Fury va Joshua: Britancha Superjang Yaqinlashmoqda
Og‘ir vazn toji uchun yillar davomida orzu qilingan, afsonaga aylangan britancha superjang – Tyson Fury va Anthony Joshua to‘qnashuvi – nihoyat bir qadam yaqinlashdi. Ikkalasi ham o‘z “razvedka” janglarini yutdi. Ammo yo‘l silliq bo‘lmadi, ayniqsa Joshua uchun.
Pattayadagi sokin bo‘ron
Tyson Fury haftani birinchi bo‘lib ochdi. Pattaya, Tailanddagi kechada u 46 yoshli Mariusz Wachni yettinchi raundda to‘xtatdi. Bu jangdan mo‘jiza kutganlar kam edi, Fury ham o‘z ishini ortiqcha shov-shuvsiz, tajribali chempionga xos tarzda bajarib qo‘ydi.
Uning oldingi oylaridagi notekis forma fonida bu g‘alaba unga nafas rostlash, ritmni qayta topish imkonini berdi. Arslanbek Makhmudov ustidan ochkolar bo‘yicha g‘alaba, undan oldin esa Oleksandr Usykka ketma-ket ikki mag‘lubiyat, 2023 yilda Francis Ngannouga qarshi kutilmagan nokdaun – Fury atrofidagi “mag‘lub etib bo‘lmaydigan gigant” haqidagi afsonani ancha so‘ndirgandi.
Wach ustidan g‘alaba esa ko‘proq ish rejimidagi topshiriqni bajarish edi. Lekin asosiy maqsad aniq: Joshua bilan superjangga sog‘-salomat, shaklda yetib borish.
Jidda shoki: Joshua yiqildi, so‘ng portladi
Saudiya Arabistonidagi tun esa butunlay boshqacha ssenariy bo‘yicha ketdi. Jidda ringiga qaytgan Anthony Joshua uchun Kristian Prenga oddiy qaytish varianti bo‘lishi kerak edi. Albaniyalik og‘ir vaznli, elita darajasida sinovdan o‘tmagan, ko‘pchilikka deyarli tanish emas.
Ammo birinchi zarba hammasini o‘zgartirdi.
Atigi 20 soniya o‘tganda Joshua yerda qoldi. Shok. Zalda jimlik. U yana bir bor birinchi raundning o‘zida nokdaun qabul qildi. Oxirgi yillarda boshi ustida aylanayotgan savollar – iyak, ishonch, bosimga chidash – yana yuzaga qalqdi.
Lekin shu yerda tajriba va g‘urur ishga tushdi. Joshua o‘zini qo‘lga oldi, himoyani tartibga keltirdi, raqibining xatolarini poylay boshladi. Ikkinchi raundda esa butunlay boshqa Anthony Joshua paydo bo‘ldi – agressiv, aniq, ochko yo‘qotishdan qo‘rqmaydigan.
Prenga bosim ostida adashdi. Joshua esa vaziyatni o‘zgartirib, ikkinchi raunddayoq jangni to‘xtatishga majbur qildi. Bu uning faoliyatidagi eng jasoratli, eng hissiyotli chiqishlaridan biri bo‘ldi. Lekin shu bilan birga, eski zaifliklar ham yana bir bor ko‘rinib qoldi.
Halokat, yo‘qotish va qaytishning og‘ir narxi
Joshua ringga faqat sportchi sifatida emas, fojiadan omon qolgan inson sifatida ham kirdi. Bu uning Nigeriyadagi mash’um avtohalokatdan keyingi ilk jangi edi. O‘sha yo‘l-transport hodisasida uning yaqin do‘stlari Sina Ghami va Latif “Latz” Ayodele hayotdan ko‘z yumdi.
Bu yukni ko‘tarib ringga chiqish – har qanday chempion uchun ham sinov. Jangdan keyingi intervyusida Joshua so‘z topishga qiynaldi, hissiyotini yashira olmadi. G‘alaba qozondi, lekin bu safar bu natijadan ko‘ra, ringga qaytishning o‘zi uning uchun g‘alabaga teng edi.
