Dunyoni aylantirayotgan mundial: drama, bosim va daholar
2026 yilgi FIFA World Cup nihoyat to‘liq quvvatda ishga tushdi. Bir kun ichida turli qit’alarda bo‘lib o‘tgan o‘yinlar, murabbiylar qarorlari va yulduzlarning reaksiyalari mundial ritmini aniq chizib berdi.
Avstraliya: qanotda yo‘qotish, oldinda bosim
Socceroos uchun hal qiluvchi pallada zarba. Turnirning dastlabki ikki uchrashuvida asosiy tarkibda maydonga tushgan va o‘ng qanot himoyasida o‘z o‘rnini topgan Italiano jarohati sababli Paraguayga qarshi o‘yinni o‘tkazib yuboradi. U allaqachon safdan chiqqan Mat Leckie qatoriga qo‘shildi.
Lewis Miller o‘rnini bosib chiqqan Italiano bu mundialda Avstraliya uchun o‘ng wing-back sifatida o‘zini ko‘rsatishga ulgurgandi: birinchi turda Turkiyeni “nol”da ushlab turish uchun tinmay ishladi, ikkinchi uchrashuvda esa USAga qarshi 90 daqiqa to‘liq o‘ynadi.
Seattle’dagi o‘sha o‘yin Avstraliya xarakterini ham, kamchiliklarini ham ochib berdi. Tony Popovic jamoasi birinchi bo‘limda ortga cho‘kib, bosimni raqibga topshirdi va ikkita gol o‘tkazib yubordi. Keyin esa sahnaga Connor Metcalfe, Nestory Irankunda va Cristian Volpato chiqdi. Ular maydonga tushishi bilan o‘yin keskin o‘zgardi – pressing, tezlik, xavf.
Popovic tabiatan ehtiyotkor murabbiy. Ammo sobiq hujumchi Craig Foster Paraguay bilan so‘nggi guruh o‘yinida aynan shu ehtiyotkorlik Avstraliyani yutqazib qo‘yishidan xavotirda.
U 1170 SEN Breakfast efirida buni yashirmadi: Popovicning ishini, jamoani to‘g‘ridan-to‘g‘ri mundialga olib chiqqanini maqtadi, lekin USAga qarshi xatoni eslatdi – ortga cho‘kib, hisobda orqada qolgan paytda o‘yinga qaytish nihoyatda qiyin bo‘lganini ta’kidladi. Uningcha, xulosa chiqarilgan bo‘lishi kerak.
Fosterning talab aniq: bir oz ko‘proq agressiya, ayniqsa birinchi bo‘limda. U Volpato va Irankundani boshlang‘ich tarkibda ko‘rishni mantiqli deb biladi. Volpato qisqa epizodda ham “fenomenal” darajada yetarlicha ishora berdi, deya urg‘u beradi u. Yosh, chaqqon, tezkor futbolchilarni maydonga erta tashlash — Paraguay ustidan hisobni ochib olish, keyin esa Avstraliyaning allaqachon isbotlangan tartibli himoyasiga tayanish rejasi.
Savol bitta: Popovic ehtiyotkor xarakterini chetga surib, hujumdagi eng yaxshi qurollarini boshidan maydonga tashlay oladimi?
Kolumbiya yuqoriga sakradi, Kongo arqonning eng oxirgi tugunida
Group K tepasida yangi yetakchi. O‘ng qanot himoyachisi Daniel Muñoz 76-daqiqada yagona golni urib, Kolumbiyani olti ochko bilan guruh peshqadami qildi. Oddiy hisob, lekin turnir mantig‘ida juda qimmat.
Kongo esa ipning eng oxirgi chizig‘idan ushlab turibdi. Atigi bitta ochko, ammo hali ham uchinchi o‘rin orqali pley-offga chiqish imkoniyati bor. Buning uchun yakshanba kuni Uzbekistan ustidan g‘alaba shart. Yana bir xato — va hammasi tugaydi.
Boston, nol-nol va portlashga tayyor asablar: Bellingham – Queiroz bahsi
Boston shahri Group L doirasidagi o‘yinda futbol sifatidan ko‘ra asabiylikni ko‘proq ko‘rdi. 0:0, umidsiz hujumlar, keskin to‘qnashuvlar — va tanaffusga yo‘lakda yuzma-yuz kelgan ikki bosh qahramon.
Jude Bellingham og‘ir, kartochkaga yaqin bo‘lgan to‘qnashuv bilan Jerome Opoku’ni urib tushirdi. Hakam kartochka ko‘rsatmadi, ammo texnik zonalar yonida keskinlik osmonigacha chiqdi. Tanaffusga ketayotganda Bellingham va Carlos Queiroz o‘rtasida qizg‘in bahs boshlandi.
Queiroz o‘yindan keyin bu lahzani shunday izohladi: u Bellinghamni tinchlantirmoqchi bo‘lgan, chunki futbolchining oyog‘i bilan uning shogirdiga juda qo‘pol kirgani, o‘yinchining sog‘ligidan xavotir olganini aytdi. Ammo hissiyotlar portlagan paytda “yomon so‘zlar” uchib, vaziyatni qizdirgan. U buni futbolning bir qismi, “bir og‘iz so‘zdan chiqqan olov” deb atadi va hammasi soviganini aytib, nuqtani qo‘ydi: bu raqs zali emas, futbol.
