José Mourinho: Real Madrid’dagi yangi vazifa
José Mourinho shanba kuni yana bir bor Santiago Bernabéu tomon yo‘l oladi. Bu safar ham eski sahna, lekin yangi vazifa: ikki mavsumdan buyon sovrinsiz qolayotgan Real Madrid’ni uyg‘otish. Bunday gapning o‘ziyoq bu klub uchun qanchalik g‘alati eshitilishini tasavvur qilish kifoya.
U Portugaliyadan chiqqan oddiy murabbiy emas, 26 yillik faoliyatida har bir kelgan joyida iz qoldirgan odam. Va yana bir raqam ko‘zni tortadi: Mourinho so‘nggi olti klubida rasmiy debyut o‘yinlarining barchasini yutgan. Bu seriya 2013 yilda Chelsea’ga qaytganidan beri davom etyapti. Endi esa navbat Espanyol bilan LaLiga ochilishiga, Disney+ orqali butun dunyoga namoyish etiladigan yana bir sahnaga kelgan.
Ammo bu yo‘l silliq asfalt bilan to‘shalgan emas edi. Mourinho ilk qadamlarini qanday tashlaganini eslash, bugungi Real Madriddagi ikkinchi davrini tushunishga kalit bo‘lishi mumkin.
Benfica: og‘ir boshlanish
2000 yil 23 sentyabr. Primeira Liga. Boavista – Benfica.
Yosh, yangi, ishtiyoq bilan yonayotgan Mourinho Jupp Heynckes o‘rnini egallaydi. Birinchi katta sahna, birinchi katta sinov. Natija esa sovuq: Duda urgan yagona gol Benfica’ni mag‘lubiyatga mahkum qiladi – 1:0.
U Lissabonda uch oydan ham kam ishlaydi. Rahbariyat bilan kelishmovchilik, 11 rasmiy o‘yin, 6 g‘alaba va erta xayrlashuv. Lekin o‘sha qisqa davr ham uning murabbiy sifatidagi qat’iyatini ko‘rsatib qo‘ydi.
União de Leiria: jim, lekin puxta start
2001 yil 11 avgust. Braga – União de Leiria.
Keyingi imkoniyat uzoq kuttirmaydi. Mourinho kichikroq klubga boradi, lekin o‘yin uslubi va natijalar katta jamoanikidan kam bo‘lmaydi. Birinchi o‘yin – 0:0. Tashqarida, Braga maydonida. Sokin, ammo mustahkam start.
Shu mavsumda u jamoasini ligada uchinchi o‘ringa olib chiqadi. Portugaliya futboli bunday sakrashni e’tiborsiz qoldira olmaydi. Yil tugamasidan Porto uni o‘ziga tortadi.
Porto: birinchi ochilish g‘alabasi va kelajakdagi yuksalish
2002 yil 26 yanvar. Porto – Marítimo.
Bu safar hammasi boshqacha. Briguel o‘z darvozasiga gol uradi, Hélder Postiga ham nishonga aniq zarba beradi. 2:1. Mourinho uchun ochilish o‘yinlaridagi ilk g‘alaba.
O‘sha mavsumni Porto uchinchi o‘rinda yakunlaydi. Lekin bu faqat kirish qismi edi. Keyingi yil Primeira Liga, Portugaliya Kubogi va UEFA Cup. 2004 yilda esa Champions League kubogi bilan yakunlangan afsonaviy davr.
Chelsea: “special one” sahnaga chiqadi
2004 yil 15 avgust. Chelsea – Manchester United.
London. Premier League. Mourinho o‘zini “special one” deb e’lon qilgan paytlar. Qarshi tomonda – Sir Alex Ferguson boshchiligidagi Manchester United.
Eidur Gudjohnsen 14-daqiqadayoq hisobni ochadi. Shundan keyin Chelsea o‘sha mavsumga xos bo‘lgan sovuqqonlik bilan natijani ushlab qoladi. Birinchi o‘yin – birinchi signal.
O‘sha yil Chelsea atigi bir marta mag‘lub bo‘ladi va bor-yo‘g‘i 15 ta gol o‘tkazib yuboradi – Premier League tarixidagi rekord. Klub ilk bor liga chempioniga aylanadi. Yangi davr rasman boshlangan edi.
Inter: Italiyaga kelib, darrov kubok ko‘tarish
2008 yil 24 avgust. Inter – Roma, Supercoppa Italiana.
Angliyadan keyingi manzil – Milan. Birinchi rasmiy o‘yin va darrov sovrin uchun kurash. Sulley Muntari va 18 yoshli Mario Balotelli Inter uchun gol uradi. Roma ikki marta hisobni tenglashtiradi, lekin penaltilar seriyasida Mourinho jamoasi ustun keladi – 6:5.
Bu faqat ogohlantirish edi. Keyingi mavsumda Inter Serie A’ni yutadi, undan keyin esa tarixiy trebl – Serie A, Coppa Italia va Champions League.
Real Madrid: birinchi davr, birinchi to‘siq
2010 yil 29 avgust. Mallorca – Real Madrid.
Ispaniyadagi vazifa aniq: Pep Guardiola boshchiligidagi Barcelonani taxtdan tushirish. Birinchi o‘yin esa asablarni taranglashtiradi. Galaktikalar hujum qiladi, imkoniyatlar yaratadi, lekin gol yo‘q. 0:0.
