Fransiya va Marokash: Jahon chempionatidagi chorak final

Fransiya uchinchi Jahon chempionligi sari yakuniy zarbasini qo‘yishga hozir. Payshanba kuni Foxboroughdagi Gillette Stadium sahnasida ular Afrika chempioni Marokash bilan to‘qnash keladi – chorak final starti uchun haqiqiy blokbaster.

Bir oy davom etgan futbol jazavasi, osmoniga yetgan chiptalar narxi va geosiyosiy xavotirlarni unuttirgan turnir endi atigi sakkiz jamoaga qisqardi. Eng yirik, eng dadil, eng murakkab tashkillashtirilgan Jahon chempionatida sahnada faqat elita qoldi.

Mbappe boshchiligidagi Fransiya to‘lqini

Les Bleus bu bosqichga shunchaki chiqmadi – ular bu yerga bostirib kirdi. Besh o‘yinda 14 ta gol. Shundan yettitasini Kylian Mbappe urgan. Kapitan formaning cho‘qqisida, raqib himoyachilar esa doimiy xavotirda.

Turnirning "Golden Boot" poygasi ham shu atrofda qizigan. Argentina yetakchisi Lionel Messi sakkiz gol bilan jadvalda oldinda turibdi. Uning ortidan yettita gol bilan Mbappe va Norvegiya yulduzi Erling Haaland ergashmoqda. Angliya hujumchisi Harry Kane esa olti gol bilan nafasini ularning ensasiga bosib kelmoqda.

Endi Fransiyani 2022-yil Qatardagi yarim finalni eslatuvchi sinov kutyapti. O‘shanda ular Marokashni 2:0 hisobida mag‘lub etib, finalga chiqqan, ammo so‘nggi bosqichda Argentinaga yutqazgan edi. Bu safar esa o‘yin chorak final, ammo taranglik darajasi hech ham past emas.

Marokashning taktik quroli

Marokash bu bosqichga tasodifan kelgani yo‘q. Ular guruh bosqichidan ishonchli o‘tdi, so‘ngra 1/32 finalda Niderlandiyani mardonavor o‘yinda ortda qoldirdi, 1/16 finalda esa Kanadani bemalol yo‘l-yo‘lakay chetga surib qo‘ydi.

Atlas Sherlari Fransiyaga qarshi texnik mahorat, kuchli jismoniy tayyorgarlik va teran taktik fikrlash aralashmasi bilan tahdid soladi. Murabbiy Mohamed Ouahbi boshchiligidagi bu jamoa o‘tgan yili U-20 Jahon chempionatida kutilmagan g‘alabani qo‘lga kiritgan edi. O‘sha tajriba endi katta sahnada sinaladi.

G‘olib jamoa yarim finalda yana bir yulduzlar to‘qnashuviga chiqadi – Los-Anjelesda o‘tkaziladigan Ispaniya va Belgiya o‘rtasidagi uchrashuv g‘olibi bilan.

Ispaniya – sovuqqon, Belgiya – qizib kelayotgan raqib

Ispaniya chorak finalga yo‘lni Cristiano Ronaldo boshchiligidagi Portugaliyani 1:0 hisobida yengib ochdi. Bu o‘yinda La Roja Fransiya darajasidagi hujum bo‘ronini ko‘rsatmadi, ammo sovuqqonlik va aniqlik yetarli bo‘ldi.

Belgiyaga qarshi esa boshqa sahna. Yevropa chempionlari raqibning bu turnir davomida qanday o‘sib kelayotganini yaxshi ko‘rib turibdi.

Belgiya guruh bosqichini og‘ir boshladi – dastlabki ikki o‘yinda xira duranglar, savollar, tanqidlar. Lekin keyin hammasi o‘zgardi: Yangi Zelandiyaga qarshi 5:1 hisobidagi yirik g‘alaba ularni pley-offga olib chiqdi va kayfiyatni butunlay almashtirdi.

