Eva Carneiro: 11 yil o‘tdi, lekin eng yomoni qayta ko‘rsatilmoqda
Jose Mourinho haqidagi yangi hujjatli film eski jarohatni yana ochdi. 2015-yil avgustidagi o‘sha bahsli lahza — va u bilan birga Chelsea sobiq shifokori Eva Carneironing klubdagi fojeali yakuni — qaytadan kun tartibiga chiqdi. Carneiro esa bu safar sukut saqlamadi.
Stamford Bridge’dagi eski jarohat
Gap Swansea City’ga qarshi o‘sha 2:2 o‘yini haqida ketmoqda. Thibaut Courtois maydondan chetlatilgan, vaqt esa o‘tib borayotgan payt. Eden Hazard yerda qoladi, hakam Michael Oliver qo‘lini ko‘taradi va tibbiy brigadani chaqiradi.
Shu zahoti Carneiro va bosh fizioterapevt Jon Fearn maydonga yugurib kiradi. Natijada Chelsea bir necha soniyaga atigi to‘qqiz futbolchi bilan qoladi. O‘sha lahza Mourinho g‘azabini portlatgan, keyin esa hammasi qulab tushgan domino kabi ketgan: ommaviy tanqid, ichki taranglik, ish joyidan ketish va sud orqali konstruktiv ishdan bo‘shatish bo‘yicha kelishuv.
Yillar o‘tdi. Ammo Netflix’dagi “Mourinho” hujjatli filmi o‘sha voqeani qayta ko‘tarib, eski mojaroni yana olovga aylantirdi.
“Eng yomoni qayta ko‘rsatilmoqda”
Carneiro yangi kadrlarni ko‘rgach, ijtimoiy tarmoqlarda noroziligini yashirmadi. U X (sobiq Twitter) sahifasida qisqa, ammo o‘tkir so‘zlar bilan yozdi:
“11 yil o‘tdi va biz yana eng yomonini qayta boshdan kechiryapmiz. Umid qilamanki, ular bundan pul ishlashgan”, — deb yozdi u.
U ayniqsa John Terry aytgan, kiyinish xonasidagi go‘yoki “tushuncha” — ya’ni tibbiy xodimlar faqat juda og‘ir holatda maydonga chiqishi kerakligi haqidagi fikrni nishonga oldi.
Carneiro keskin javob qaytardi: “Biz mediko-huquqiy axloq kodeksiga bo‘ysunamiz. Rostini aytganda, John Terry o‘yinning qoidalarini o‘rganib chiqsa, juda sog‘lom bo‘lardi. Yetarlicha vaqt o‘tdi, do‘stim”.
Uningcha, futbolchilarning ichki “kelishuvi” ham, murabbiyning kayfiyati ham tibbiy qarorlar ustidan turmaydi.
Mourinho: “Impulsiv va sodda”
Filmda Mourinho o‘sha pozitsiyasidan bir qadam ham chekinmaydi. Uningcha, tibbiy brigada o‘yinning ritmini buzgan, natija xavf ostida turgan paytda “impulsiv va sodda” qaror qabul qilgan.
“Men shifokor emasman, lekin ko‘zlarim futbolchini qachon jarohatlanganini, qachon jarohatlanmaganini biladi”, — deydi u hujjatli filmda. “Men Eden jarohatlanmaganini bilardim, lekin shifokorlar maydonga chiqishdi va o‘sha paytda biz to‘qqiz futbolchi bilan qoldik”.
U, o‘sha mashhur iborasini eslatgan holda, jinsiy tafovutni inkor etadi: “Men uchun ayol shifokor ham, erkak shifokor ham bir xil. Har doimgidek, norozi bo‘lganimda o‘zimning lug‘atimdan foydalanaman. Taranglik juda, juda yuqori bo‘lgan lahzalarda og‘ir so‘zlar ishlatiladi. Odatda, futbol madaniyatiga ega odamlar buni bir soniyada ortda qoldiradi. O‘sha holatda esa boshqacha bo‘ldi”.
Terry: kiyinish xonasining “kelishuvi”
Sobiq sardor John Terry ham filmda murabbiy tomonida turadi. U futbolchilar nuqtai nazarini berib, tibbiy xodimlar maydonga shoshilmasligi kerakligini ta’kidlaydi.
“Mediklar faqat juda, juda yomon bo‘lsa, maydonga chiqishadi, deb aytardi u”, — deydi Terry filmda. “Biz futbolchilar uchun ham, tibbiy xodimlar uchun ham tushuncha shunday edi, hamma bunga rozi bo‘lgan”.
Terry tan oladi: Swansea bilan o‘yindan keyingi mojaro og‘ir mavsum fonida ulkan chalg‘ituvchi omilga aylangan. 2015/16-yilgi chempionlikni himoya qilish urinishlari inqirozga uchraydi, Chelsea Roman Abramovich davridagi eng yomon — 10-o‘rinni egallaydi.
“Bu katta lahza edi, albatta, va u (Mourinho) buning uchun juda katta bosim ostida qoldi. Klub atrofida issiq muhit yuzaga kelgan edi”, — deydi Terry.
Ammo Carneiro uchun bu “tushuncha”lar tibbiy realiyat oldida ahamiyatini yo‘qotadi.
“Qo‘llarim bog‘langan edi”
Carneiro o‘z pozitsiyasini yana bir bor aniq qilib berdi: uning qarori na murabbiy, na futbolchi, balki hakam va futbolchining o‘zi tomonidan belgilangan.
U X sahifasida shunday yozadi: “Masala juda OSON. Hakam Michael Oliver BIZNI IKKI MARTA chaqirdi, futbolchi Eden Hazard tibbiy yordam so‘radi, biz keyin yon chiziqdan ko‘z urishtirdik va u tibbiy yordam kerakligini IKKI MARTA tasdiqladi. O‘sha paytda men tibbiyot xodimi sifatida qo‘llarim bog‘langan edi”.
Ya’ni Carneiro uchun bu oddiy etik masala: hakam chaqirgan, futbolchi yordam so‘ragan — u esa chiqishi shart bo‘lgan.
Tibbiyot jamiyati ham so‘zga chiqdi
Carneiro o‘z fikrini mustahkamlash uchun British Association of Sport and Exercise Medicine bayonotini ham eslatdi. Tashkilot pozitsiyasi aniq: hakam tibbiy brigadani chaqirgan zahoti, ular futbolchiga yetib borib, uni baholashi “mutlaq g‘amxo‘rlik burchi” hisoblanadi.
Shu bilan, 2015-yilda boshlangan bahs bugun ham bir savolni o‘rtaga tashlaydi: chiziq qaerda tugaydi — murabbiyning taktik xavfi qayerda, shifokorning kasbiy burchi qayerda boshlanadi?
