F1 2027 taqvimi: Yaqin Sharqdagi siyosiy tanglik
Formula 1 rahbariyati 2027-yilgi taqvimni e’lon qilishni kuzga surdi. Sabab bitta: Yaqin Sharqda urush alangasi hali ham pasaygani yo‘q, mavsum starti rejalashtirilgan mintaqa esa sportdan ko‘ra siyosat va xavfsizlik kun tartibining markazida turibdi.
Bu yilgi jadval allaqachon zarba yedi: Bahrain va Saudi Arabia bosqichlari bekor qilindi, Qatar va Abu Dhabi yakuniy poygalari hamon savol ostida. 2026-yil oxiri va 2027-yil boshi bo‘yicha qarorlar endi nafaqat kalendar masalasi, balki butun paddock logistikasi, byudjet chegarasi va mashina qurilishi muddatlariga bevosita zarba beradigan strategik tugunga aylanmoqda.
Reja A: Bahrain – 2027-yilning start chizig‘i
Kelib tushgan ma’lumotlarga ko‘ra, amaldagi shartnomaviy majburiyatlar asosida 2027-yil uchun asosiy ssenariy allaqachon chizib qo‘yilgan. Unga ko‘ra:
- 25–27-fevral – Bahrain sinovlari
- 12–14-mart – Bahrain Grand Prix
- 19–21-mart – Saudi Arabian Grand Prix
Shundan keyin karvon Avstraliya, Osiyo va Amerikaga yoyilib ketadi. Rejalashtirilgan taqvim bo‘lagi shunday ko‘rinishda:
- 2–4-aprel – Australian Grand Prix
- 9–11-aprel – Japanese Grand Prix
- 16–18-aprel – Chinese Grand Prix
- 30-aprel – 2-may – Miami Grand Prix
- 21–23-may – Canadian Grand Prix
- 4–6-iyun – Monaco Grand Prix
- 18–20-iyun – Portuguese Grand Prix
- 2–4-iyul – British Grand Prix
- 9–11-iyul – Austrian Grand Prix
- 23–25-iyul – Belgian Grand Prix
- 30-iyul – 1-avgust – Hungarian Grand Prix
- 3–5-sentabr – Italian Grand Prix (Monza)
- 10–12-sentabr – Spanish Grand Prix (Madring)
- 24–26-sentabr – Azerbaijan Grand Prix
- 1–3-oktabr – Turkish Grand Prix
- 8–10-oktabr – Singapore Grand Prix
- 22–24-oktabr – US Grand Prix (COTA)
- 29–31-oktabr – Mexican Grand Prix
- 12–14-noyabr – Brazilian Grand Prix
- 19–21-noyabr – Las Vegas Grand Prix
- 3–5-dekabr – Qatar Grand Prix
- 10–12-dekabr – Abu Dhabi Grand Prix
Qog‘ozda hammasi chiroyli. Ammo kalendar tepasida bir savol osilib turibdi: Yaqin Sharqdagi siyosiy va harbiy tanglik 2027-yil bahorigacha yumshaydimi?
Domenicali: “Oddiy” taqvim va yashirin Plan B
F1 bosh direktori Stefano Domenicali yozgi tanaffusdan keyin rasmiy taqvim Bahrain va Saudi Arabia startiga asoslangan holda taqdim etilishini ochiq aytdi. Rasmiy bayon “normal” rejani ko‘rsatadi, ammo sahna ortida boshqa ssenariylar ham allaqachon tayyor.
Uning ta’kidlashicha, Yaqin Sharqdagi vaziyat yil oxiriga kelib hamon barqarorlashmasa, Plan B ishga tushadi. Maqsad o‘zgarmaydi: 2027-yilda ham 24 ta Grand Prix o‘tkazish.
Bu raqam shunchaki statistika emas. Jamoalar byudjet chegarasi, zavoddagi ish oqimi, yuk tashish zanjiri, xodimlar rotatsiyasini aynan shu ko‘rsatkichga qarab rejalashtiradi. Har bir qo‘shimcha poyga – millionlab xarajat va yuzlab ish kunlari. Har bir bekor qilingan bosqich – qayta chizilgan logistika xaritasi.
Shuning uchun ayniqsa mavsum starti bo‘yicha kechikkan qarorlar jamoalar uchun og‘ir zarba bo‘lishi mumkin. Ular qachon va qayerda sinov o‘tkazishini, birinchi poyga qayerda bo‘lishini iloji boricha erta bilishni istaydi.
Barcelona, Malaysia va bo‘sh o‘rinlar
Agar Bahrain va Saudi Arabia bo‘yicha chiziq tortish imkoni bo‘lmasa, variantlar bor. Sinovlarni Barcelona tomonga ko‘chirish – eng mantiqli yo‘nalishlardan biri sifatida ko‘rilmoqda. Infratuzilma tayyor, jamoalar uchun tanish trassa, Yevropadagi logistika qulay.