1/32 finalda Senegalga qarshi o‘yin esa haqiqiy mo‘’jiza edi. So‘nggi to‘rt daqiqaga kelib 0:2 hisobida orqada qolgan Belgiya uchrashuvni 3:2 qilib tashladi. Keyin esa 1/16 finalda Seattle shahrida AQShni 4:1 hisobida taslim etib, turnirdagi eng ishonchli o‘yinlaridan birini o‘tkazdi. Endi ular Ispaniyaga qarshi to‘liq quvvatda kelmoqda.

Argentinaning tirik qolish instinkti

Turnirning boshqa tomonida esa amaldagi chempion Argentina bor. Ular shanba kuni Kansas Cityda Shveytsariya bilan to‘qnash keladi. Raqamlar shuni aytadiki, Janubiy Amerika giganti 1962-yildan beri ilk bor ketma-ket ikki marta Jahon chempioni bo‘lishga urinayotgan birinchi jamoa.

Lekin yo‘l silliq emasdi. 1/32 finalda Kabo-Verdega qarshi o‘yinda argentinaliklar uchun haqiqiy dahshatga aylandi – faqat qo‘shimcha daqiqalarda 3:2 hisobida g‘alaba qozonib, chetlanish yoqasidan qaytishdi.

Keyingi bosqichda Atlanta shahrida Misrga qarshi o‘yinda esa butun turnirning eng esda qolarli sahnalaridan birini berdi. Argentina 79-daqiqaga kelib 0:2 hisobida ortda qolayotgandi. Ammo Messi boshchiligidagi jamoa aql bovar qilmas tarzda o‘yinni ag‘darib tashladi va 3:2 hisobida g‘alaba qozondi. Yakuniy hushtak chalingach, Messi ko‘z yoshsiz turolmadi – bu oddiy g‘alaba emas, turnirda qolish uchun o‘limga teng kurash edi.

Uning so‘zlari qisqa, lekin hammasini aytib qo‘ydi: ular bu turnirni tark etishni istamadi. Hozircha ham ketishmayapti.

Argentina – Shveytsariya juftligi g‘olibi yarim finalda Norvegiya yoki Angliyaga qarshi maydonga tushadi. Bu o‘yinlar Atlanta shahrida bo‘lib o‘tadi.

Angliya ishonchi va Haaland soyasi

Angliya chorak finalga Mexikoni Azteca Stadiumda 3:2 hisobida mag‘lub etgan dramatik o‘yin orqali yo‘l oldi. Uch Sher bu uchrashuvda nafaqat raqibni, balki o‘zidagi shubhalarni ham yengdi. 1966-yildan beri kutilayotgan katta sovrin haqidagi orzular yana jonlandi.

Jude Bellingham uchun bu g‘alaba – ishonch manifesti. U jamoa ichida ochiq aytdi: bu futbolchilar eng yuqori darajaga munosib, hech kimdan qo‘rqmasliklari kerak. Bunday so‘zlar kiyinish xonasida o‘z ta’sirini ko‘rsatmasdan qolmaydi.

Ammo yo‘lning keyingi bekati yanada qiyin. Qarshi tomonda – Erling Haaland boshchiligidagi Norvegiya. U 1/16 finalda Braziliyaga qarshi o‘yinda ikkita gol urib, jamoasini oldinga olib chiqqan. Haalandga qarshi himoyalanish – har qanday jamoa uchun alohida sinov.

Norvegiya murabbiyi Stale Solbakken Angliya o‘yinlarini diqqat bilan o‘rganayotganini aytgan. U raqibni “juda kuchli” deb baholadi va o‘yin juda teng va tarang bo‘lishiga umid bildirdi. Bu ehtiyotkorlik emas – reallikni to‘g‘ri baholash.

Oldinda nima turibdi?

Endi har bir xato – chetlanish, har bir lahza – tarix. Fransiya Marokashning qat’iyatiga bardosh bera oladimi? Ispaniya Belgiyaning kech uyg‘ongan qudratini to‘xtata oladimi? Messi yana bir bor mo‘’jiza yaratadimi? Angliya nihoyat o‘z la’natini sindiradimi yoki Haaland yana bir yulduz jamoaning orzusini barbod etadimi?

Jahon chempionati yakuniy burilishiga kirdik. Endi bu nafaqat taktikalar va sxemalar haqida. Bu – asab, xarakter va trofeyga bo‘lgan ochlik haqida.