Infantino bosimi ostida arab federatsiyalari qo‘llab-quvvatladi
Futbol siyosatining eng keskin haftalaridan birida Gianni Infantino o‘zini tobora torayib borayotgan doirada topdi. Lekin hamma eshiklar yopilgani yo‘q. Juma kuni olti arab futbol federatsiyasi rahbarlari FIFA prezidentiga ochiq va qat’iy tarzda yon bosdi.
Marokash, Qatar, Misr, Mavritaniya, Livan va Sudan – 2030 yilgi Jahon chempionatini qabul qiluvchi mamlakatlardan biri ham bu ro‘yxatda. Eng muhimi, imzo chekkanlarning to‘rttasi FIFA Kengashi a’zolari. Bu shunchaki ramziy dalda emas, siyosiy og‘irligi bor signal.
Birgalikdagi bayonotda ular Infantino nomini aniq tilga olib, “to‘liq qo‘llab-quvvatlash” va “ishonchni qayta tasdiqlash” haqida yozdi. Matnda FIFA rahbarining “butun dunyo bo‘ylab futbolni rivojlantirish, barcha mintaqalarda imkoniyatlarni kengaytirish va o‘yin orqali jamiyatlarni birlashtirish” yo‘lidagi sa’y-harakatlari alohida qadrlanishi ta’kidlangan.
Arab federatsiyalari o‘z pozitsiyasini yanada keskinlashtirib, kelgusida ham u bilan “yaqin hamkorlikni davom ettirish”, “jahon futboli uchun kuchliroq va farovonroq kelajak” sari birga yurish istagini bildirdi. Ular, ayniqsa, arab futbolining global o‘yinga qo‘shayotgan hissasini kengaytirish haqida yozdi.
20 milliard dollarlik reja va ishonch inqirozi
Bu qo‘llab-quvvatlash tasodifiy paytda kelgani yo‘q. Infantino ayni damda Jahon chempionati huquqlariga xususiy investorlarni kiritish bo‘yicha muvaffaqiyatsiz chiqqan rejasi ortidan jiddiy isyon bilan yuzlashmoqda.
Taxminan 20 milliard dollarlik paket reja sifatida ko‘tarildi, ammo FIFA ichidagi ko‘plab rahbarlar, xususan, Yevropa tomoni buni keskin rad etdi. UEFA hatto barcha FIFA o‘yinlari va musobaqalarini boykot qilish ehtimoli haqida ogohlantirdi. Bosim kuchaydi, Infantino rejasini qaytarib oldi, ammo jarayon ishonchni larzaga keltirishga ulgurdi.
UEFA bu safda yolg‘iz emas edi. CONCACAF va Osiyo Futbol Konfederatsiyasi bilan birga ular dushanba kuni ochiq xat e’lon qilib, bu tashabbusni “ishonchga asosiy xiyonat” va “aldov” deb atadi. So‘zlar yumshoq emas, to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarba edi.
Yevropada qo‘llab-quvvatlash qulashi
Infantino uchun eng xavflisi – saylovlarda an’anaviy tayanch sifatida ko‘rilgan Yevropaning bo‘linib ketishi. Irlandiya Futbol Assotsiatsiyasi payshanba kuni bayonot chiqarib, mart oyida bo‘ladigan FIFA prezidentlik saylovida unga bo‘lgan qo‘llab-quvvatlovini qaytarib olganini ma’lum qildi.
Ular “so‘nggi voqealar boshqaruv, shaffoflik va mazmunli maslahatlashuvning yo‘qligi bo‘yicha jiddiy xavotirlar uyg‘otganini” ochiq yozdi. Angliya va Uels federatsiyalari bundan bir hafta oldin xuddi shunday yo‘l tutgan, Shimoliy Irlandiya esa UEFA pozitsiyasini qo‘llashini bildirgandi.
Bu ketma-ketlik Yevropaning yuqori siyosiy qatlamida Infantino atrofidagi zamin qanchalik tez siljiyotganini ko‘rsatadi.