Bellingham ham o‘zini oqlashga urinmadi: bu “ahmoqona to‘p uchun kurash” bo‘lganini, raqibni tutib qolishga harakat qilib, baribir urib yuborganini tan oldi. U o‘sha paytdayoq raqib bilan gaplashganini, ammo raqiblar o‘rindig‘i kartochka talab qilib o‘rnidan otilib chiqqanini aytdi. Queirozni esa darhol tanigan: Manchester United davridan yaxshi biladigan, katta hurmat bilan qaraydigan murabbiy, deya ta’rifladi. Qolgan hammasi — maydondagi raqobat.
Natijada, 0:0 va charchagan, hafsalasi pir bo‘lgan tomoshabinlar. Lekin Group L jadvali qiziq tus oldi: bu natija bilan jamoa uch ochko olib, uchinchi pog‘onaga ko‘tarildi. England va Ghana to‘rt ochkodan, gol farqi bo‘yicha inglizlar tepada.
Ghana avtobus qo‘ydi, England yechim topa olmadi
Foxborough’dagi o‘yin England uchun keskin tushkunlik bo‘ldi. Croatia ustidan yorqin g‘alabadan keyin bu safar Ghana deyarli 95 daqiqa davomida avtobus emas, go‘yo “ikki qavatli avtobus” qo‘ydi. Himoya chizig‘i past, zona tiqilib ketgan, to‘qnashuvlar ko‘p, hakamlar ham ikki tomonga ham ko‘p xato qildi. Natija — zerikarli, sinirni yemiradigan 0:0.
Micah Richards buni yashirmadi: uningcha, England yetarlicha jasur bo‘lmadi. Raqib past blokda turganda, xavfsiz, yonlama paslar bilan o‘yinni yutib bo‘lmaydi. Keskinlik, chiziqlar orasiga kirish, risk kerak edi.
Harry Kane esa o‘yinda o‘zini nega ko‘rinmas his qilganini tushuntirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Thomas Partey deyarli butun o‘yinda uni shaxsan qo‘riqladi. Kane odatda sevadigan harakat — orqaga tushib, keyin kech kirishlar bilan jarima maydoniga yugurib kirish — bu safar deyarli ishlamadi. Ghana jarima maydonini zich yopdi, markazdagi paslar deyarli imkonsiz bo‘ldi. England qanotlardan ko‘plab uzatmalar tashladi, lekin birinchi zarbaga yetib borishmadi.
Wayne Rooney buni Carlos Queiroz jamoalariga xos o‘yin deb baholadi: tartibli, qat’iy, raqibga nafas beradigan bo‘shliq qoldirmaydigan tizim. Rooney uchun kalit narsa oddiy edi — jarima maydoniga yetarlicha sifatli krosslar. Barcha real imkoniyatlar ham aynan shundan tug‘ildi. Shunga qaramay, u pessimizmga berilmaslikni, guruh tepasida qolish imkoniyati hanuz kuchli ekanini eslatdi.
Ghana uchun bu — taktik g‘alaba. England uchun esa ogohlantirish: mundialda “avtobus”ni yorib o‘tishni bilmagan jamoa uzoqqa bora olmaydi.
Penaltida adolat izlash: FIFA tangani qayta yozadi
Knock-out bosqichlar yaqinlashar ekan, FIFA penaltidan keyingi seriyalar tartibini o‘zgartirishga tayyorlanmoqda. Hozirgi tizimda ikki marta tashlanadigan tanga eng muhim pallada maydonga noaniqlik olib kiradi: avval qaysi darvoza tanlanadi, keyin esa kim birinchi tepadi.
Arsenal uchun bu tarixiy og‘riq. Champions League finalida ular ikkala tashlashda ham yutqazib, PSG muxlislari tomoniga qarshi darvozaga va ikkinchi bo‘lib tepishga majbur bo‘lishgan, oxirida esa seriyani boy berishgan.
Endi esa yangi tartib: faqat bitta tashlash. Uni yutgan sardor ikki imtiyozdan birini tanlaydi — birinchi bo‘lib tepish yoki zarbalar yo‘naladigan darvozani belgilash. Qolgan variant raqib sardoriga qoladi. Maqsad — imkon qadar teng start, psixologik ustunlikni tasodifiy emas, ongli tanlovga aylantirish.
Penaltilar mundialda 1/32 bosqichidan kuchga kiradi. 90 daqiqa va 30 daqiqalik qo‘shimcha vaqtdan so‘ng ham durang saqlansa, hamma narsa 11 metrlik nuqtada hal bo‘ladi. Endi esa bu duelga chiqishdan oldingi “tanga o‘yini” ham boshqa ko‘rinishga ega bo‘ladi.