Mavsum ochilishi masalasi esa yanada nozik. F1 aprel boshidagi Australian Grand Prixgacha kutib o‘tirishni xohlamaydi. Mart oyida yangi ochilish bosqichi zarur bo‘ladi. Shu nuqtada Malaysia yana kun tartibiga chiqadi. Bu yil Bahrain Grand Prix o‘tkazayotgan mamlakat 2027-yilda ham vaqtinchalik “qutqaruvchi”ga aylanishi mumkin.
Taqvimning o‘zi ham bir oz nafas olish imkonini beradi. Miami va Canadian Grand Prix oralig‘idagi katta tanaffus, shuningdek, boshqa bo‘shroq bo‘laklar – kerak bo‘lsa, qo‘shimcha poyga joylashtirish mumkin bo‘lgan hududlar.
Bu yerda yana bir muhim o‘lchov paydo bo‘ladi: shinalar. Pirelli kamida yetti haftalik oldindan xabar talab qiladi. Demak, 2027-yilgi sinovlar qayerda bo‘lishi haqida qaror yil boshiga qadar, mavsum ochilish joyi haqida esa taxminan yanvar o‘rtalariga qadar qabul qilinishi kerak.
2026-yil finali: Yevropaga qaytishdan boshqa yo‘l yo‘q
Kelajakdagi mavsum starti noaniq bo‘lsa-da, hozirgi kampaniya yakuni bo‘yicha ham savollar ko‘p. Qatar va Abu Dhabi bo‘yicha qaror sentabr o‘rtasidan oldin qabul qilinmaydi. Agar bu bosqichlar o‘tkazilmasa, F1 bir narsani aniq belgilab bo‘ldi: mavsum Yevropada yakunlanadi.
Eng real variant – Imola. Logistika, vaqt, hujjatlar – hammasi Yevropa ichida hal qilinishi kerak bo‘lgan sharoitda bu trassa oldinga chiqadi. Brexit bilan bog‘liq bojxona va hujjat ishlari sabab, jamoalar avval Yevropaga qaytishi, hujjatlarni yopishi, keyin boshqa manzilga yo‘l olishi kerak bo‘ladi. Shunday sharoitda uzoq safarlar deyarli ma’nosiz.
Portimao nazariy jihatdan ideal tuyuladi: ob-havo yumshoqroq, qor xavfi minimal. Lekin bu trassa 2027-yilda F1ga to‘liq qaytish uchun rekonstruksiya va tayyorgarlik ishlariga bog‘langan. Oxirgi daqiqadagi qo‘shimcha poyga bu rejalarni izdan chiqarishi mumkin.
Imola sovuq bo‘ladi, bu haqiqat. Domenicali buni yashirmaydi, lekin ob-havo bo‘yicha vahimaga ham berilmayapti. Statistikaga ko‘ra, Imola noyabr-dekabr atrofida ham Las Vegasdagi tungi shouda kuzatilgan haroratlardan mutlaqo ekstremal darajada sovuq emas.
Savol oddiy: F1 sovuq havoni qabul qiladimi yoki mavsumni qisqartirish xavfini ko‘zga iladimi?
Las Vegasdagi ikki karra shou – nega yo‘q?
Bir paytlar Las Vegasda ketma-ket ikki hafta poyga o‘tkazish g‘oyasi ham ko‘rib chiqilgan. Pul, shou, teleauditoriya – hammasi bu variantni jozibali ko‘rsatardi. Lekin yakunda bu fikr chetga surildi.
Sabab – Amerika sport taqvimi. Thanksgiving haftaligi, NFL mavsumining qizg‘in pallasi, ichki bozor uchun ulkan raqobat. F1 o‘zining eng yorqin yangi “marvarid”ini shu bosim ostida qadrsizlantirishni istamaydi.
Las Vegas bir marta sahnaga chiqsa, maxsus voqea bo‘lib qolishi kerak. Ikki karra poyga esa aynan shu o‘zgacha kayfiyatni yemirishi mumkin. F1 hozircha bu riskka bormaydi.
Oldinda turgan savol
Yaqin Sharqdagi siyosiy tanglik, Yevropa logistikasi, Amerika sport bozori, Pirelli muddatlari, 24 ta poyga talabi – barchasi bitta katta boshqotirmaga yig‘ilgan. Domenicali va uning jamoasi bu boshqotirmani kuzgacha “normal” taqvim bilan yashirishga urinadi, ammo paddock bitta haqiqatni yaxshi biladi: haqiqiy kalendarni frontdagi vaziyat chizadi.
Endi savol shunday: 2027-yilgi chempionat starti chiroqlarini Bahrain va Saudi Arabia ostida ko‘ramizmi yoki F1 yana bir bor zaxira rejalar orqali o‘zini qayta ixtiro qilishga majbur bo‘ladimi?
