Gianni Infantino FIFA boshqaruvini mustaqil tekshirishga rozi
FIFA prezidenti Gianni Infantino nihoyat yon berdi. Jahon chempionati huquqlarini sotish atrofidagi mojaro va ichki noroziliklar fonida u tashkilot boshqaruvini mustaqil ravishda tekshirtirishga rozi bo‘ldi.
Bu qaror birdaniga paydo bo‘lgani yo‘q. Bir oycha avval bir nechta FIFA Kengashi a’zolari FIFA Forward Enterprise loyihasining sotilishi va Folarin Balogun bilan bog‘liq bahsli holat bo‘yicha tashqi audit talab qila boshlagan edi. Angliya futbol assotsiatsiyasi raisi Debbie Hewitt esa o‘tgan haftada Infantino nomiga rasmiy xat yo‘llab, aynan shu ikki masalaga oid barcha hujjatlarni oshkor qilishni talab qilib, bosimni keskin oshirdi.
Infantino esa uzoq vaqt norozi kengash a’zolari bilan ochiq muloqotga chiqmaslikni tanladi. Ammo endi u orqaga chekinmoqda. U barcha 211 a’zo assotsiatsiyaga yuborgan maktubida ilk bor tashqi nazoratga ochiq ekanini bildirgan.
Mustaqil tekshiruv va ichki islohotlar va’dasi
Infantino maktubida ikki asosiy yo‘nalishni tilga oladi. Birinchisi – FIFAning yirik strategik tashabbuslari bo‘yicha hozirgi boshqaruv tizimini mustaqil tashqi ekspertlar tekshirishi.
“Birinchidan, men Kengashdan FIFAning yirik strategik tashabbuslari uchun amal qilayotgan boshqaruv tizimini mustaqil tashqi ko‘rib chiqish bo‘yicha komissiya tuzishni xohlash-xohlamasligini so‘rayman”, – deb yozadi u.
Ikkinchi yo‘nalish – qaror qabul qilish jarayonini tubdan qayta ko‘rib chiqish bo‘yicha keng qamrovli maslahatlashuv. Infantino bu jarayonga konfederatsiyalar, milliy assotsiatsiyalar va boshqa manfaatdor tomonlar jalb etilishini ta’kidlaydi. Ularning takliflari keyingi FIFA Kengashi yig‘ilishida – 15 oktyabr kuni, Tsyurixda muhokama qilinishi rejalashtirilgan.
Gap faqat umumiy tamoyillar haqida emas. Muloqot doirasida prezident, byuro, Kengash va Kongressning aniq vakolatlari, qarorlar qanchalik erta bosqichda keng muhokamaga chiqarilishi, shaffoflik va hisobdorlikni qanday kuchaytirish mumkinligi bo‘yicha aniq takliflar so‘raladi.
Savol ochiq: FFE va Balogun tekshiriladimi?
Shunga qaramay, bir muhim nuqta o‘zgarishsiz qolmoqda. Infantino maktubida FIFA Forward Enterprise bitimi yoki Folarin Balogun bilan bog‘liq vaziyat bo‘yicha alohida tekshiruv o‘tkazilishini aniq va’da qilmaydi. Demak, u Debbie Hewittning asosiy talabiga to‘liq bo‘ysunganicha yo‘q.
Shu bois bo‘layotgan jarayon ikki xil talqinga ochiq. Bir tomonda – FIFA boshqaruvini chinakam mustaqil audit kutayotgani haqidagi umid. Ikkinchi tomonda – bu faqatgina kelasi yil mart oyida bo‘lib o‘tadigan prezidentlik saylovlari arafasida Infantinoning o‘z pozitsiyasini mustahkamlashga qaratilgan siyosiy qadam bo‘lishi mumkinligi haqidagi shubha.
FIFA Kengashi tarkibiga oltita konfederatsiyadan 28 vakil, sakkiz nafar vitse-prezident va Infantino kiradi. Bunday tarkib bilan tashqi tekshiruvni rasman tasdiqlash deyarli kafolatlangan. Ammo hammasi uning vakolat doirasi va shartlariga borib taqaladi. Aynan shu hujjat FIFA haqiqatan ham o‘zini o‘zgartirishga tayyormi yoki yo‘qligini ko‘rsatib beradi.
Pul masalasi: 6 milliardlik zaxira va global talablarga javob
Infantino faqat boshqaruv bo‘yicha emas, moliya borasida ham bosim ostida. FIFAning taxminan 6 milliard dollarlik naqd zaxiralari bor. Endi esa konfederatsiyalar bu mablag‘ning bir qismini milliy assotsiatsiyalarga tarqatishni ochiqchasiga talab qila boshladi.
O‘tgan haftada UEFA prezidenti Aleksander Ceferin va CONCACAF rahbari Victor Montagliani har bir milliy assotsiatsiya kamida 10 million dollardan to‘lov olishi kerakligi haqida rasmiy so‘rov yubordi. Bu – futbol siyosatida juda kuchli signal. Ayniqsa, saylovlar yaqinlashib kelayotgan bir paytda.
Osiyo futbol konfederatsiyasi prezidenti Shayx Salman bin Ibrohim Al Xalifa ham orqada qolmadi. U ham dushanba kuni o‘xshash mazmundagi xat yo‘lladi. Moliyalashtirish masalasi keyingi oy bo‘lib o‘tadigan FIFA Kengashi yig‘ilishining asosiy kun tartiblaridan biriga aylanib ulgurgan.
Endi savol bitta: Infantino tashqi tekshiruv va ichki islohotlar va’dasi bilan bu bosimni yumshatadimi yoki FIFA ichidagi kuchlar muvozanati butunlay yangidan chiziladigan pallaga kiryaptimi?
