Irlandiya futbolida siyosiy bohron va UEFA bosimi
FAI ichida bosim kuchaymoqda. UEFA Nations League doirasida Isroilga qarshi ikki o‘yin yaqinlashar ekan, Irlandiya futboli rahbariyati siyosiy bo‘hron, sportiy majburiyat va futbolchilarning ruhiy holati o‘rtasida siqilib qolgan.
“Bu qarorni futbolchilar emas, biz qabul qildik”
FAI Director of Football John Martin ochiq tan oldi: bu bahsli uchrashuvlar bo‘yicha javobgarlik futbolchilarga emas, unga va rahbariyatga tegishli.
Heimir Hallgrimsson boshqarayotgan Republic of Ireland sentyabrning 27-kuni Debrecen (Vengriya) shahrida Isroilga “safarda” o‘ynashi, 4-oktabr kuni esa “uy” uchrashuvini Backa Topola (Serbiya)da o‘tkazishi rejalashtirilgan. Ammo bu taqvim faqat sport masalasi emas.
FAI iyul oyida o‘tkazilgan favqulodda umumiy yig‘ilishda ikki o‘yinni o‘tkazish qarorini delegatlar ovoziga qo‘ydi. Natija aniq bo‘ldi: 68 foiz qarorni ma’qulladi, 32 foiz qarshi chiqdi. Shunga qaramay, bo‘linish hissi yo‘qolmadi.
Martin RTÉ Sport bilan suhbatda futbolchilarga nisbatan bo‘layotgan bosimni adolatsiz deb atadi.
“Bu futbolchilar uchun juda og‘ir, — dedi u. — Har doim bo‘lgani kabi, hammasi oxir-oqibat maydondagi odamlarga tushadi. Lekin bu safar qaror ularga tegishli emas. Bu assotsiatsiya, kengash va ijroiya tomonidan qabul qilingan qaror. Men va [FAI CEO] David Courell bu qarorni qildik, futbolchilar emas”.
Uning fikricha, futbolchilar tanqid markaziga aylanmasligi kerak. U o‘zini va Courellni nishonga olishga tayyor, ammo jamoani emas.
“Futbolchilarni himoya qilishimiz, ularga g‘amxo‘rlik qilishimiz kerak. Biz ularni ayblanadigan nuqtaga qo‘ymasligimiz lozim. Meni tanqid qilishsin, Davidni tanqid qilishsin — bu qabul qilsa bo‘ladigan narsa. Lekin futbolchilarni yo‘q”.
O‘ynashni istamaydi, lekin o‘ynamaslikdan ham qo‘rqadi
Martin ochiqchasiga aytmoqda: u bu o‘yinlarning bo‘lib o‘tishini xohlamaydi. Shunga qaramay, UEFA tomonidan berilishi mumkin bo‘lgan sanksiyalar uni yanada ko‘proq tashvishga solmoqda.
“Barchamiz bir fikrdamiz: bu o‘yinlarni o‘ynashni xohlamaymiz. Bu haqiqat, — dedi u. — Men o‘yinlarni o‘tkazishni istamayman, lekin agar o‘ynamaslik Irlandiya futboliga og‘ir zarba bo‘lsa-chi? Mana shu nuqtada ayrim ovozlar bilan fikrimiz farq qiladi”.
Martin uchun masala oddiy: sport tizimini xavf ostiga qo‘ymaslik.
“Men odamlarning aytayotgan gaplarining katta qismiga qo‘shilaman. Lekin o‘yinni umuman o‘ynamaslik masalasida fikrimiz ajraladi. Irlandiya futboli uchun biz bu o‘yinni o‘ynaymiz”, — deya ta’kidladi u.
FAI allaqachon muxlislar uchun eshiklarni yopishga qaror qilgan. Sentyabrdagi uchrashuvga Irlandiya tarafdorlari uchun chiptalar sotilmaydi, “uy” o‘yini esa butunlay yopiq eshiklar ortida o‘tkaziladi. Demak, tribuna bosimi bo‘lmaydi. Ammo siyosiy va axloqiy bosim baribir saqlanib qoladi.
