Infantino uchun bo‘ronli hafta: FIFA rahbariyati bosim ostida
Gianni Infantino uchun hafta boshlandi, lekin kayfiyat o‘zgargani yo‘q. Xuddi bir xil tong, bir xil sarlavhalar, bir xil tanqidlar. Faqat ovozlar tobora balandroq eshitilyapti.
Bu safar zarbani futbolning eng yirik qit’a uyushmalari birgalikda berdi. UEFA, CONCACAF va AFC prezidenti hamda bosh kotiblari imzolagan ochiq xat FIFA va uning rahbariyatini Fifa Forward Enterprise (FFE) loyihasini yuritish tarzida “o‘yinning daxlsizligiga tahdid” qilganlikda aybladi. Loyiha allaqachon bekor qilingan, ammo ortidan qolgan siyosiy zilzila hanuz tinmayapti.
Xatda qat’iy ohang bor edi: futbol rahbarligi – mansab emas, xizmat. “Futbolda yetakchilik bu egalik emas. Bu hokimiyatni ushlab qolish yoki talab qilish haqida emas. Bu unga ishonch bildirgan futbol oilasiga xizmat qilish burchi,” deyiladi murojaatda.
Keyingi jumla esa aniq bir manzilga qaratilgandek eshitildi: “Ishonch aldov orqali buzilganda, bir shaxs unga vakolat bergan jamoaning o‘zidan yuqori qo‘yilganda, bu burch tark etilgan bo‘ladi.”
FFE loyihasi ortidan chigal tus olgan inqiroz
FIFA uchun bu xat – so‘nggi kunlardagi navbatdagi og‘ir zarba. Tashkilot allaqachon vaziyatni nazorat ostiga olishga urinib, bir necha bor izoh berishga majbur bo‘ldi. Ammo mojaro har kuni yangi yo‘nalish olib, kengayib bormoqda.
Hafta oxirida FIFA rasmiy bayonot tarqatib, so‘nggi xabarlar va tahlillarni tanqid qildi hamda bularni “FIFA va uning Prezidentini obro‘sizlantirishga qaratilgan uyushgan va uzluksiz urinish” deb atadi.
Bu mudofaa bayonoti shundan keyin paydo bo‘ldiki, tashkilot FFE bo‘yicha xatolarga yo‘l qo‘yilganini tan oldi va eng bahsli jihat – Jahon chempionati va boshqa musobaqalarning tijoriy hamda operatsion huquqlarining bir qismini xususiy investorlar qo‘liga topshirish rejasini a’zolarga qanday “tushirib yuborgani” uchun uzr so‘ragan edi.
Ammo uzrlar Infantino kursisini qutqarmadi. U hanuz hokimiyatdan ushlab turibdi, tobora bo‘linib borayotgan futbol siyosiy manzarasida ittifoqchilar izlayapti.
Bo‘linayotgan frontlar: kim qaysi tomonda?
Infantino butunlay yolg‘iz emas. So‘nggi kunlarda CAF ochiqchasiga prezidentni qo‘llab-quvvatladi, unga Argentina va Meksika futbol assotsiatsiyalari ham qo‘shildi.
Ayniqsa Meksika pozitsiyasi e’tiborga loyiq: bu qaror bilan mamlakat o‘zi a’zo bo‘lgan CONCACAF umumiy pozitsiyasidan chetga chiqdi. Shu holatning o‘ziyoq mojaroning qay darajada keskinlashganini ko‘rsatadi – bir konfederatsiya ichida ham yoriqlar paydo bo‘layapti.
Mustaqil tekshiruv talabi
Dushanba kungi ochiq xat – FIFAga qarshi yo‘llangan navbatdagi siyosiy volley. UEFA, CONCACAF va AFC nafaqat tanqid bildirdi, balki FFE loyihasi qanday ishlab chiqilgani va a’zolarga qanday taqdim etilgani yuzasidan mustaqil tekshiruv o‘tkazishni talab qildi.
“Mas’uliyat bo‘lishi kerak bo‘lgan joyda sukut, ochiqlik bo‘lishi kerak bo‘lgan joyda masofa bor,” deyiladi xatda. “Bu futbol yetakchiligiga munosib sifatlar emas. Biz shuning uchun bu pozitsiyani egalladik: yengilmasdan va yolg‘iz emas, balki birgalikda va o‘yin oldidagi burchimiz tufayli.”
Murojaatning yakunida esa futbol siyosatidagi eng og‘riqli nuqta – birlik masalasi tilga olindi: “Futbolning kuchi har doim uning birligida bo‘lgan. Biz o‘sha birlik hurmat qilinishini talab qilamiz – buyruq berishni emas, futbolda xizmat qilishni istaydigan yetakchilik uchun.”
Bu so‘zlar bevosita Infantino nomi tilga olinmagan holda, baribir FIFA rahbariyatining hozirgi yo‘nalishiga qarshi aniq signal bo‘lib eshitildi.
Bo‘ron markazidagi prezident
Hozircha esa Infantino va FIFA oqimga qarshi suzishda davom etmoqda. Tashkilot o‘zini himoya qilishga urinyapti, siyosiy ittifoqlar qayta chizilmoqda, yirik konfederatsiyalar esa javob va hisobdorlik talab qilmoqda.
Savol esa ochiq qolmoqda: bu bosim ostida FIFA ichida haqiqiy islohot boshlanadimi yoki futbol siyosatidagi bu to‘lqinlar yana bir bor yuqoridan bosib o‘tiladimi?
