emas. UEFA boykot tahdidi, AFC va Concacafning ochiq noroziligi, ichki iste’folar va Lamourning ochiqcha chiqishi – bularning bari prezident atrofida ishonch halqasining yorilganini ko‘rsatadi.
Savol endi faqat bitta rejada emas. Savol – bu rahbariyat futbolning eng muqaddas turnirini kimga va qanday narxda ishonib topshirayotgani haqida.
64 jamoali mundial soyada qoldi
Bularning bari FIFA keyingi jahon chempionatini 64 jamoaga kengaytirish ustida ishlayotgan paytda yuz bermoqda. Oddiy sharoitda bu tarixiy islohot, global futbol xaritasini butunlay o‘zgartiradigan mavzu bo‘lishi kerak edi.
Endi esa kengaytirish rejasi siyosiy bo‘ron soyasida qolib ketdi. Qit’alar bo‘ylab federatsiyalar bir savolni o‘ylayapti: kengaytirilgan mundial kimning qo‘lida, qaysi tamoyillar asosida boshqariladi?
FIFA ichidagi bu ochiq to‘qnashuv, UEFAning boykot kartasini stolga qo‘yishi va Lamourning «siyosiy to‘ntarish»ga teng bayonoti fonida yana bir savol keskinlashadi: Gianni Infantino bu bo‘rondan omon chiqadimi yoki jahon futboli navbatdagi davrni yangi rahbar bilan boshlaydimi?
