Iraola va Liverpoolning yangi davri: Premer-ligada rekord o'zgarishlar
Bu yozgi transfer oynasi Angliyada odatdagidan ham ko‘proq bosh og‘rig‘i keltirdi. Premer-ligada bir vaqtning o‘zida to‘qqizta klub bosh murabbiyini almashtirdi – liga tarixida rekord.
Va shu bo‘ronning markazida Liverpool turibdi.
Iraola uchun g‘ayrioddiy start
Andoni Iraola iyun oyida Bournemouthni tark etib, Anfieldga qadam qo‘ydi. Yangi klub, yangi talablar, yangi bosim. Ammo uning taqvimi ham odatiy emas: Liverpool ilk olti turda boshida yangi murabbiyi bo‘lgan olti raqib bilan o‘ynaydi. Premer-liga davrida bunday holat biror marta qayd etilmagan. Opta ma’lumotlar bazasi ham Angliya oliy divizionining butun tarixida shunga o‘xshash misol topa olmadi.
Yangi murabbiylar bilan to‘qnash kelish – bu faqatgina taktika masalasi emas. Bu noaniqlik, kutilmagan yechimlar, raqib haqida to‘liq tasavvur bo‘lmagan o‘yinlar demak. Iraola buni juda yaxshi tushunadi.
“Biz juda ko‘p yangi murabbiylarga qarshi o‘ynayapmiz, ishimizga qo‘shimcha bo‘lim qo‘shilgan,” deydi u. “Ularning avvalgi klublarida qanday o‘ynaganini, bizga qarshi qo‘llashi mumkin bo‘lgan vaziyatlarni, qanday narsalarni takrorlayotganini tahlil qilamiz.”
U oldindan tayyor turish uchun mavsumoldi davrini maksimal darajada siqib ishlatdi: oltita nazorat uchrashuvi, yuklama, intensivlik, sxemalarni sinash. “Endi birinchi o‘yinga tayyormiz,” deydi Iraola ishonch bilan.
Ekran ortidagi jamoa
Iraola uchun tahlil bo‘limi oddiy qo‘llab-quvvatlovchi emas, murabbiylik ishining markazida turadigan qurol. Bournemouthdagi ilk kunlarida u videolarni o‘zi kesib, o‘zi montaj qilgan. Bugun esa uning atrofida to‘liq qurollangan shtab bor.
Liverpoolda birinchi jamoa tahlil bo‘limiga Jansen Moreno boshchilik qiladi. Uning yonida Bournemouthdan birga kelgan Tom Webber – birinchi jamoa taktik tahlilchisi. Joel Bonner – o‘yinlardan keyingi tahlil uchun mas’ul, Lewis Mahoney esa standart vaziyatlar bo‘yicha mutaxassis.
Standartlar bilan ishlashda Mahoney yolg‘iz emas: birinchi jamoa murabbiylari Tommy Elphick va Shaun Cooper ham bu blokni o‘z qo‘llariga oladi. Zamonaviy futbolda burchak zarbasi ham, yon chiziqdan tashlanadigan to‘p ham kichik detallar emas – natijani hal qiladigan epizodlar.
“Ishni ular boshlab beradi, lekin qarorni men qabul qilaman,” degan edi Iraola o‘tgan yili The Athletic bilan suhbatda. Uning uchun tahlilchilar – yo‘l xaritasini chizib beradiganlar, rul esa baribir murabbiy qo‘lida.
Yangi murabbiylar paradisi
Liverpoolning ilk olti raqibi – murabbiylar laboratoriyasi kabi.
Oliver Glasner hozir Nottingham Forestda. Gary O’Neil Ipswichda. Enzo Maresca esa Manchester City boshqaruviga kelgan. Ularning barchasi Iraola jamoalariga boshqa Premer-liga klublari bilan ishlagan davrida qarshi chiqqan.
Yana uch ism – Newcastle bosh murabbiyi Matthias Jaissle, Fulhamni qabul qilgan Alvaro Arbeloa va Bournemouthdagi Marco Rose. Ularning barchasi yangi muhitga moslashish uchun mavsumoldi uchrashuvlaridan foydalandi, o‘z izini qoldirishga ulgurdi.
Yangi bosh murabbiy – raqib uchun doimo sir. Tahlilchilar eski o‘yinlarni titkilaydi, avvalgi klublardagi uslubini solishtiradi, lekin baribir yakuniy kartalar jamoalar maydonga chiqqan payt ochiladi. Ba’zan raqib tarkibi chiqqan zahoti, tahlilchilar murabbiyga zudlik bilan yangi ma’lumot yetkazishga, individual ko‘rsatmalarni yangilashga majbur bo‘ladi.
