FIFA Argentinaning jamoasiga qattiq zarba berdi
Ispaniyaga qarshi yo‘qotilgan finaldan keyin Argentina terma jamoasining maydondagi portlashi kutilganidan ancha qimmatga tushdi. FIFA intizom qo‘mitasi jamoa shtabi va futbolchilariga jami 21 o‘yinlik diskvalifikatsiya berilganini e’lon qildi. Gap alohida futbolchilar jazosi emas, butun tizim bo‘ylab chizilgan qat’iy chiziq haqida ketmoqda.
Bu qarorlar Ispaniyaning 1:0 hisobidagi qo‘shimcha daqiqalardagi g‘alabasi ortidan, final hushtagi chalinishi bilan boshlangan ommaviy janjalni o‘rganish yakunida chiqdi. O‘sha paytda ispanlar bayram qilayotgan, argentinaliklar esa alamini yashira olmagan edi. Alam esa nazoratdan chiqdi.
Paredesga 10 o‘yin, Molina uchun 7 o‘yinlik zarba
Eng og‘ir jazo Leandro Paredesga tegdi. Yevropaning yirik klublarida toblangan yarim himoyachi Eric Garcia’ning bo‘ynidan ushlagani, so‘ng Gavi’ni yerga uloqtirgani uchun 10ta xalqaro o‘yindan chetlatildi. Bu oddiy asabiy reaksiya emas, FIFA ko‘z o‘ngida ochiq tajovuz sifatida baholandi.
Himoyachi Nahuel Molina ham chetda qolmadi. U Ispaniya o‘yinchilari maydonga yugurib kirib, g‘alabani nishonlayotgan pallada Rodri’ning qorniga zarba bergani uchun 7 o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi. Paredes ham, Molina ham faqat maydondan emas, cho‘ntakdan ham jazo oldi: har ikkisiga 90 ming dollardan jarima belgilandi.
Bu raqamlar bir narsani ko‘rsatadi: FIFA finalni shunchaki hissiyotlar ko‘tarilgan o‘yin sifatida emas, butun dunyo ko‘z tikkan sahna sifatida ko‘radi. Va bu sahnada chegaradan o‘tgan har bir harakatning narxi bor.
Almada va Ayala: kichikroq, ammo og‘ir signal
Hujumkor yarim himoyachi Thiago Almada unsportiv xatti-harakat uchun bir o‘yinga chetlatildi. Unga nisbatan jazo miqdori kichikdek ko‘rinishi mumkin, lekin finaldan keyingi umumiy fonni hisobga olsak, bu ham aniq ogohlantirish.
Shtab a’zosi, sobiq himoyachi Roberto Ayala esa uchta xalqaro uchrashuvga diskvalifikatsiya qilindi. Sabab – zo‘ravonlik bilan bog‘liq bir epizod. Almada va Ayala har biri 30 ming dollardan jarima to‘laydi.
Ispaniya tomonida esa faqat bitta ism intizomiy protokolga tushdi. Gavi unsportiv xulq-atvor uchun bir o‘yinga chetlatildi va 30 ming dollarga jarimaga tortildi. Final chizig‘i ortidagi to‘qnashuvda, FIFA ko‘zida, javobgarlik asosan Argentinaning bo‘ynida qoldi.
Barcha diskvalifikatsiyalar faqat terma jamoa darajasida amal qiladi. Klub futboliga bu jazolar ko‘chmaydi. Lekin xalqaro taqvimda bu yo‘qotishlar murabbiylar shtabi uchun bosh og‘rig‘iga aylanishi aniq.
AFA uchun og‘ir jarima va yopiq tribunalar
Futbolchilarning jazosi bilan ish tugamadi. Argentina futbol assotsiatsiyasi – AFA ham katta zarbaga uchradi. Tashkilot 310 ming dollarlik umumiy jarimaga tortildi, keyingi uy o‘yini esa stadionning 50 foizi yopilgan holda o‘tkaziladi.
Yana bir qisman stadion yopilishi jazosi ham tayyor turibdi, biroq u sinov muddatiga “osib qo‘yilgan”. Bu – keyingi xatti-harakatlarga qarab ishga tushishi mumkin bo‘lgan shartli sanksiya.
FIFA bu choralarning sababini aniq tilga oldi: sport tadbiridan sportga aloqador bo‘lmagan namoyishlar uchun foydalanish, kamsitish va irqchilik, shuningdek, uchrashuvlardagi tartib va xavfsizlik qoidalarini buzish.
Shu jarimaning 100 ming dollari kamsitishga qarshi kurash dasturiga yo‘naltirilishi belgilandi. Yana 100 ming dollarlik qism esa sinov muddatiga to‘xtatib turilgan – AFA uchun bu ham moliyaviy, ham obro‘ sinovi.
“Las Malvinas son Argentinas” – maydondagi siyosiy soyalar
Bu qarorlarning fonida yarim finaldan keyingi sahna alohida ajralib turadi. Angliyaga qarshi g‘alabadan so‘ng argentinalik futbolchilar Falkland orollari haqidagi banner bilan nishonlagan edi. “Las Malvinas son Argentinas” yozuvi avval tribunada paydo bo‘ldi, so‘ng Mercedes-Benz Stadium gazoniga tushdi.
Bu shior – mamlakat uchun tarixiy va siyosiy masala ramzi. Lekin FIFA uchun bu aniq chiziqdan o‘tish. Tashkilot yillar davomida siyosiy bayonotlarni maydondan uzoqroq tutishga urinib keladi, ayniqsa Jahon chempionati kabi yirik sahnalarda.
Shu sabab ham, bu banner keyingi intizomiy hujjatlarda alohida band sifatida qayd etildi. Argentina uchun bu faqat bir yozuv emasdi, FIFA uchun esa – qoidabuzarlik.
Apellyatsiya uchun 10 kun – lekin kayfiyat o‘zgarmaydi
FIFA bayonotida tomonlar bugun rasmiy ravishda qarorlardan xabardor qilingani aytildi. Qoidalarga ko‘ra, ular 10 kun ichida “asoslantirilgan qaror”ni so‘rashlari mumkin. Shundan so‘ng apellyatsiya eshiklari ochiq.
Lekin bir narsa o‘zgarmaydi: hozircha barcha sanksiyalar kuchda qoladi. Argentina endi yangi saralashlar, xalqaro turnirlar va o‘rtoqlik o‘yinlariga uzoq ro‘yxatdagi yo‘qotishlar bilan kirib boradi.
Savol esa shunday: bu jazolar argentinaliklar ruhiyatini sindiradimi yoki aynan shu zarba ularda yangi, intizomli va sovuqqon avlodni shakllantiradimi?
