Ironman Leeds: Suv bo‘limi bekor qilindi
Ironman triatlonini tugatish – ko‘pchilik sportchilar uchun umr bo‘yi quvib yuriladigan cho‘qqi. 3,8 km suzish, 180 km velopoyga va marafon masofasidagi yugurishdan iborat bu sinovga har yili dunyo bo‘yicha atigi qariyb 50 ming kishi chiday oladi. Shunday bo‘lsa-da, Leedsdagi yakshanba musobaqasida marraga yetganlarning ko‘pchiligi o‘zini to‘liq “Ironman” deb atashga biroz ikkilanib turibdi.
Sababi oddiy: suv bo‘limi umuman bo‘lmadi.
Zaharli suv, yarim triatlon va bo‘sh qolgan orzu
16 avgust kuni o‘tkazilgan Ironman Leeds startiga 2 mingga yaqin sportchi chiqdi. Ular oylar davomida mashq qilgan, qimmat jihozlar sotib olgan, rejimga tushgan. Lekin musobaqa arafasida trassadagi suv havzasida zaharli ko‘k-yashil suv o‘tlari (algalar) gullab ketgani ma’lum bo‘ldi. Tashkilotchilar xavfni ko‘rib, suzish bosqichini bekor qilishga majbur bo‘ldi.
Bu faslda bunday algalar yangilik emas, lekin yoz bo‘yi ketma-ket kelgan issiq to‘lqinlar Buyuk Britaniyadagi ko‘plab chuchuk suv havzalarini odatdagidan ham xavfliroq holatga keltirdi.
Jack Chamberlain uchun bu qaror ayniqsa og‘ir bo‘ldi. U so‘nggi to‘rt-besh oy hayotini aynan shu startga bo‘ysundirganini aytadi. Haftasiga taxminan 15 soatlik mashg‘ulot, rejim, qurbonliklar – barchasi birinchi to‘liq Ironmanini tugatish uchungina.
U triatlonlarda qatnashgan, lekin bu safar hammasi boshqacha bo‘lishi kerak edi. Marradan o‘tib, o‘sha mashhur jumlani eshitish: “You are an Ironman.” Triatlonni, uch bosqichni, to‘liq masofani yengib o‘tganing uchun.
Chamberlain marra chizig‘ini ko‘rdi, biroq ichida nimadir joyiga tushmadi. U o‘zini faxrli his qilganini aytadi, lekin bu faxrga kichik, sezilarli “yulduzcha” qo‘shilib qolgandi.
To‘rtinchi bekor qilingan start va kechikkan ogohlantirish
British Triathlon ma’lumotiga ko‘ra, bu yil algalar tufayli bekor qilingan yoki o‘zgartirilgan musobaqalar soni tobora oshmoqda. Leedsdagi yakshanba starti – shu yilgi to‘rtinchi shunday holat.
Chamberlain va uning kabi ko‘plab ishtirokchilar bir narsadan norozi: hammasi juda kech aytilgan. Ularning fikricha, suv sifati ancha oldin tekshirilganida, sportchilar boshqa musobaqaga o‘tishga yoki rejasini o‘zgartirishga ulgurardi.
Shunga qaramay, Chamberlain o‘zicha “kamchilikni to‘ldirish”ga harakat qildi. Rasmiy startdan bir kun oldin u yaqin atrofdagi ko‘lda deyarli to‘liq 2,4 millik masofani o‘zi suzib chiqqanini aytadi. Boshqa ishtirokchilar ham tong saharda, mahalliy sport markazi ochilishidan oldin, bassynda aylanish uchun ruxsat so‘ragan.
Chamberlainning fikri aniq: bunday tekshiruvlar haftalar oldin boshlangan bo‘lishi kerak edi. Musobaqaga qariyb 58 davlatdan sportchilar kelgan, odamlar minglab funt sarflagan, butun hayotini shu kun atrofida rejalashtirgan. Shunday loyihada xavfsizlik va monitoring bo‘yicha tizimlar ancha qat’iy ishlashi kerak, deydi u.