Futbolchilarga erkin tanlov, ammo og‘ir yuk baribir ularda
Martin futbolchilarga yakuniy qarorni o‘zlari qabul qilish huquqi berilishini aytdi. Ularning o‘ynashi yoki o‘ynamasligi shaxsiy tanlov bo‘ladi.
“Bu futbolchi uchun shaxsiy qaror, — dedi u. — Bizda ajoyib murabbiy bor — Heimir. U bu jarayonni boshqaradi. Har bir bosqichda futbolchini asrashimiz kerak. Aslida, futbolchini asrashni hech qachon unutmaslik kerak”.
Uning ta’kidlashicha, futbolchilar baribir maydonga chiqayotganlari uchun barcha nigohlar ularga qadaladi. Bu tabiiy, ammo adolatli emas.
“Bu juda qiyin bo‘ladi, chunki oxir-oqibat hammasi baribir ularga tushadi — ular maydonda bo‘lgani uchun. Lekin umid qilamanki, odamlar tushunishadi: ular assotsiatsiya qaroriga ergashyapti, qarorni o‘zlari qabul qilgani uchun emas”.
Shamrock Rovers atrofidagi savollar
Martin nomi faqat Nations League bahslari bilan emas, ichki tekshiruv bilan ham bog‘lanmoqda. The Sunday Times xabariga ko‘ra, FAI hozir Shamrock Rovers futbolchilari Michael Noonan va Alex Noonan bilan bog‘liq, uchinchi tomon egaligi (third-party ownership) qoidalarini buzish ehtimolini o‘rganmoqda.
Bu voqea alohida sezgir, chunki Martin o‘sha paytda Shamrock Rovers CEO lavozimida bo‘lgan.
Hozir u FAI tarkibida ishlayapti, lekin tekshiruv guruhiga kiritilmagan. Unga nisbatan manfaatlar to‘qnashuvi sababli vaqtincha chetlatish haqidagi fikrlar ham paydo bo‘lgan, ammo Martin buni qat’iyan rad etdi.
“Mutlaqo yo‘q”, — deya javob berdi u, lavozimidan vaqtincha ketishi so‘ralgan-so‘ralmagani haqida savol berilganda.
Yil boshida Michael Noonan onasi tomonidan agentlik kelishuvlari yuzasidan English FAga shikoyat yuborilgani tasdiqlangan edi. Shundan so‘ng Shamrock Rovers ikki kelishuv bo‘yicha FIFA bilan hamkorlikda ko‘rib chiqish jarayonini boshlaganini e’lon qildi va klubning o‘zi tekshiruv markazida emasligini ta’kidladi.
Ish hozir FAIga qaytarilgan, Irlandiya futbol uyushmasi faktlarni aniqlash uchun hujjatlar to‘plamoqda. Tekshiruv natijasida FIFA qoidalari buzilgan-buzilmagani aniqlanadi.
Martin o‘zining Tallaght Stadium davridan mamnunligini qayta-qayta urg‘uladi.
“Shamrock Rovers davrimdan o‘ta mamnunman, o‘ta xotirjamman, — dedi u. — Men bu haqda izoh bera olmayman. Boshqalar xulosa qiladi. Bu meni tashvishga solayotgan masala emas”.
U o‘zini professional va sokin tutishga harakat qilayotganini aytdi.
“Men klubga nisbatan nihoyatda bosiq, professional va hurmatli bo‘lib kelganman. Shunday bo‘lib qolaman. Mening fikrimcha, mening pozitsiyamdagi odam shunday bo‘lishi kerak. Irlandiya futboli odamlarning bir-birini omma oldida yomonlashiga muhtoj emas. Bu o‘yin haqidagi tasavvurni yemiradi. Men tabiatan ijobiy odamman. Klub haqida faqat yaxshi gaplarim bor. Bu borada gapira olmayman, lekin hech qanday tashvishim yo‘q”.
Irlandiya futboli uchun esa savol ochiq qolmoqda: siyosiy bo‘hron, UEFA bosimi va ichki tekshiruvlar fonida bu kuzgi Nations League o‘yinlari qanday iz qoldiradi — maydondami yoki assotsiatsiya devorlari ichidami?
