JJ Gabriel: Manchester Uniteddagi noaniq kelajak
Old Trafford’da tarix yozilishi kerak bo‘lgan kecha arafasida “Manchester United” kutilmaganda boshqa bir haqiqat bilan yuzma-yuz qoldi: JJ Gabriel ketishni xohlayapti.
Klub ichida zarba kuchli bo‘ldi. Atigi bir hafta avval u Leigh’dagi Uefa Youth League o‘yinida “Sabah FK” darvozasiga xet-trik kiritib, yoshlar sahnasini larzaga keltirgandi. O‘shanda gap shundaki, u Carabao Cup uchinchi bosqichida “Brighton”ga qarshi o‘yinda debyut qilib, klub tarixidagi eng yosh futbolchiga aylanishi kerak edi.
Endi esa “United” shoshma-shosharlik bilan vaziyatni qutqarishga urinmoqda. Bosh ijrochi direktor Omar Berrada va sport direktori Jason Wilcox 15 yoshli iste’dod egasini fikridan qaytarish uchun muzokaralarda. Ular uni qolishga ko‘ndirishga harakat qilmoqda.
Ammo kayfiyat umidli emas. Klub va futbolchi tomonida ishonch yemirilgan. Vadasi bajarilmagan rejalar, Gabrielning o‘z imkoniyatiga bo‘lgan qat’iy ishonchi va uning kelajakdagi yo‘li borasidagi aniq tasavvur — hammasi ziddiyatni chuqurlashtirgan.
Shu paytda yevropalik gigantlar navbatga turib bo‘ldi. Real Madrid, Barcelona, Paris St-Germain — barchasi vaziyatni diqqat bilan kuzatmoqda. Bu endi oddiy ichki mojarodan ancha kattaroq sahnaga chiqib bo‘ldi.
“Yevropadagi eng yaxshi 15 yoshli”
Gabrielning salohiyati ingliz futboli doirasida sir emas. O‘tgan mavsumda u Premier League Under-18 turnirining eng yaxshi futbolchisi deb topildi — bu paytda u atigi 14 yoshda edi.
U Premier League Under-18 musobaqasida 23 ta gol urdi, FA Youth Cup’da yana uchta gol qo‘shdi. “United”ni Premier League Under-18 kubogi va FA Youth Cup finaliga olib chiqqan jamoaning bosh yulduzi aynan o‘zi bo‘ldi. Mavsum yakunida u nafaqat liga, balki klub bo‘yicha ham Under-18 darajasida yil futbolchisi sifatida e’tirof etildi.
Gabrielning o‘yini — muvozanat, tezlik, maydondagi tor hududlarda to‘pni saqlab qolish mahorati va kuchli zarba uyg‘unligidan iborat. Bu mavsumda u raqibdan to‘pni qaytarib olish uchun kurashishdan ham qochmayotgani bilan ajralib turibdi.
Klub ichidagi manbalardan biri yaqinda uni qisqa, ammo ta’sirli ta’rif bilan ifodaladi: “Yevropadagi eng yaxshi 15 yoshli.”
Under-21 murabbiyi Adam Lawrence esa Uefa Youth League’dagi o‘sha xet-trikdan so‘ng juda muhim gapni aytdi: “Mening birinchi vazifam — uni buzib qo‘ymaslik. JJ kabi iqtidorli futbolchiga ega bo‘lsangiz, uning erkinligi va ijodkorligini bo‘g‘ib qo‘ymoqchi bo‘lmaysiz.”
Bunday iste’dod ko‘zdan yashirinib qolmaydi. Real, Barcelona, PSG kabi klublar aynan shunday o‘smirlarni nishonga oladi. Hozir bo‘layotgan narsa ham shu.
Qonunlar, pasport va og‘riqli misollar
“United”ning dastlabki javobi sodda edi: Gabrielni qolishga ko‘ndirish, bu yerda uning kelajagi eng to‘g‘ri yo‘l ekanini tushuntirish. Klub ichkarida futbolchining ro‘yxatdan o‘tkazilishi mavsum oxirigacha amal qilishini ham eslatdi.
