James Garner: Premyer-ligani uyg‘otayotgan yangi yulduz

Tottenhamga qarshi o‘sha sovuq, asabni yeydigan safar uchrashuvida bir lahza bor edi: maydon markazida ko‘tarilgan chang orasidan ko‘k libosdagi 37-raqam uchib keladi, to‘pga kiradi, tana bilan turib beradi va hujumni bo‘g‘ib qo‘yadi. Bu sahna Everton muxlislari uchun allaqachon tanish. Endi esa butun Premyer-liga bu isminga jiddiy qaray boshladi: James Garner.

London kechasi, “nol-nol”, lekin bu zerikarli durang emas edi. O‘rtada jang bor edi. Qarama-qarshi tomonda qariyb 200 million funtlik juftlik – Sandro Tonali va Mateus Fernandes. Qog‘ozda bu juftlik o‘yinni boshqarishi, tempni belgilashi kerak edi. Amalda esa markazda bosh rolda boshqa futbolchi chiqdi.

Garnerning o‘yini Match of the Day efirida ham e’tiborsiz qolmadi. Thomas Frank uni alohida ajratib ko‘rsatdi, bu shunchaki odatdagi maqtov emas edi – bu e’tirof edi.

“Bugun Garner nihoyatda yaxshi bo‘ldi, – dedi Frank. – U atrofni ko‘radi, gapiradi, boshqaradi. Yuqori pressingda qaytib kelib, to‘pni olib qo‘yishi – juda noyob va juda muhim, ayniqsa seni bosim ostiga qo‘ygan jamoaga qarshi o‘ynayotganingda.”

Bu gaplar shunchaki statistikaga qarab aytilmagan. Garner Tonali va Fernandesning bir nechta umidli hujumlarini aynan o‘z vaqtida qo‘yilgan zarbalar, to‘g‘ri tanlangan pozitsiya bilan to‘xtatdi. Eng qizig‘i – u yozda churra operatsiyasi tufayli tayyorgarlikning katta qismini o‘tkazib yuborgan edi. Shunga qaramay, London markazida ritmni aynan o‘zi belgiladi.

Frank davom etdi: “U juda ko‘p yugurdi, bu – o‘yinining bir tomoni. Lekin uning to‘p bilan ishlashi ham muhim. To‘p ko‘p hollarda uning orqali o‘tadi. Ko‘p narsa aynan undan boshlanadi.”

Studiyada o‘tirgan sobiq Everton himoyachisi Ashley Williams ham buni tasdiqladi: “U juda taassurot qoldiryapti. Agar sen uning ortida turgan markaziy himoyachi bo‘lsang, orqangda shunday yarim himoyachi bo‘lishini istaysan.”

9 millionlik tavakkal va sekin pishgan yetakchi

Everton Garnerni 2022-yilda Manchester Uniteddan atigi 9 million funtlik dastlabki to‘lov evaziga olib kelganida, bu kelishuv ko‘pchilikka oddiy, xavfsiz transfer bo‘lib ko‘ringan. United akademiyasi tarbiyalanuvchisi, Premyer-ligada asosiy tarkibda birorta start o‘yini yo‘q, ammo Nottingham Forest safida ijarada bo‘lib, ularni elitaga qaytargan mavsum ortidan kelgan yigit.

Bu tezkor portlash hikoyasi emas edi. Goodison Parkda hayot og‘ir pallaga to‘g‘ri keldi: moliyaviy muammolar, ochko chegirilishi, murabbiylar almashinuvi – avval Frank Lampard, keyin Sean Dyche. Garner uchun bu ikki mavsum moslashish, tan olish, tanqid va mayda-mayda qadamlar davri bo‘ldi.

Ammo 2025–26 yilgi mavsum chiziq tortdi. Bu uning mavsumi bo‘ldi.

Evertonning butun Premyer-liga kampaniyasi davomida Garner atigi olti daqiqani o‘tkazib yubordi, xolos. Bu raqam shunchaki chidamlilik emas, balki murabbiy ishonchining o‘lchovi. U nafaqat maydonda, balki kiyinish xonasida ham tayanch figuraga aylandi. Klub uzoq vaqt davomida Yevropa yo‘llanmasi uchun kurashdi – va bu yurishda markazda aynan Garner turgan edi.