Ba’zan bekor qilish ham yengillik bo‘lishi mumkin
Biroq hamma ham bu qarorni fojia sifatida qabul qilmadi. Marafonchi Marina Angela Andresen, masalan, vaziyatdan ijobiy tomon topgan kam sonli ishtirokchilardan biri bo‘ldi. U o‘ziga bir yil ichida 10 ta Ironman tugatish maqsadini qo‘ygan, shunday paytda Leedsdagi holat uning rejasiga ham ta’sir qilishi mumkin edi.
Bu Andresen uchun ilk bor to‘liq suzish bekor qilingan musobaqa bo‘ldi. Avvalroq u suv harorati sababli qisqartirilgan masofalarga duch kelgan, lekin butunlay bekor qilish – yo‘q.
Shunga qaramay, u yengil nafas oldi. Uningcha, Ironman brendi avvalo sportchi xavfsizligini o‘ylaydi va ko‘k-yashil algalar orasida suzish – bu tavakkal emas, ochiq xavf. U shunday sharoitda suvga tushishni xohlamagan bo‘lardi.
Andresen Leedsni baribir esda qolarli kun sifatida qabul qildi. Yorkshire aholisi, yo‘l bo‘yidagi qo‘llab-quvvatlash, kayfiyat – hammasi uni ruhlantirgan. Suzish bekor bo‘lgani bilan, u o‘sha kunni “zo‘r poyga” deb ataydi.
Algalar faqat triatlonni emas, butun yozni siqib chiqarmoqda
Leedsdagi start – muammoning faqat bir ko‘rinishi. O‘tgan hafta ichida bir nechta ommaviy suzish hududlari ham algalar tufayli ogohlantirishlar e’lon qildi. Hatto London yaqinidagi Thames bo‘yidagi birinchi rasmiy cho‘milish joyi ham vaqtincha suzishdan tiyilish kerakligi haqida xabar berdi.
Yovvoyi suzish bo‘yicha bir necha kitob muallifi Daniel Start bu jarayonni faqat issiqlik bilan bog‘lab qo‘ymaslik kerakligini aytadi. Uning fikricha, intensivlashgan qishloq xo‘jaligi, dalalarga ko‘proq o‘g‘it sepilishi va buning oqibatida daryolar hamda ko‘llarga oqib tushayotgan moddalar algalar uchun ideal “ovqat” bo‘lib qolmoqda.
Issiq to‘lqinlar bu jarayonni tezlashtiradi, lekin ildiz chuqurroq: suv havzalariga tushayotgan ifloslanish hajmi ortib bormoqda. Startning bahosi qisqa: bu muammo tez orada yo‘qolmaydi, aksincha, kuchayib borayotgani sezilmoqda.
Tashkilotchilarning og‘ir qarori
Ironman Group vakili yakshanba kungi qarorni izohlarkan, ularning ham kayfiyati ko‘tarinki bo‘lmagani yaqqol seziladi. Ular butun dunyo bo‘ylab shunga o‘xshash musobaqalar tashkil qiladi, uch yo‘nalish bo‘yicha (suzish, velosiped, yugurish) sportchilarning qanday mehnat qilishini juda yaxshi biladi.
Shuning uchun ham Leedsdagi suv bo‘limini bekor qilish ular uchun ham oson bo‘lmagan. Ular sportchilarning ko‘ngli qolganini tushunadi, lekin suv sifati bo‘yicha xavotirni birinchi o‘ringa qo‘ygan.
Leedsdagi Ironman shu tariqa tarixda qoladi: marra chizig‘i, medal, charchoq, yengillik bor, lekin ko‘l ustida tonggi tumanga aralashgan suzish yo‘q. Savol esa ochiq: kelasi yozda ham triatlonchilar startga chiqishdan oldin suvga shubha bilan qarashga majbur bo‘ladimi?