Portugal va Ronaldo: “u ketgan emas edi, faqat jim turgandi”
Portugal nihoyat turnirga haqiqiy da’vogar qiyofasida kirib keldi. DR Congo bilan 1:1 hisobidagi ochilish o‘yini Cristiano Ronaldo atrofida shubhalar uyg‘otgan edi: 41 yosh, tezlik pasaygan, Roberto Martinez uni zaxiraga tushirishga “qo‘rqyaptimi?” degan savollar ko‘paygandi.
Uzbekistan ustidan 5:0 hisobidagi yirik g‘alaba bu shubhalarni bir zumda yuvib ketdi. Ronaldo dubl qayd etdi, Portugaliya esa deyarli pley-off yo‘llanmasini cho‘ntagiga solib qo‘ydi.
Bu kunlarda yulduzlar navbati ketma-ket kelmoqda: kecha Lionel Messi, Kylian Mbappe va Erling Haaland ham dubl qayd etishdi. Bugun esa sahnada yana Ronaldo. U o‘yin ortidan o‘tgan haftani “qorong‘i” deb atadi: o‘zini go‘yo allaqachon futboldan ketgandek his qilganini, ammo odatdagidek mehnatga suyanganini, aynan shuning uchun qaytganini aytib o‘tdi. U uchun bu — isbot, lekin avvalo o‘ziga.
Roy Keane esa sobiq jamoadoshini qattiq himoya qildi. Uningcha, Ronaldo hech qachon “ketmagan” — u hanuz “the man”. Keane birgina fikrni urg‘uladi: futbolning eng qiyin nuqtasi — to‘pni to‘rga yo‘llash, Ronaldo esa aynan shuni doimiy ravishda bajara oladigan daholardan biri. Shunchaki, yana “ziyofatga qaytdi”.
Savol endi boshqacha: bu qaytish Portugaliyani qanchaga yetaklay oladi?
France lagerida og‘ir kun: Deschamps motamda
France terma jamoasi uchun bugun futbol ikkinchi o‘ringa tushdi. Murabbiy Didier Deschamps onasining vafoti haqida xabar oldi va zudlik bilan lagerni tark etib, dafn marosimiga yo‘l oldi.
France futbol federatsiyasi bayonotida aytilishicha, Deschamps Norwayga qarshi uchrashuv oldidan mashg‘ulotlarda ham, Group I doirasidagi so‘nggi o‘yinda ham texnik zonada bo‘lmaydi. FFF prezidenti Philippe Diallo bilan kelishilgan holda, jamoani vaqtinchalik Guy Stephan boshqaradi.
Bu — taktik o‘zgarishdan ko‘ra ko‘proq hissiy sinov. Mundial o‘rtasida asosiy murabbiydan ayrilish, hatto qisqa muddatga bo‘lsa ham, har qanday terma jamoani ichkaridan silkitadi.
USA shovqini va Tim Howardning sovuq hukmi
USA bu mundial atrofida shovqin ko‘tarishdan charchamayapti. Ayniqsa, Australia bilan bo‘lgan keskin o‘yindan so‘ng ijtimoiy tarmoqlardagi “trash talk” yanada kuchaydi. Ammo nihoyat o‘zlari ichidan bir ovoz bu balonni teshib ko‘rdi.
Sobiq darvozabon Tim Howard Unfiltered Soccer Podcast dasturida keskin fikr bildirdi: uningcha, USA uchun bu turnirni yutish “so‘zning o‘ziga xos ma’nosida imkonsiz”. U buni hissiyot emas, matematik va sportiy haqiqat sifatida talqin qildi: USA ketma-ket to‘rt marta o‘z tarixidagi eng zo‘r o‘yinini o‘ynashi, 1/8 finaldan boshlab finalgacha to‘rt “super kuch”ni navbatma-navbat mag‘lub etishi kerak bo‘ladi. Bunday marafonni u deyarli tasavvur qilib bo‘lmaydigan vazifa deb atadi.
Bu gaplar USA lagerida qanday aks-sado beradi — boshqa masala. Ammo bir narsa aniq: mundialning bu bosqichida realistik qarashlar ham, katta orzular qatori, zarur bo‘lib boryapti.
Oldinda nima kutmoqda?
Croatia 28 iyun kuni Ghana bilan to‘qnash keladi. G‘alaba — 1/32 bosqichiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘llanma, durang esa uchinchi o‘rin orqali umidni saqlab qolish demak. Panama esa xuddi shu kuni Englandga qarshi o‘ynaydi, ammo ular allaqachon turnirdan chiqib bo‘lgan — bu o‘yin ular uchun faqat obro‘ va g‘urur masalasi.
Avstraliya esa Paraguay bilan o‘yinga chiqayotganda qanotida yo‘qotish, murabbiyda esa tanlov og‘irligi bor. Yoshlar maydonga boshidan tushadimi? Yoki ehtiyotkorlik yana ustun keladimi?
Mundial bitta savolni tobora balandroq ovozda berayapti: kimlar jasorat bilan oldinga qadam qo‘yadi, kimlar esa xavfsiz zonada qolib, imkoniyatni qo‘ldan chiqaradi?
