Janubiy Koreya futbolchilari issiq to‘lqinlarga qarshi kurashmoqda
Janubiy Koreya professional futbolchilari issiq to‘lqinlar fonida maydonga chiqishni davom ettirar ekan, ular endi sukut saqlamayapti. Ular issiqqa qarshi qat’iyroq himoya choralarini talab qilmoqda – bu shunchaki norozilik emas, balki tanasi chegaraga borib urilgan o‘yinchilarning signalidir.
Yoz davomida o‘tkazilgan so‘rovda Korea Pro-Footballers Association (KPFA) 536 nafar futbolchi bilan ishladi. Ular K League va WK League vakillari. Statistik raqamlar esa keskin: 86,2 foiz futbolchi yozgi o‘yinlarda maydon harorati 40 daraja Selsiydan oshgan paytlarda jiddiy jismoniy zo‘riqish sezganini aytdi.
Bu faqat charchoq emas edi.
Bosh aylanish, suvsizlanish, hushdan ketish
So‘rov natijalariga ko‘ra, deyarli uchdan ikki qism – 64,7 foiz futbolchi mashg‘ulot yoki o‘yin vaqtida bosh aylanishidan shikoyat qilgan. 56,6 foizida og‘ir darajadagi suvsizlanish kuzatilgan. Yana 13 foiz futbolchi vaqtincha hushini yo‘qotganini bildirgan.
KPFA prezidenti, sobiq milliy terma jamoa hujumchisi Lee Keun-ho bu ko‘rsatkichlarni keskin ohangda baholadi. Uning ta’kidlashicha, 70 dan ortiq futbolchi bosh aylanishi, suvsizlanish va hatto vaqtinchalik hushdan ketishni boshidan kechirgani allaqachon “yorqin qizil ogohlantirish belgisi”.
Bu endi faqat murabbiy shtabi yoki tibbiy xodimlar darajasidagi muammo emas. Bu liga tizimi va taqvim siyosatini qayta ko‘rib chiqish darajasidagi masala.
Futbolchilar ittifoqining talabi: majburiy issiqlik protokollari
KPFA KFA, K League va WK League rahbariyatini majburiy issiqlik protokollarini joriy etishga chaqirdi. Ittifoqqa ko‘ra, hozirgi himoya mexanizmlari futbolchilarni yetarli darajada asramayapti.
KFA esa javobida futbolchi salomatligi va xavfsizligini “mutlaq ustuvor yo‘nalish” deb atadi va futbolchilar ittifoqi ko‘targan xavotirlarni to‘liq tan olishini bildirdi. Ular ayrim choralarni ko‘rayotganini ma’lum qildi: o‘yinlar jadvalini issiqka qarab moslashtirish, uchrashuvlarda majburiy sovutish pauzalarini joriy etish kabi.
Ammo hammasi qog‘ozdagidek silliq emas. Assotsiatsiya stadionlardan foydalanish imkoniyati, siqilgan taqvim va boshqa amaliy cheklovlarni ham tilga oldi. Shunga qaramay, ular ob-havo va maydon sharoitlarini doimiy kuzatib borayotganini, issiqqa bog‘liq har qanday hodisani oldini olish uchun “qo‘lidan kelganini qilayotganini” ta’kidladi.
Savol esa o‘zgarmayapti: bu yetarlimi?
Uch daqiqalik nafas rostlash – futbolchilarni qoniqtirmayapti
So‘rovda ishtirok etganlarning qariyb yarmi hozirgi sovutish pauzalaridan norozi. Amaldagi tizimga ko‘ra, harorat ma’lum chegaradan oshganda odatda uch daqiqadan biroz ko‘proq tanaffus beriladi. Futbolchilar uchun bu issiqdan qutulish emas, faqat qisqa nafas rostlash bo‘lib qolmoqda.
Ularning deyarli 90 foizi ekstremal issiq paytida o‘yin o‘tkazish tartibini o‘zgartirishni qo‘llab-quvvatlagan. Yarimidan ko‘pi kechroq start vaqtlarini ma’qul ko‘rgan, qolganlari esa issiqlik bo‘yicha ogohlantirish berilgan kunlarda uchrashuvlarni kechiktirish yoki umuman bekor qilish tarafdori.
Bu raqamlar bir narsani ko‘rsatadi: futbolchilar maydonga chiqishga qarshi emas, lekin o‘z sog‘lig‘ini ko‘r-ko‘rona xavf ostiga qo‘yishni istamayapti.
Ayollar futbolidagi ikki karra yuk
KPFA alohida e’tiborni ayollar futboliga qaratdi. WK League vakillari ko‘pincha eng issiq paytda, quyosh eng baland turgan soatlarda o‘ynashga majbur. Ko‘p stadionlarda sun’iy gazon, u issiqlikni yutib, yana tepaga qaytaradi. Ayrim arenalarda esa konditsionerli kiyinish xonalari ham yetarli emas.
KPFA ayollar bo‘limi prezidenti Ji So-yun vaziyatni keskin tasvirladi: qizib ketgan sun’iy gazonda, qizdirib yuboruvchi quyosh ostida o‘ynashni u “futbolchilarni pechga tiqish” bilan tenglashtirdi. Uningcha, professional beysbolda issiq tufayli o‘yinlar faol ravishda bekor qilinayotgan bir paytda futbolning qat’iy taqvimga “mexanik tarzda” yopishib olishi mantiqsiz.
Uning talabi aniq: jadval birinchi o‘ringa emas, futbolchining sog‘lig‘i birinchi o‘ringa chiqishi kerak.
Taqvimni ag‘darib tashlash va yangi davr savoli
KPFA bu so‘rov natijalari Janubiy Koreya futbol taqvimi bo‘yicha kengroq muhokama uchun ham sabab bo‘lishi kerak, deya hisoblaydi. Ko‘plab futbolchilar an’anaviy bahor-kuz tizimidan voz kechib, kuz-bahor shakliga o‘tishni yoqlagan. Bu eng xavfli yoz oylarini chetlab o‘tish imkonini beradi.
Mavsumni boshqa faslga ko‘chirish – faqat sanalarni almashtirish emas. Bu butun ekotizimni, televizion huquqlaridan tortib stadion bandligigacha bo‘lgan jarayonlarni qayta yozish demak. Lekin issiq to‘lqinlar har yozda kuchayib borayotgan bir paytda, savol tobora keskinlashmoqda:
Janubiy Koreya futboli qaysi chiziqdan o‘tguncha kutadi – yana bir statistik hisobotdanmi yoki maydonda sodir bo‘ladigan fojiali hodisadan keyinmi?