Bu, ayniqsa, ichki raqiblarga o‘tish borasida klubga vaqt beradi. Lekin Yevropa gigantlari-chi?
Gabrielda Yevropa Ittifoqi pasporti bor. Onasi Kipr yunonlaridan, otasi esa Republic of Ireland terma jamoasi safida ikki o‘yin o‘tkazgan.
Bu yerda 2016 yildagi muhim ish yodga tushadi. Court of Arbitration for Sport Argentina klubi Velez Sarsfieldning shikoyatini rad etgandi: ular 16 yoshli futbolchisining Manchester City’ga o‘tishini to‘smoqchi bo‘lishgan, biroq o‘yinchi ikki fuqarolikka ega — Argentina va Italiya — bo‘lgani uchun, Yevropa Ittifoqi fuqarosi sifatida Yevropa Ittifoqi ichida erkin o‘tish huquqiga ega deb topilgan.
Yana bir og‘riqli misol — West Brom va Louie Barry. 2019 yilda 16 yoshli Barry Barcelona’ga ketganida, Fifa West Brom klubiga hech qanday kompensatsiya to‘lanmasligini ma’lum qildi, chunki klub unga rasmiy stipendiya taklifini kiritmagan deb topildi. West Brom 130 ming yevro tayyorgarlik kompensatsiyasini talab qilgandi. Yarim yildan so‘ng Barry Barcelona’dan Aston Villa’ga qariyb 1 million funt evaziga o‘tdi.
“United” uchun eng yomon ssenariy aniq: Gabriel 6 oktabrda 16 yoshga to‘ladi va klubni tark etadi. Klub esa millionlab funtga baholanadigan, hali to‘liq ochilmagan salohiyat egasi uchun bir tiyinsiz qolishi mumkin.
Vadasi bajarilmagan yo‘l xaritasi
Gabriel bu yo‘ldan birinchi bor o‘tayotgan yulduz emas. Jadon Sancho 17 yoshida Manchester City bilan aloqani uzib, 10 million funt evaziga Borussia Dortmund’ga o‘tishni majburlagan edi. Uning ishonchi bitta fikrga borib taqalardi: Germaniyada u ko‘proq o‘ynaydi.
Morgan Rogers — o‘sha Barry bilan birga West Brom safida 2019 yilda FA Youth Cup yarim finaliga chiqqan futbolchi. Uch oy o‘tib, 17 yoshga to‘lgan kuni Manchester City’ga ko‘chib o‘tdi.
Gabriel atrofidagi manbalar o‘tgan yozda “United” rahbariyati bilan bo‘lgan uchrashuvlarni eslaydi. O‘shanda u klubda qisqa muddatli kelajagini bog‘lashga rozi bo‘lgandi. Aytilishicha, uning karera yo‘li borasida aniq va’dalar berilgan, lekin ular bajarilmagan.
Ha, u kattalar jamoasi mashg‘ulotlariga jalb qilina boshladi. Avval Ruben Amorim davrida, so‘ngra Michael Carrick qo‘l ostida. Ammo o‘tgan mavsumdagi ehtimoliy debyut — faqat FA Cup doirasida bo‘lishi mumkin edi — Darren Fletcher tomonidan to‘xtatib qo‘yildi. O‘shanda allaqachon Amorim iste’foga chiqarilib, Fletcher vaqtinchalik bosh murabbiy bo‘lib turgan edi. U Gabriel uchun hali erta, degan fikrda bo‘ldi.
Yozda esa boshqa reja chizilgan edi. Klub ichida ko‘pchilik Gabrielni pre-sezon o‘yinlarida ko‘rishga tayyorlanayotgan edi.
