Filadelfiyada Islam Makhachev rekord ortidan ketmoqda
PHILADELPHIA — Islam Makhachev savol tugashini ham kutmadi. Ian Machado Garry uning eng katta sinovi bo‘lishi mumkinligi haqidagi fikr tilga olinishi bilan, javobni o‘zi keskin tugatdi.
«Yo‘q, bu mening eng katta sinovim bo‘lmaydi», dedi u. «U shunchaki yaxshi. Hurmat qilaman. Ko‘nikmalari yaxshi. Lekin hamma mening o‘yinimni biladi».
UFC olamida esa Makhachevni allaqachon boshqacha tanishadi: ikki vazn toifasida chempion, 170 funtda amaldagi kamar sohibi. Endi esa uning nomi yana bir bo‘limga qo‘shilishi mumkin — UFC tarixidagi eng uzun g‘alabalar seriyasi egasi sifatida.
Silva rekordi nishonda
UFC 330 kechasi, Filadelfiyada, oktagon markazida bitta aniq hisob ishlaydi: agar Makhachev Machado Garry ustidan g‘alaba qozonsa, u Anderson Silva rekordini yangilaydi va ketma-ket 17 ta g‘alaba bilan tarixga kiradi.
Makhachevning rekordi 28-1. U 2015-yilgi UFC 192 turniridan beri mag‘lub bo‘lmagan. O‘sha kechadagi yakkayu yagona mag‘lubiyatdan so‘ng u 2022-yilda yengil vazn kamarini oldi, uni ketma-ket to‘rt marta himoya qildi, so‘ngra kamardan ayrildi. Ammo bu uning yo‘lini to‘xtatmadi: 2025-yil noyabrida UFC 322 kechasida Jack Della Maddalena ustidan g‘alaba qozonib, ilk urinishidayoq yarim o‘rta vazn (welterweight) chempioniga aylandi.
Bu g‘alaba uni Hall of Fame a’zosi Anderson Silva bilan bir qatorda qo‘ydi — aynan Silva UFC’ning 2009-yilda Filadelfiyadagi ilk yirik kechasida chempionlik jangini yutgan edi.
Makhachev UFC tarixidagi noyob ro‘yxatga ham kirib bo‘ldi: 1993-yilda tashkil etilgan promoushen tarixida ikki vazn toifasida kamar yutgan erkak jangchilar soni ko‘p emas. Bu safda Henry Cejudo, Daniel Cormier, Randy Couture, Georges St-Pierre, B.J. Penn, Conor McGregor, Jon Jones, Alex Pereira, Ilia Topuria va endi Islam Makhachev bor.
34 yoshli dag‘istonlik favorit maqomida oktagonga yo‘l olar ekan, baribir raqibini «shunchaki yaxshi» darajasida ko‘rmayotgani ayon. Katta jangchilarning ko‘zi adashmaydi.
Machado Garry – xavfli «avlod iste’dodi»
Statistikada bu yaqqol ko‘rinadi. Machado Garry – 17-1. Uning yagona mag‘lubiyati 2024-yilda, hakamlar qarori bilan. Shundan keyin u ketma-ket ikki jangni yutib, irlandiyalikni bevosita chempionlik bahsiga olib kelgan zarbani berdi.
«Ko‘pchilik uni avlod iste’dodi deb atayapti, uni allaqachon GOAT bahsiga qo‘shishyapti, — dedi Machado Garry. — Men uchun mana shunday raqibga qarshi oktagonga kirish, uni yengib, nafaqat jahon chempioni ekanimni, balki sayyoradagi eng zo‘r ekanimni isbotlash — xuddi o‘zim xohlagan sinov».
Uning kamchiligi ham bor: nokaut zarbasi bilan nom chiqarmagan. Ko‘p janglarini hakamlar qarori bilan yutadi, texnik va xilma-xil arsenal hisobiga raqiblarni ochkolarda ortda qoldiradi. Lekin gilamda u Makhachev darajasidagi kurashchi emas. Irlandiyalik uchun asosiy shart oddiy: oyoqda qolish. Agar jang pastga tushsa, ustunlik kim tomonda bo‘lishi hammaga tushunarli.
Shu bilan birga, Machado Garry bo‘yi va qo‘l uzunligida ustun — taxminan 4 dyuymcha farq. Masofa, tayming, qarshi zarbalar — uning umidi shu yerda.
Makhachev esa raqibining oktagondan tashqaridagi obraziga ham ishora qildi.
«U o‘zini yomon yigitdek tutadi, — dedi u. — Biz uni kamtar qilamiz. Biz undan yaxshi yigit chiqaramiz».
Filadelfiyada bu gaplar bo‘sh qolmaydimi? Savolning javobi oktagon ichida topiladi.
