Jeff Bezos va hamkorlar “Liverpool” aksiyalarini sotib olish arafasida
“Anfield” atrofida pul hidlanmoqda. Oddiy investorlar emas, dunyoning eng boy odamlari eshikni qattiq taqillatmoqda. Sky News ma’lumotiga ko‘ra, Amazon asoschisi Jeff Bezos ishtirok etadigan konsorsium “Liverpool” aksiyalarining qariyb uchdan bir qismini sotib olish bo‘yicha kelishuvni yakunlash arafasida turibdi.
Fenway Sports Group (FSG) – 2010 yildan beri klubni boshqarib kelayotgan egalar – allaqachon bu hafta ichida bitim bo‘yicha rasmiy e’lon qilishga hozirlik ko‘rayotgani aytilmoqda. Ayrim manbalar bu xabar “yaqin kunlarda” chiqishini kutyapti, biroq jarayon keyingi haftaga cho‘zilishi ham ehtimoldan xoli emas.
Uch superboy – bitta “Kop”
Taklif qilinayotgan tuzilma oddiy moliyaviy qo‘shilma emas. Bu – uch nafar ultraboy shaxsning “Liverpool” bilan sherikligi.
Jeff Bezos – Forbes bahosiga ko‘ra qariyb 207 milliard funt sterling boylikka ega. Uning yonida Facebook hammuassisi Eduardo Saverin – taxminan 23,7 milliard funtlik kapital bilan. Konsorsiumni esa Amit Bhatia boshqarmoqda – po‘lat magnati Lakshmi Mittalning kuyovi, uzoq yillar davomida Championship klubi Queens Park Rangers aksiyadori bo‘lib kelgan tajribali investor.
Shu uchlik, boshqa hamkorlar bilan birga, “Liverpool”ning qariyb 30 foiz va ehtimol undan ham ko‘proq ulushini sotib olishi kutilmoqda. Klub qiymati esa bu bitimda 4,4 milliard funt atrofida baholanmoqda – bu futbol tarixidagi eng yirik kelishuvlardan biri bo‘lishi aniq.
Bu raqamlar FSG uchun qanday manzara chizadi? Boston Red Sox egasi bo‘lgan guruh 2010 yilda “Liverpool”ni atigi 300 million funtga, moliyaviy jihatdan izdan chiqqan holatda qo‘lga kiritgan edi. Hozirgi qiymat – o‘sha qaror qanchalik ulkan biznes zarbasi bo‘lganini ko‘rsatib turibdi.
Bezos futbolga kirib kelmoqda
Jeff Bezos avval futbol klublarini sotib olish bilan jiddiy bog‘lanmagan. Shunga qaramay, uning “Liverpool” konsorsiumida paydo bo‘lishi – sportning hozirgi zamon superboylari uchun alohida aktiv sinfiga aylanganini ochiq ko‘rsatadi. Endi bu faqat stadionlar, kuboklar va tarix emas. Bu – global media huquqlari, kontent, texnologiya va brend kuchi haqida.
Saverin uchun esa bu birinchi urinish emas. U 2022 yilda Vladimir Putinning Ukrainaga bostirib kirishi ortidan sotuvga qo‘yilgan Chelsea uchun muvaffaqiyatsiz yakunlangan taklif ortida turgan konsorsium a’zolaridan biri bo‘lgan. Endi esa uning nishoni – “Anfield”.
Konsorsium nomidan ham, FSG tomonidan ham hozircha rasmiy izoh berilmagan. FSG vakili o‘tgan oy faqat shuni tasdiqlagan edi: Amit Bhatia boshchiligidagi, u tomonidan “boshqariladigan va ifodalanadigan” investitsion guruh “Liverpool Football Club”ga strategik minoritar sarmoya kiritishga qiziqish bildirgan.
Shundan buyon savollar ko‘paydi, javoblar esa hanuz yopiq eshiklar ortida qolmoqda.
