FIFA ortga chekinadi: Infantino savdo rejasini to‘xtatdi
Futbolning eng yuqori idorasi o‘z tarixidagi eng keskin siyosiy to‘qnashuvlardan biridan ortga tisarildi. FIFA prezidenti Gianni Infantino shanba tongida e’lon qilgan bayonotida tashkilot endi musobaqalarining tijoriy va operatsion boshqaruvini alohida kompaniyaga topshirish hamda uning ulushini xususiy investorlarga sotish rejasini davom ettirmasligini ma’lum qildi.
Bu — keskin bosim ostida qilingan orqaga qadam.
Uch konfederatsiya qarshi chiqdi, UEFA bo‘ykot bilan qo‘rqitdi
Rejaning markazida FIFA Forward Enterprise (FFE) nomli yangi tuzilma turardi. U erkaklar va ayollar jahon chempionatlari hamda boshqa musobaqalarning tijoriy va tashkiliy ishlarini boshqarishi, eng bahsli nuqtada esa – uning 20 foiz ulushi xususiy investorlarga sotilishi ko‘zda tutilgandi.
Aynan shu nuqta portlash nuqtasiga aylandi.
Uch qit’a konfederatsiyasi rejani rad etdi. UEFA esa keskin ohangda gapirdi: agar loyiha o‘tsa, uning tarkibidagi mamlakatlar FIFA musobaqalarini bo‘ykot qilishga tayyorligini bildirdi. Shimoliy va Markaziy Amerika hamda Karib havzasi mamlakatlarini birlashtiruvchi CONCACAF ham rozilik bermadi. Osiyo Futbol Konfederatsiyasi esa FIFA boshqaruvi va qaror qabul qilish tizimini “zudlik bilan qayta ko‘rib chiqish”ni talab qildi. Janubiy Amerika konfederatsiyasi CONMEBOL esa qo‘shimcha ma’lumot va izohlar so‘rab rasmiy murojaat yo‘lladi.
Global futbol siyosatida front chizig‘i shunday chizildi.
Infantino: “Loyiha bo‘linish keltirdi”
Infantino o‘z bayonotida FIFA Forward Enterprise loyihasini aslida a’zolarni, ayniqsa ko‘proq yordamga muhtoj mamlakatlarni kuchaytirishga qaratilgan tashabbus sifatida ta’rifladi. U jarayon boshidan beri bu ish faqat FIFA a’zo assotsiatsiyalarining ko‘pchilik qo‘llovi va ular, FIFA Kengashi, konfederatsiyalar hamda boshqa manfaatdor tomonlar bilan maslahatlashuv asosida amalga oshirilishi kerakligini ta’kidlaganini eslatdi.
Ammo ovozlar juda keskin bo‘lindi.
Infantino shunday dedi: turli fikrlarni sinchiklab tinglagach, loyiha “shunday darajadagi bo‘linish”ni yuzaga keltirgani ayon bo‘ldiki, endi qo‘llov darajasi qay darajada bo‘lishidan qat’i nazar, dastlab qo‘yilgan maqsadlarga mos kelmaydi.
Uning kalit jumlasi aniq: “Bizning maqsadimiz har doim – va bundan keyin ham – birlashtirish va yaxshilash bo‘ladi. Natijada bu taklif davom ettirilmaydi”.
Shu bilan tortishuvning hozircha nuqtasi qo‘yildi.
Ichki portlash: iste’folar va keskin baho
Loyiha FIFA ichida ham tinchlik qoldirmadi. Prezidentning katta maslahatchisi Carlos Cordeiro reja fonida iste’foga chiqdi. Yana bir yuqori lavozimli amaldor, bosh operatsion direktor Kevin Lamour esa juma kuni Associated Press orqali tarqatgan bayonotida bu tashabbusni “bitta odam loyihasi” deb atadi.
Bu ibora FIFA ichidagi kayfiyatni aniq ko‘rsatib qo‘ydi: hamma ham o‘zini bu rejaga sherik deb hisoblamagan.
Xususiy pul, siyosiy soyalar
FIFA Forward Enterprise doirasida eng ko‘p savol tug‘dirgan band – 20 foizlik ulushni xususiy sarmoyadorlarga sotish rejasi bo‘ldi. Yetakchi investor sifatida Thrive Eternal kompaniyasi ko‘rsatilgan, uni Joshua Kushner asos solgan. U AQSh prezidenti Donald Trump’ning kuyovi Jared Kushnerning ukasi.
Thrive Eternal hozircha bu masalada izoh berishdan bosh tortdi. Siyosiy soyalar esa baribir muhokamalardan ketmadi.
AQSh prezidenti esa juma kuni bu taklif yuzasidan Infantino bilan gaplashmaganini aytgan.
Oldinga qarab: birlashishmi yoki yangi bo‘linishmi?
Infantino endi keyingi kunlar va haftalarda barcha manfaatdor tomonlarni yana bir stol atrofida jamlash niyatida ekanini bildirdi. Uning maqsadi – o‘yin manfaatlari yo‘lida umumiy til topish va futbolni butun dunyoda, ayniqsa eng ko‘p yordamga muhtoj mamlakatlarda o‘sishda davom ettirish.
Savol esa ochiq qoladi: bugungi chekinish global futbol siyosatini tinchlantiradimi yoki bu faqat navbatdagi katta jang oldidan olingan qisqa tanaffus xolosmi?