Forestga qaytish va burilish nuqtasi

Dekabr oyida taqvim yana bir dramatik kadrni taqdim etdi. Everton kamtar, tarkibi yupqalashgan holda Nottingham Forest safariga yo‘l oldi. O‘sha stadion, o‘sha muhit – Garner uchun tanish joy. Bu safar esa u mehmon libosida, boshqa vazifada edi.

Everton 2:0 hisobida g‘alaba qozondi va kuchli to‘rtlikdan atigi to‘rt ochkoga yaqinlashdi. Bu natija klubning mavsumdagi eng muhim signal o‘yinlaridan biri bo‘ldi. Garner esa bu kechada nafaqat markazni yopdi, balki hisobni ham ochdi. Gol uslubiy jihatdan emas, ruhiy jihatdan muhim edi: u o‘zini endi “sobiq ijarachi” emas, balki Yevropaga intilayotgan jamoaning ustuni sifatida ko‘rsatdi.

O‘sha uchrashuvdan so‘ng murabbiy David Moyes ham ohangini o‘zgartirgandek bo‘ldi.

“Men kelganimda unda hali bolalikka xos bir narsani ko‘rardim, – dedi Moyes. – Endi esa juda yaxshi yetakchiga aylanayotgan, ko‘proq mas’uliyat olayotgan, ulg‘ayayotgan, haqiqiy markaziy yarim himoyachi kabi o‘zini tutishni boshlayotgan futbolchini ko‘ryapman.”

Bu gaplar ortida bir mavsumlik mehnat yotardi.

Raqamlar yolg‘on gapirmaydi

Garnerning o‘sishini faqat ko‘z bilan emas, raqamlar bilan ham o‘lchash mumkin. O‘tgan mavsum Everton safida ijodkorlik ham, jismoniy ko‘rsatkichlar bo‘yicha ham u ko‘plab mezonlarda yetakchiga aylandi.

U jamoada eng ko‘p muvaffaqiyatli uzatma amalga oshirgan futbolchi bo‘ldi. Eng ko‘p to‘qnashuvga kirgan, eng ko‘p to‘p olib qo‘ygan, eng ko‘p to‘p kesib qolgan. Bu – faqat “ishchi” yarim himoyachi profili emas.

U shuningdek, eng ko‘p golli uzatma bergan o‘yinchiga aylandi va eng ko‘p golli vaziyat yaratgan futbolchi bo‘ldi. Himoyani yopadigan, pressingni boshlab beradigan, shu bilan birga hujumni ham yo‘lga qo‘yadigan markaziy o‘yinchi – zamonaviy futbolning eng qimmat valyutalaridan biri.

Eng ta’sirli bo‘lagi esa – moslashuvchanlik. Yanvar oyida jamoaning asosiy qanot futbolchisi Jack Grealish jarohat olib, mavsumni erta yakunlagach, ko‘pchilik Evertonning ijodkorlik manbai qurib qolishidan qo‘rqdi. Garner bunga javob berdi: uning yettita golli uzatmasidan to‘rttasi aynan Grealishsiz davrda keldi. Markazdan o‘yinni ochdi, qanotlarga to‘g‘ri yo‘naltirdi, standart vaziyatlarda ham xavf tug‘dirdi.

Moyes buni qisqa, lekin aniq ta’rifladi: “U kelganimdan beri ajoyib bo‘ldi. Qanchalik yaxshi ekanini to‘liq tasavvur qilmagan ekanman. U juda zo‘r o‘yin ko‘rsatyapti.”

Oldinga qarab

Bir paytlar Manchester United safida Premyer-ligada birorta start o‘yini o‘tkazmagan yigit endi Evertonning deyarli har bir daqiqasini maydonda o‘tkazmoqda, Yevropa sari yurishning markazida turibdi va eng qimmatbaho raqib yarim himoyachilariga qarshi jangda ustun kelmoqda.

Garner hozircha balandparvoz shiorlar, katta intervyularsiz yo‘l bosmoqda. Uning tili – pressing, to‘qnashuv, o‘tkir uzatma va o‘z vaqtida qo‘yilgan to‘p kesish. Goodison Park tribunalarida esa allaqachon bir savol pishib ulgurgan: agar bu “bola” shunday tezlikda ulg‘ayishda davom etsa, yana qancha vaqt uni faqat Everton muxlislari “o‘z sirlaridan biri” deb saqlab qola oladi?