Bhatia kim, “AyBe Capital” nimani ko‘zlamoqda?
46 yoshli Amit Bhatia – britaniyalik hind tadbirkor, investitsion bankchilikdan chiqqan, hozir AyBe Capital nomli ko‘p aktivli investitsiya firmasini boshqaradi. Uning portfeli texnologiya, media, ko‘chmas mulk, chakana savdo, sog‘liqni saqlash kabi turli sohalarni qamrab oladi.
Bu fon, “Liverpool” kabi global brend uchun nimani anglatadi? Bu – faqat pul emas, balki klub atrofidagi ekotizimni – media, texnologik hamkorliklar, infratuzilma va tijorat loyihalarini qayta formatlash imkoniyati.
Bezosning boshqa aktivlari ham tasodifiy emas: Blue Origin, Nash Holdings orqali The Washington Post – bularning barchasi media, kontent va texnologiyaning qayerga qarab ketayotganini ko‘rsatib turibdi. “Liverpool” bu xaritada navbatdagi tugun bo‘lib qolishi mumkin.
FSG uchun navbatdagi bosqichmi yoki asta-sekin chiqish?
FSG uchun bu bitim – yirik naqdlashtirish, ammo to‘liq chiqish emas. Ular nazorat paketini o‘z qo‘lida saqlab qoladi. Shunga qaramay, bunday qudratli konsorsiumning kirib kelishi fonida bitta savol o‘rtaga chiqadi: bu faqat boshlanish emasmi?
“Anfield” atrofida shunday kayfiyat bor: bunday darajadagi sarmoyadorlar odatda minoritar ulush bilan cheklanib qolmaydi. Ular vaqt o‘tishi bilan to‘liq nazoratni qo‘lga olishni maqsad qiladi. Hozircha bu faqat taxmin, ammo bozor mantiqi boshqacha gapirmaydi.
FSGning 16 yillik davri – sport va biznes nuqtai nazaridan muvaffaqiyatli bo‘ldi. Klub maydonda ham, balansda ham tiklandi, global brend sifatida kuchaydi. Endi esa yangi pul oqimi bilan “Liverpool” yana bir burilish pallasiga kirib bormoqda.
“Anfield”dagi ulush bozori: eski va yangi raqamlar
Klubdagi ulush oxirgi bor 2023 yilda qo‘l almashtirgan edi. O‘shanda Dynasty Equity kichik paketni sotib olib, “Liverpool”ni 3,3 milliard funtdan ortiq qiymatda baholagan. Hozirgi 4,4 milliardlik raqam – bozor bahosining bir yil ichida qanchalik sakraganini ko‘rsatadi.
Bu faqat “Reds”ning sportdagi yutuqlari emas, balki Premier League telehuquqlari, global muxlis bazasi va futbolning biznes sifatidagi jozibasi haqida ham hikoya qiladi.
Shu bois, savol endi boshqacha qo‘yiladi: “Liverpool” qanchaga arziydi? Yoki to‘g‘risi – dunyoning eng boy odamlari uni qanchaga ko‘tarishga tayyor?
Oldinda nima turibdi?
Rasmiy bayonot hali yo‘q, ammo jarayon yakuniy bosqichda ekani sezilib turibdi. FSG ham, Bhatia tomoni ham muddat bo‘yicha og‘iz ochmayapti. Hamma jim. Lekin bu sukunat – bozor tilida juda baland ovoz bilan jaranglaydi.
Agar bitim yopilsa, “Anfield” tribunalarida endi nafaqat o‘yinchilar, balki kapital bozorining eng yirik ismlari ham sahnaga chiqadi. Savol esa endi shunday: bu yangi davr “Liverpool”ni yana bir marta cho‘qqiga olib chiqadimi yoki klubni global mega-korporatsiya bosimiga yanada ko‘proq bog‘lab qo‘yadimi?