Natijalarga nazar tashlasak, rasm unchalik ravshan emas. 2023 yil oxiridan beri u Otto Wallin, sobiq UFC chempioni Francis Ngannou, YouTube yulduzidan bokschiga aylangan Paul va endi esa Kristian Prengani yengdi. Elita darajadagi so‘nggi sinov esa Daniel Duboisga qarshi bo‘lib, u yerda Joshua og‘ir nokautga uchradi.
Bu ketma-ketlik savollarni kuchaytiradi: u hali ham eng yuqori daraja uchun tayyormi? Yoki bu qaytish janglari katta riskdan qochish, o‘zini qayta tiklash uchun tanlangan xavfsiz yo‘lmi?
Fury ham avvalgidek emas
Fury ham ideal ko‘rinmayapti. Wach ustidan ishonchli g‘alaba, undan avval Makhmudov ustidan ochkolar bo‘yicha ustunlik – bu yaxshi. Lekin ketma-ket Usykdan yengilish, Ngannouga qarshi bo‘lgan murakkab tun, nokdaun va bahsli hakamlik qarori uning ham cho‘qqidan biroz pastlaganini ko‘rsatadi.
Bugun savol boshqacha tus olyapti: kim eng zo‘r og‘ir vaznli? emas, balki – kim kamroq pasayib ketdi?
Joshua hali ham halokatli zarba kuchiga ega. Fury esa har doimgidek ringdagi harakat, fikrlash tezligi va taktik moslashuvchanligi bilan ajralib turadi. Ko‘pchilik nazarida u hanuz fovorit. Ammo bu endi o‘sha 2017–2019 yillardagi, raqiblarini yoppasiga yanchib tashlaydigan Fury ham emas.
Kontraktlar, millionlar va katta savol: qayerda?
Eng muhimi – ikkala tomon ham g‘alaba qozondi, va eng katta to‘qnashuv yo‘ldan chetga chiqmayapti. Eddie Hearn bitta jumla bilan vaziyatni aniq qilib qo‘ydi: jang bo‘ladi.
“Hammasi bitgan. Biz uch oycha oldin qonuniy majburiy kuchga ega kontrakt imzolaganmiz”, – dedi Matchroom rahbari.
Netflix butun dunyo bo‘ylab 325 milliondan ortiq obunachiga jangni namoyish etishi kutilmoqda. Taxminlarga ko‘ra, har bir bokschi taxminan 100 million dollar atrofida gonorar oladi. Bunday pul fonida muzokaralarning davom etishi ajab emas.
Ammo eng katta jumboq hanuz ochiq: qachon va qayerda?
New Yorkdagi Madison Square Garden noyabr uchun asosiy variantlardan biri sifatida tilga olinmoqda – Saudiya tashkiliy guruhi amerikalik tomoshabinni maksimal darajada jalb qilishni xohlaydi. Global brend, tarix, bozor – hammasi mos keladi.
Britaniyalik muxlislar esa boshqacha o‘ylaydi. Ular bu jangni o‘z uyida, Wembley Stadiumda ko‘rishni istaydi. Bu tabiiy. Ikki britancha gigant, og‘ir vazn tojiga da’vogarlar, o‘z bayrog‘i ostida, o‘z yerida.
Saudiya boks rahbari Turki Alalshikh avvalroq agar jang Britaniyada o‘tkazilsa, AQSh teleauditoriyasi uchun moslashish maqsadida kechaning juda kech, tungi soatlarda boshlanishi kerakligini aytgan. Bu yangilik emas: 2005 yilda Manchesterda bo‘lib o‘tgan Ricky Hatton – Kostya Tszyu jangi taxminan soat 02:00 da start olgan, Joe Calzaghe’ning Jeff Lacy va Mikkel Kessler ustidan g‘alabalari ham tungi vaqtda o‘tkazilgan.