O‘sha mavsum LaLiga’da Real Madrid Barcelona’dan to‘rt ochko ortda qoladi. Biroq Copa del Rey finalida katalonlarni mag‘lub etadi. Keyingi yil esa 100 ochko va 121 gol bilan chempionlik – ligadagi rekord natija.
Chelsea’ga qaytish: ikkinchi marotaba ham g‘alaba bilan
2013 yil 18 avgust. Chelsea – Hull.
Stamford Bridge yana Mourinho’ni kutib oladi. Bu safar ham qaytish shovqinli. Oscar 13-daqiqada hisobni ochadi, Frank Lampard esa uzoq masofadan jarima zarbasi bilan ikkinchi golni uradi. 2:0, tinch va ishonchli start.
O‘sha mavsumda Chelsea chempionlik uchun oxirigacha kurash olib bora olmaydi va uchinchi o‘rinda qoladi. Lekin skelet, tayanch, mentalitet – hammasi qurib bo‘lingan edi. Keyingi yil bu asos chempionlikka aylanadi.
Manchester United: Wembleyda ilk sovrin
2016 yil 7 avgust. Leicester – Manchester United, Community Shield.
Wembley. FA Cup sohibi United va amaldagi chempion Leicester. Mourinho uchun yangi sahna, yangi bosim.
Jesse Lingard yakka reyd bilan hisobni ochadi. Jamie Vardy javob qaytaradi. Yakunda esa yozgi transfer Zlatan Ibrahimovic sahnaga chiqadi va 83-daqiqada bosh bilan gol urib, Mourinho’ga Manchester’dagi ilk sovrinni taqdim etadi.
O‘sha mavsum u League Cup va Europa League’ni ham qo‘lga kiritadi. Premier League’da esa United oltinchi o‘rinda qoladi, lekin kuboklar uning uslubini yana bir bor tasdiqlaydi.
Tottenham: uch kunda tayyorgarlik, uch gol bilan start
2019 yil 23 noyabr. West Ham – Tottenham.
Mauricio Pochettino ketganidan uch kun o‘tib, Mourinho Londonning boshqa bir qismida paydo bo‘ladi. Tayyorlanishga vaqt deyarli yo‘q, lekin natija baribir o‘ziga xos.
Son Heung-min, Lucas Moura va Harry Kane hisobni 3:0 ga olib keladi. West Ham Michail Antonio va Angelo Ogbonna orqali javob qaytarib, intriga uyg‘otadi, lekin yakunda 3:2. Mourinho yana bir bor debyutida g‘alaba qozonadi.
Roma: Shomurodov bilan boshlangan yo‘l
2021 yil 19 avgust. Trabzonspor – Roma, Europa Conference League saralashi.
Bu safar debyut Serie A’da emas, Turkiyada, Yevropa saralashida. Mourinho uchun noodatiy, lekin ramziy boshlanish.
Hisob 1:1 bo‘lib turgan pallada Eldor Shomurodov sahnaga chiqadi va Roma uchun g‘alaba golini uradi – 2:1. O‘zbekiston terma jamoasi hujumchisi Mourinho davrining ilk rasmiy o‘yinida asosiy rolni bajaradi.
Bu o‘yin keyingi voqealarga mos tushadi: Roma Conference League’ning ilk chempioniga aylanadi va finalda Feyenoord’ni mag‘lub etib, Mourinho’ga yana bir Yevropa kubogini olib beradi.
Fenerbahçe: gol yomg‘iri bilan ochilish
2024 yil 23 iyul. Lugano – Fenerbahçe, Champions League saralashi.
Turkiya grandlaridan biri bilan debyut odatdagidan erta – yoz o‘rtasida, saralash bosqichida. O‘yin haqiqiy attraksionga aylanadi.
Fenerbahçe avval ortda qoladi, keyin Edin Džeko penaltidan hisobni tenglashtiradi va ikkinchi gol bilan jamoasini oldinga olib chiqadi. Lugano 2:2 qiladi, lekin Džeko xet-trikni rasmiylashtiradi, Ferdi Kadıoğlu to‘rtinchi golni uradi. Oxirida mezbonlar yana bir gol topadi – 4:3.
Javob o‘yinidan so‘ng umumiy hisob 6:4 bo‘ladi, Fenerbahçe keyingi bosqichga o‘tadi, lekin u yerda Lille ikki o‘yinda 3:2 hisobida ustun keladi.
Benfica’ga qaytish: 25 yildan keyingi to‘liq do‘ira
2025 yil 20 sentyabr. AVS – Benfica.
Chorak asr oldin unga ilk katta imkoniyatni bergan klub yana Mourinho’ni chaqiradi. Bruno Lage Qarabağ bilan Champions League’dagi kutilmagan mag‘lubiyatdan so‘ng ketadi, Mourinho esa atigi ikki kun ichida jamoani qo‘lga oladi.
AVS maydoniga safar – oddiy mashqdek ko‘rinadi. Benfica 3:0 hisobida g‘alaba qozonadi. U butun mavsum davomida ligada mag‘lub bo‘lmaydi, lekin baribir uchinchi o‘rinda qoladi va sovrinsiz yakunlaydi. Champions League’da esa hozirgi ish beruvchisiga yutqazib, turnirni tark etadi.
Endi esa navbat Real Madrid’dagi ikkinchi bobga keldi. Tarix shuni ko‘rsatadiki, Mourinho debyut o‘yinlarida deyarli hech qachon qoqilmaydi. Savol oddiy, lekin keskin: Bernabéu uni yana bir bor “special” qiladi, yoki bu safar ilk qadamdayoq sinov boshqacha bo‘ladimi?
