IOC Infantino ustidan shikoyatni rad etdi
Xalqaro Olimpiya Qo‘mitasi (IOC) inson huquqlari bilan shug‘ullanuvchi FairSquare nodavlat tashkilotining FIFA prezidenti Gianni Infantino ustidan bergan shikoyatini rad etdi. Gap – siyosiy betaraflik qoidalarini buzish haqidagi da’vo ustida.
FairSquarening arizasida aytilishicha, Infantino AQSh prezidenti Donald Trumpga ochiq siyosiy ko‘mak berib, IOCning qat’iy betaraflik tamoyillarini “muntazam ravishda buzgan”. Bu ayblovlar IOC Etika komissiyasiga yetib bordi, lekin yakunda ish shu yerda to‘xtadi.
IOC matbuot kotibining AFP agentligiga ma’lum qilishicha, Etika komissiyasi shikoyatni batafsil ko‘rib chiqqan. Shundan so‘ng asosiy hujjat – Olimpiya xartiyasiga tayanib, bir nuqta alohida urg‘u bilan qayd etildi: har bir xalqaro sport federatsiyasi o‘z boshqaruvida mustaqil va avtonom hisoblanadi. Ya’ni, FIFA – alohida tuzilma, uning ichki siyosati IOC Etika komissiyasi vakolatiga to‘liq kirmaydi. Natija aniq: “Shikoyat IOC Etika komissiyasi yurisdiksiyasidan tashqarida”.
Bu qaror fonida yana bir nozik jihat bor. IOC a’zolari – qariyb yuz kishi, jumladan Infantino ham – qasamyod qilgan: ular tijoriy va siyosiy manfaatlardan mustaqil holda ish yuritishi shart. Bu talab Olimpiya xartiyasida ham alohida band sifatida mustahkamlangan. Shunga qaramay, amaliyotda bu chiziq qayerda boshlanib, qayerda tugashi borasida bahslar tinmayapti.
Fevral oyida IOC Infantino atrofidagi yana bir mojaro bo‘yicha ham o‘z pozitsiyasini bildirgan edi. FIFA rahbari Donald Trump chaqirgan Board of Peace ilk yig‘ilishida ishtirok etgani, yig‘ilishda esa “USA” va “45-47” yozuvli qizil kepka kiyib olgani keskin tanqidga uchragan. “45-47” yozuvi Trumpning AQSh prezidenti sifatidagi ikki muddatiga ishora sifatida talqin qilingan.
O‘sha paytda IOC vakili AFPga shunday ma’lumot bergan: ular FIFA bilan aloqada bo‘lgan, vaziyatni aniqlashtirgan. Gap shundaki, FIFA futbol orqali G‘azo va Falastinda sport infratuzilmasi, ta’lim va elita darajasidagi rivojlanish loyihalarini o‘z ichiga olgan keng ko‘lamli tiklanish dasturini qo‘llab-quvvatlayotgani ta’kidlangan. IOC bunga xalqaro sport federatsiyasining tabiiy roli sifatida qaradi. Qo‘mita o‘zining Olympic Solidarity dasturi orqali ham mintaqadagi sport taraqqiyotini moliyaviy va tashkiliy jihatdan qo‘llab kelayotganini eslatgan.
Shu orada FIFA va Trump o‘rtasidagi aloqalar ramziy darajada yanada mustahkamlangan. O‘tgan yil dekabr oyida FIFA Trumpga o‘zining ilk “tinchlik mukofoti”ni topshirdi. O‘sha marosimda Infantino AQSh prezidentining butun dunyoda tinchlik va birlikni targ‘ib qilish yo‘lidagi “favqulodda va noodatiy” harakatlarini e’tirof etayotganini aytgan.
Trump esa futbol sahnasida o‘z ta’sirini ko‘rsatganini ochiqcha maqtashdan tiyilmadi. Shimoliy Amerikada o‘tkazilgan Jahon chempionati chog‘ida u Folarin Balogunga berilgan qizil kartochkadan keyingi diskvalifikatsiya bekor qilinishi oldidan Infantino bilan bog‘langanini faxr bilan aytib o‘tdi. Keyinroq FIFA Balogun diskvalifikatsiyasini olib tashlagach, bu voqea siyosat, futbol va shaxsiy aloqalar uchburchagida yana bir bahsli bo‘g‘in sifatida tilga olinmoqda.
IOC esa hozircha chiziqni aniq chizib qo‘ydi: Infantino ustidan siyosiy betaraflik bo‘yicha shikoyat – ularning vakolati doirasida emas. Savol esa ochiq qoladi: global sport tashkilotlari siyosiy sahnadan qanchaga qadar uzoqda tura oladi?