Mackenzie Dern – kamar bilan ilk sinov
Kechaning yana bir katta voqeasi — ayollar 115 funtlik kamar himoyasi. Mackenzie Dern (16-5-0) UFC 321 kechasida bo‘sh qolgan strawweight kamarini qo‘lga kiritganidan keyin ilk bor chempion sifatida oktagonga chiqadi.
U allaqachon chempionlik hayotining mayda, lekin sezilarli tafsilotlariga moslashishga majbur bo‘ldi.
«Kamar bilan faceoff qilish biroz boshqacha, — deydi Dern. — Qo‘limda kamar, qanday qilib qo‘l berib ko‘rishaman? Jang haftasining katta qismini yelkamda kamar bilan o‘tkazishga o‘rganayapman».
Uning raqibi Gillian Robertson (17-8) — statistikada tarixga kirgan jangchi. U UFC’da ayollar orasida eng ko‘p bo‘g‘ish (submission) bilan g‘alaba qozongan rekord egasi. 2024-yildan beri besh janglik g‘alabalar seriyasiga ega, strawweight toifasiga qaytgach, yettita jangdan oltitasini yutdi. U, shuningdek, ayollar MMA sahnasida Amanda Nunes bilan birga eng ko‘p yakuniy g‘alabalarga (finishes) ega — 10 ta.
Bu to‘qnashuv texnika, yerda ishlash va sabr-toqat jangiga aylanishi mumkin. Bir tomonda chempionlik kamariga endi ko‘nikayotgan Dern, ikkinchi tomonda esa bo‘g‘ishlar bo‘yicha mashhur Robertson. Kim o‘z uslubini o‘tkazsa, o‘sha tunda kamar ham, tarix sahifasi ham uning foydasiga yoziladi.
Filadelfiyaning yangi «Broad Street Bullies»i
UFC Filadelfiyaga tez-tez kelmaydi. Bu shahar faqat uchinchi marta raqamlangan katta karta mezboni bo‘layapti.
UFC 101 — 2009-yil avgust. UFC 133 — 2011-yil avgust. Shundan keyin esa yirik raqamlangan kecha emas, balki 2019-yilda ESPN’dagi Fight Night — o‘sha kechada Justin Gaethje Edson Barboza ustidan g‘alaba qozongan, bugungi kunda esa Gaethje Oq uyning South Lawn maydonida, Prezident Donald Trump ko‘z o‘ngida yengil vazn kamarini yutgan jangchi sifatida tilga olinadi.
Barboza esa yana shu shaharda. Bu safar UFC 330 kartasida u Esteban Ribovics bilan yengil vazn jangida to‘qnash keladi. Tajriba va yosh, zarba va harakatchanlik to‘qnashuvi — kechaning yashirin «klassikasi» bo‘lishi mumkin.
Machado Garry esa dastlab Filadelfiya g‘oyasidan unchalik hayajonlanmagan. Uningcha, bu darajadagi jang Las Vegas singari UFC ramziga aylangan shaharga yarashardi. Lekin u tez orada bu shaharning jang san’ati tarixini o‘rgandi — bu yerda, albatta, avvalo boks tilga olinadi. Joe Frazier haykali, afsonaviy, ammo xayoliy Rocky Balboa haykali — bu shaharning zarba va chidamlilikka bo‘lgan hurmatini aniq ko‘rsatadi.
Irlandiyalik fikrini o‘zgartirdi.
«Filadelfiya hayotimning qolgan qismida yuragimda alohida o‘rin egallaydi, — dedi Machado Garry. — Chunki men bu yerda jahon chempionligiga erishaman».
Uning tasavvurida bu shahar — shunchaki manzil emas, balki yangi davr boshlanish nuqtasi.
Mahalliy nafas: Stoltzfus uchun o‘z yerida sinov
Asosiy kartadagi janglardan yana biri mahalliy tomoshabinlar uchun alohida ahamiyatga ega. Dustin Stoltzfus — Pensilvaniyaning Amishlar yashaydigan Lancaster hududidan chiqqan jangchi — o‘rta vazn jangida Mansur Abdul-Malikga qarshi oktagonga chiqadi.
«Bu hududni yaxshi ko‘raman, — deydi Stoltzfus. — Filadelfiyani unchalik emas. Men ko‘proq Lancasterdan chiqqan qishloq yigitiman».
Uning so‘zlari kartaning ruhini aniq ifodalaydi: bu kecha faqat global yulduzlar haqida emas. Bu — mahalliy ildizlar, shaharlar va kichik jamoalarning ham oktagon ichida ovoz topishi haqida.
Filadelfiya boks bilan faxrlanadi. Endi esa UFC 330 bilan yangi bob ochmoqda. Savol bitta: bu sahnada tarixiy rekordni yangilagan chempionni ko‘ramizmi yoki yangi avlod yulduzi eski tartibni buzadimi?