Okeaniyada yoriq: Yangi Zelandiya chizig‘i
Bosim faqat Yevropada emas. Yangi Zelandiya Futbol assotsiatsiyasi ham juma kuni o‘z bayonotini chiqardi va Infantino nomzodini qo‘llab-quvvatlashdan voz kechganini e’lon qildi. Ular FIFA Forward Enterprise tashabbusini ishlab chiqish jarayoniga mustaqil baho berishni talab qilyapti.
Yangi Zelandiya bu qaror bilan o‘zining mintaqaviy konfederatsiyasi – OFC bilan ochiq chiziq chizdi. Bayonotda ular FIFA ichidagi qaror va harakatlar “ishonchning buzilishiga va xalqaro futbol ichida bo‘linishning kuchayishiga olib kelgani” haqida xulosa qilgani, ishonchni tiklash uchun mustaqil tekshiruv zarurligini ta’kidladi.
OFC esa Infantino shaxsi haqida bahsga kirmasdan, FFE taklifining qaytarib olinganini va loyiha atrofidagi masalalarni ko‘rib chiqish majburiyatini olqishlash bilan cheklandi. Konfederatsiya so‘nggi o‘n yillikda FIFA rahbarligi ostida Okeaniyada futbol rivojida erishilgan yutuqlarni tan olgan holda, bu ko‘rib chiqish zarur bo‘lgan o‘zgarishlarni aniqlash uchun imkoniyat bo‘lishi kerakligini qayd etdi.
Osiyoda chiziqlar chizilmoqda
Arab federatsiyalarining bugungi chiqishi ayniqsa Osiyo maydonida chiziqlarni aniqroq ko‘rsatib qo‘ydi. Qatar va Livan Infantino tarafini olib, amalda Osiyo Futbol Konfederatsiyasi pozitsiyasiga qarshi chiqdi.
FIFA prezidentining rasmiy Instagram sahifasida avval ham bir qator a’zo federatsiyalar – jumladan Marokash, Qatar va Birlashgan Arab Amirliklari – tomonidan yuborilgan qo‘llab-quvvatlov xatlari e’lon qilingan edi. Endi esa bu siyosiy front yanada ravshanlashmoqda.
Imzo chekkanlar orasida to‘rtta FIFA Kengashi a’zosi bor: Qatar Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Shayx Hamad bin Xalifa Al Thani, Misr Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Hany Abo Rida, Marokash Futbol Federatsiyasi prezidenti Fouzi Lekjaa va Mavritaniya Futbol Federatsiyasi rahbari Ahmed Yahya. Ularning yonida Livan Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Hashem Haidar va Sudan Futbol Assotsiatsiyasi prezidenti Moatasem Gafar ham turibdi.
Bu shaxslar nafaqat o‘z mamlakatlari, balki FIFA ichidagi ovozlar tarozisida ham muhim og‘irlikka ega.
Saylov oldidan xavfli o‘yin
Infantino 2016 yildan beri FIFA tepasida. U uzoq vaqt davomida kelasi yili Marokashda o‘tadigan saylovda raqibsiz qayta saylanishiga deyarli ishonch bilan qarardi. Endi esa manzara butunlay boshqa.
Yevropadagi ochiq noroziliklar, Okeaniyadagi yoriqlar, Osiyodagi ichki bo‘linishlar – bularning bari bir paytlar mustahkam ko‘ringan blokni bo‘laklarga ajratmoqda. Shunga qaramay, arab federatsiyalaridan kelgan bu qat’iy qo‘llab-quvvatlov Infantino uchun hal qiluvchi bo‘lishi mumkin bo‘lgan siyosiy tayanch sifatida paydo bo‘ldi.
FIFA raqib nomzodlar uchun 18 noyabrni oxirgi muddat qilib belgilagan. Endi savol bitta: bu bosim ostida kimdir sahnaga chiqadimi yoki arab dunyosidan kelgan bu ochiq qo‘llab-quvvatlov amaldagi prezidentga yana bir muddat uchun yetarli bo‘ladimi?