Pre-sezon savollari va yo‘qolgan daqiqalar
18 iyul kuni Helsinki’dagi “Wrexham”ga qarshi o‘yinga u bormadi, bu esa uning mashg‘ulotlarga qaytish sanasi bilan izohlandi. Shundan keyin esa u deyarli barcha safarlarga kiritildi, lekin maydonga tushishi — atigi bir marta, Stockholm’da “Atletico Madrid”ga qarshi o‘yinda sakkiz daqiqa bilan cheklanishdi.
Aynan shu lahzalar norozi kayfiyat urug‘ini sepgan bo‘lishi mumkinmi?
24 iyul kuni Trondheim’dagi “Rosenborg”ga qarshi uchrashuvga ham u bilan birga bordi. O‘sha kuni Carrick 11 ta o‘yinchini almashtirdi. Gabriel esa maydonga tushmagan ikki futbolchidan biri bo‘lib qoldi. Qiziq tomoni: o‘sha o‘yinda zaxiradan maydonga tushgan besh futbolchi keyinchalik klubni tark etdi — kimidir ijaraga, kimidir butunlay.
Yana bir detal: 18 yoshli Tynan Thompson Dublin’dagi “Croke Park”da “Leeds United”ga qarshi o‘yinda 45 daqiqa o‘ynab, katta futbolga debyut qildi. Bu — u Tottenham’dan kelganidan atigi uch hafta o‘tib sodir bo‘ldi. Gabriel esa yana safda, yana tribunada.
Shunga qaramay, kuzda u “United” tarixidagi eng yosh futbolchi bo‘lishi kutilayotgan edi. EFL Cup buning uchun eng qulay sahna bo‘lib ko‘ringan.
Uchinchi bosqich qur’asi “Old Trafford”da “Brighton” bilan qayta uchrashuvni taqdim etdi. Klubning Champions League taqvimi esa yana bir imkoniyat eshigini ochdi: uyda “Sabah”ga qarshi o‘yinda eng nisbatan yengil bahs bo‘lishi mumkin edi.
“United” tanaffusga 3:0 hisobida ustunlik bilan chiqdi. 72-daqiqaga kelib Carrick barcha besh o‘yinchini almashtirib bo‘lgandi.
Gabriel esa yana o‘rindiqda qotib qoldi.
Bu safar sabab texnik edi. Uefa ro‘yxat qoidalari tufayli 15 yoshli futbolchi faqat A ro‘yxatga kiritilgandagina o‘ynashi mumkin edi. “United” 25 nafar futbolchidan iborat maksimal tarkibni ko‘rsatdi, ammo ular orasida tizzasidan jarohat olgan va yanvar oynigacha maydonga tusha olmaydigan Manuel Ugarte ham bor edi. Thompson ham ro‘yxatga kiritilgan.
Nega Gabriel yo‘q edi — aniq tushuntirish yo‘q. Klub murabbiylari avvalroq uning jismoniy jihatdan hali katta futbol darajasiga to‘liq tayyor emasligini aytishgan. Futbolchiga yaqin manbalar esa bu fikrni qat’iyan rad etadi.
Ular boshqa manzarani ko‘rmoqda: Arsenal 15 yoshida Max Dowman’ga imkon berdi, Bayern Munich 17 yoshli Lennart Karl’ga debyut berdi. Savol tabiiy tug‘iladi — nega “United” xuddi shunday qadam tashlamayapti?
Endi navbat kimda?
Gabriel atrofidagi shov-shuv — bu faqat bir futbolchining hikoyasi emas. Bu “United”ning o‘z ichidagi tizim, ishonch va va’da masalasiga ham oyna tutyapti.
Klub uni qolishga ko‘ndira oladimi? Yoki 6 oktabr “Old Trafford” uchun juda qimmatga tushadigan sana bo‘lib qoladimi?
Yevropaning eng yirik klublari kutyapti. Endi qaror navbati 15 yoshli hujumchining o‘zida. Shu yoshda u nafaqat himoyachilarni, balki butun tizimni ham bosim ostida qoldira oldi.