Liverpoolning sobiq tadqiqot direktori Ian Graham o‘zining “How To Win the Premier League” kitobida 2016 yildan beri Premer-ligada barcha klublar o‘zaro tracking ma’lumotlarini bo‘lishishi haqida yozgan. Maqsad – o‘yin tahlilini chuqurlashtirish, taktik tayyorgarlikni yaxshilash. Hudl Wyscout platformasi esa videomateriallar bo‘yicha deyarli sanoat standarti bo‘lib qolgan – istagan murabbiy raqibning yuzlab daqiqalik o‘yinini bir joyda ko‘ra oladi.
Bir amaldagi terma jamoa murabbiyi raqibni o‘rganish jarayonini shunday tasvirlaydi: avvalo sxema, hisob o‘zgarganda joylashuv qanday almashishi, kimga ko‘proq pas berishlari, to‘pni qanday xavfli zonalarga olib kirishlari. Keyin esa o‘yin holatlariga qarab – oldinga o‘tish, tavakkal qilish, ritmni o‘zgartirish. Mavsumoldi uchrashuvlarida bu naqshlar to‘liq ko‘rinmasligi mumkin, ammo baribir iz qoldiradi.
Yuqori darajadagi tahlil bo‘yicha boshqa bir manba ham shuni tasdiqlaydi: pre-season videolari ko‘riladi, chunki ular eng so‘nggi manzara. Lekin ularga haddan tashqari tayanish kam uchraydi. Ko‘proq murabbiyning avvalgi klublardagi futboli, o‘sha uslubni yangi tarkibga qanday ko‘chirishi mumkinligi ustida bosh qotiriladi.
Liverpoolning o‘zi ham sir
Bu yozgi savol faqat bitta emas: “Liverpool raqibni qanday o‘rganadi?” emas, “Liverpoolning o‘zi Iraola qo‘lida qanday jamoaga aylanadi?” hamon ochiq.
Mavsumoldi davrida asosiy urg‘u jismoniy tayyorgarlikka berildi. Iraola intensivlikni, yuqori pressingni, tez almashuvlarni talab qiladi. Hozircha yig‘ilishlar soni Arne Slot davridagidan kamroq – o‘yinchilar ko‘proq maydonda ishlayapti, kamroq zalda eshitayapti. Lekin haftasiga ikki o‘yinlik ritm boshlangach, bu balans o‘zgarishi mumkin.
Mavsum o‘tgan sayin tahlilchilar uchun ish osonlashadi: ko‘proq o‘yin, ko‘proq ma’lumot, kamroq sir. Shunga qaramay, taxmin qilish unsuri hech qachon butunlay yo‘qolmaydi. Raqib murabbiylar matbuot anjumanlari, intervyular ham diqqat bilan tinglanadi – bir og‘iz so‘z ham taktika haqida ishora bo‘lishi mumkin.
St James’ Parkdagi to‘qnashuv
Yakshanba kuni St James’ Park sahnaga aylanadi. Matthias Jaissle va Andoni Iraola – ikki murabbiy, ikkisi ham yangi loyihalar bilan, ikkisi ham kuchli seriyalar bilan kelmoqda.
Jaissle uchta avvalgi klubida – Liefering, Red Bull Salzburg va Al-Ahli – hammasida ilk o‘yinida g‘alaba qozongan. O‘tgan mavsum Saudi Pro League doirasida Al-Ahli uyda mag‘lubiyat nimaligini unutdi, ketma-ket 13ta uy o‘yinida g‘alaba qozondi.
Iraola esa hozirgi Premer-ligadagi eng uzun mag‘lubiyatsiz seriya egasi. Bournemouth bilan o‘tgan mavsumdagi so‘nggi 18ta o‘yinda yutqazmadi. Ustiga-ustak, Newcastle bilan oliy diviziondagi olti uchrashuvda ham mag‘lub bo‘lmagan (3 g‘alaba, 3 durang). Bu raqamlar St James’ Parkdagi havo bosimini yanada oshiradi.
“Liverpoolga qarshi o‘yinga bir hafta bor. Hozircha kartalarimni ocholmayman,” degandi Jaissle o‘tgan shanba kuni jurnalistlarga.
Yaqin dam olish kunida esa nafaqat u, balki Premer-ligaga yangi kelgan barcha to‘qqiz murabbiy o‘z kartalarini stolga qo‘yadi. Savol bitta: bu katta o‘yinda kimning tahlili, kimning jasorati va kimning g‘oyasi ustun keladi?