Cardiffdagi Principality Stadium ham Fury – Joshua jangini qabul qilishga tayyor. Ammo kalendar tig‘iz: faqat 31 oktabr shanba yoki 28 noyabr shanba kunlari bo‘sh. O‘rtadagi uch shanba kuni Uels regbi terma jamoasi o‘yinlari bilan band.
Wembley Stadiumda esa soat 23:00 dan keyin shovqin cheklovi bor. London meri Sadiq Khan va Brent Kengashi bu kabi yirik sport tadbiri uchun istisno masalasini ko‘rib chiqishga tayyorligini bildirgan. Lekin BBC Sport’ga yaqin manbalar aytishicha, juma kuni holatiga ko‘ra, tashkilotchilar hali rasmiy ravishda bog‘lanmagan.
“Bu britancha jang” – joylashuv bo‘yicha kurash
Muhim jihat: Joshua va Fury Turki Alalshikh bilan alohida kontrakt imzolagan, jangni moliyalashtirayotgan ham aynan u. Shunga qaramay, Eddie Hearn bir nuqtani qat’iy ta’kidlayapti – ularning kelishuvi bo‘yicha jang Buyuk Britaniyada bo‘lishi kerak.
“Biz bu jangning Buyuk Britaniyada o‘tkazilishini qat’iy talab qildik, – deydi Hearn. – AJ ba’zan hammani rozi qilishni xohlashi mumkin, lekin u menga: ‘Men jangni Buyuk Britaniyada xohlayman. Bu britancha jang’, dedi. Men bundan ortiq qo‘shila olmayman”.
Unga ko‘ra, agar jang Angliyadan tashqarida, xususan, AQShda o‘tkazilsa, Joshua bilan tuzilgan shartnoma qayta kelishilishi kerak bo‘ladi. Ya’ni, Saudiya tomoni arena bo‘yicha yakuniy so‘zni aytmoqchi bo‘lsa, bu avtomatik ravishda yangi muzokaralar to‘lqinini boshlaydi.
Joshua ham ringdan keyin o‘z istagini yashirmadi. U stadion nomlarini tilga olarkan, tanlovini aniq ifoda etdi:
“Men buni Tottenham [Hotspur Stadium] yoki [Cardiff] Principality Stadiumda bo‘lishini kutmayman, albatta, ularga hurmat bilan, – dedi u. – Gap tarixda. Wembley deganda boshqacha tuyg‘u paydo bo‘ladi”.
Hearn esa yakuniy nuqtani qo‘ydi: jang Angliyadan tashqarida o‘tishi uchun Joshua ham, u ham rozilik berishi kerak. Ularning qo‘lida bunga yo‘l qo‘ymaydigan qonuniy kuchga ega kelishuv bor.
Ikki gigant, bitta savol
Bugun og‘ir vazn taxti atrofidagi manzara murakkab. Joshua – halokatli zarbaga ega, lekin himoyadagi bo‘shliqlar va psixologik bosim ostida yiqilib tushish xavfi bilan. Fury – ringda hali ham eng aqlli, eng moslashuvchan, lekin jismoniy va ruhiy cho‘qqidan biroz uzoqlashgandek.
Ehtimol, bu jangning go‘zalligi ham shunda. Ikki mukammal chempionning emas, balki yillar, zarbalar, mag‘lubiyatlar va shubhalar sinovidan o‘tgan ikki yirik figura to‘qnashuvi. Kimning tanasi va ruhi kamroq eskirgan? Kim oxirgi marta uchun ham bo‘lsa, o‘zini yana bir bor cho‘qqiga ko‘tarishga majbur qila oladi?
Shartnomalar imzolangan. Pul tayyor. Dunyoviy sahnalar navbatda turibdi.
Endi yagona narsa qolgan: Fury va Joshua nihoyat bir ringga chiqadigan kecha sanasini e’lon qilish. Shu kecha kelganda, og‘ir vazn taxti haqida savol bitta bo‘ladi – kim eng zo‘r emas, kim oxirgi bo‘lib yiqilmaydi?
