Julian Nagelsmann Germaniya terma jamoasidan ketdi: Paragvaydagi mag‘lubiyat

Julian Nagelsmann Germaniya terma jamoasi bosh murabbiyligidan iste’fo berdi. Bu xabar to‘rt karra jahon chempionlari tarixidagi eng og‘ir zarbalardan biri – Paragvayga qarshi mag‘lubiyatdan atigi to‘rt kun o‘tib rasman tasdiqlandi.

38 yoshli mutaxassis jahon chempionatining 1/16 finalida to‘xtab qolganidan so‘ng lavozimini tark etadi. Paragvay bilan o‘yin 1:1 hisobida yakunlandi, ammo Germaniya penaltilar seriyasida 3:4 hisobida mag‘lub bo‘ldi. Bu – jahon chempionatlaridagi ilk penaltilar bo‘yicha mag‘lubiyat. Oldin to‘rt marotaba bunday sinovdan yuz foiz bilan o‘tgan jamoa endi tarixiga qora satr qo‘shdi.

Eng og‘ir zarba shunda emaski, bu faqat bitta o‘yin emas edi. Bu – ketma-ket uchinchi jahon chempionati bo‘lib, Germaniya pley-offning ilk bosqichidan ham o‘ta olmadi. 2018 va 2022 yillarda guruh bosqichidayoq uyga qaytgan jamoa yana bir bor turnirni erta tark etdi. Bu endi tasodif emas, tizimli inqiroz.

So‘zida qolmagan murabbiy

Nagelsmann Paragvayga yutqazgan zahoti maydon chetida turib, iste’fo bermasligini aytgandi. U aniq gapirdi, mas’uliyatni DFB zimmasiga tashladi.

“Men ketmayman. Agar DFB davom etishimni istasa, davom etaman, lekin bu sohaning qanday ishlashini bilaman”, – degandi u.

U bilardi. Germaniyada bunday chiqishdan keyin murabbiy qolib ketishi deyarli imkonsiz. Shunga qaramay, rasmiy qaror birdaniga emas, bir necha kunlik muzokaralardan so‘ng e’lon qilindi.

DFB prezidenti Bernd Neuendorf chorshanba kuni Nagelsmann, sport rahbariyati a’zolari Andreas Rettig va Rudi Völler bilan uchrashishini ma’lum qildi. U federatsiya saytida e’lon qilingan bayonotida keskin ohangni tanladi: bu mag‘lubiyatdan keyin “xuddi hech narsa bo‘lmagandek” davom etish mumkin emasligini ochiq aytdi. Savol bitta edi – qayerda xato qilindi va nega bu jamoa o‘z salohiyatini ko‘rsata olmadi?

Javoblar topilmadi. Yoki topildi, lekin ularning eng kattasi murabbiy lavozimini bo‘shatish bo‘ldi.

Yangi davr boshlanmasdan tugadi

Nagelsmann 2023 yil sentyabrida Hansi Flick o‘rnini egallaganida, Germaniya futboli yangi avlod murabbiyi bilan yangi sahifa ochayotgandek ko‘ringandi. U Bayern Munichdan ketganidan atigi olti oy o‘tib terma jamoaga keldi. Yosh, zamonaviy, taktik jihatdan jasur mutaxassis sifatida ko‘rilgan edi.

Uyda o‘tgan Euro 2024 bu ishonchni qisman oqladi. Germaniya chorak finalgacha yetib bordi, faqat keyinchalik chempion bo‘lgan Ispaniyaga qo‘shimcha daqiqalarda yutqazdi. O‘sha paytda bu natija qayta tiklanishning boshlanishi sifatida talqin qilindi. Shuning uchun ham 2025 yil yanvarida Nagelsmann bilan shartnoma 2028 yilgi Yevropa chempionati oxirigacha uzaytirildi.

Ammo Paragvayga qarshi o‘yin hammasini ag‘darib tashladi. Jamoa himoyada ham, hujumda ham ishonchsiz ko‘rindi. Nemis futbolining an’anaviy kuchi bo‘lgan tartib, intizom, o‘yin boshqaruvi – bularning hech biri ko‘rinmadi. Bu bir necha haftalik inqiroz emas, yillardan beri yig‘ilib kelayotgan muammolarning yorib chiqishi edi.

Uslub yo‘q, taraqqiyot yo‘q

So‘nggi yillarda Germaniya terma jamoasiga bitta savol qayta-qayta berildi: bu jamoa kim? Qanday o‘ynaydi? Qanday futbol bilan raqibni qo‘rqitadi?

Nagelsmann qo‘l ostida bu savollarga javob topilmadi. Jamoa aniq uslub shakllantira olmadi. Himoyadagi beqarorlik, yaratilgan imkoniyatlarning kamligi – bularning ko‘pi murabbiy ish boshlaganida ham bor edi. Ammo ular yo sezilarli darajada yaxshilanmadi, yo aksincha, yanada chuqurlashdi.

Natijada, murabbiyning obro‘si jiddiy zarba oldi. U hanuz yuqori darajadagi mutaxassis, ammo terma jamoa bilan ayni paytdagi vaziyatda ishonch tugab bo‘ldi. Sobiq futbolchilar, teleekspertlar, yirik ommaviy axborot vositalari vakillari – tobora ko‘proq ovozlar Nagelsmann bu lavozim uchun to‘g‘ri tanlov emasligini ayta boshladi. Shovqin haddan oshdi.

Paragvayga qarshi penaltilardagi mag‘lubiyat esa bu shovqinni yakuniy hukmga aylantirdi. Jahon chempionati tarixidagi eng past nuqtalardan biri sifatida eslanadigan o‘yin murabbiy uchun chiqib bo‘lmas bo‘hronga aylandi.

Manuel Neuer bilan xayrlashuv

Bu turnir faqat murabbiy uchun emas, Germaniya futbolining butun avlodi uchun chegara chizig‘i bo‘ldi. Darvozabon Manuel Neuer ham Paragvayga yutqazilgach, ikkinchi bor terma jamoadan ketayotganini e’lon qildi.

40 yoshli posbon qisqa muddatli qaytishdan so‘ng yana xayrlashmoqda. U 128 o‘yin o‘tkazdi, 2014 yilda Jahon chempionligini qo‘lga kiritgan jamoaning tayanch ustunlaridan biri bo‘ldi. Endi esa u ham sahnadan tushmoqda. Bu nafaqat bir davr yakuni, balki terma jamoa ichidagi bo‘shliqni yanada kattalashtiradigan omil.

Qimmatga tushadigan qayta boshlanish

Nagelsmann bilan ajralish DFB uchun faqat sport qarori emas, moliyaviy zarba ham bo‘ladi. 2025 yilda imzolangan va 2028 yilgacha mo‘ljallangan shartnoma fonida bu iste’fo arzon tushmaydi. Biroq federatsiya boshqacha yo‘l qoldirmadi, deb hisoblamoqda.

Germaniya terma jamoasining muammosi esa faqat murabbiy bilan cheklanmaydi. Tizim, futbol falsafasi, yoshlar tayyorlash, yetakchilar avlodining almashinuvi – hammasi qayta ko‘rib chiqilishni talab qiladi. Oldinda haftalar, oylar, ehtimol, yillar davom etadigan og‘riqli tahlil jarayoni turibdi.

Nagelsmann ketdi. Lekin savol ochiq: bu faqat bir odamning iste’fosimi yoki Germaniya futboli nihoyat o‘zini tubdan o‘zgartirishga majbur bo‘ladigan nuqtagami yetib keldi?