David Raya: Xavf bilan O‘ynaydigan Posbon
David Raya yozda Shimoliy Amerikada bo‘lib o‘tgan Jahon chempionatida Ispaniya bilan kubok ko‘tardi, lekin bir daqiqa ham maydonga tushmadi. Unai Simon orqasida zaxirada o‘tirganicha turnirni tomosha qildi. Shunga qaramay, u Angliya futbolida eng ishonchli darvozabonlardan biri sifatida mavqeini yanada mustahkamlab oldi.
Emirates Stadiumga 2023 yilda dastlab ijaraga kelgan 30 yoshli posbonning o‘yini London osmonida boshqa balandlikka ko‘tarildi. Endi u Premier League chempioni, Mikel Arteta rejalarida esa shubhasiz birinchi raqamli darvozabon.
“To‘rtinchisini ham yutishiga hayron bo‘lmayman”
Arsenalning “Invincibles” tarkibi a’zosi bo‘lgan Graham Stack — Haypp hamkorligida GOAL bilan suhbatda — Rayaning 2027 yilda yana bir nufuzli darvozabon mukofotini qo‘lga kiritish ehtimoli haqida gapirar ekan, shubha bildirmadi.
“Istisno qilmasdim, rostini aytsam, aslo qilmasdim”, — deydi u.
Uningcha, “toza darvozalar” faqat bitta odamga yoziladigan statistika emas. Himoya — murakkab mexanizm.
“Darvozabon bo‘lgan odam sifatida aytaman, bu faqat posbonning o‘zi bilan bog‘liq emas. Bunda hamma o‘z rolini o‘ynaydi. Standart vaziyatlarni qanday himoya qilish, jamoaning to‘pdan tashqari paytdagi joylashuvi, qanotdan keladigan uzatmalarni qaytarish, tanasini to‘p yo‘liga qo‘yadigan, zarbani to‘sadigan futbolchilarga ega bo‘lish… Mana shu narsalar Arsenalni tashkil etadi. Shu boisdan ham Rayada bunchalik ko‘p “quruq” o‘yinlar bor deb o‘ylayman”, — deydi Stack.
Shu fon ustiga Rayaning shaxsiy mahorati qo‘shiladi. U alohida qatlam.
“Uning individual o‘yinlari mutlaqo ajralib turadi”, — deydi Stack. — “Lekin Rayani boshqalardan ajratib turadigan narsa — u xavf bilan o‘ynaydi. O‘zini bosim ostiga qo‘yadi, xatoga yo‘l qo‘yish ehtimolini ham oshiradi, chunki u shunday uslubda o‘ynaydi. U chiziqda yashamaydi, chekkada yashaydi. U xavf bilan o‘ynaydi, boshqa darvozabonlar rad etadigan paslarni beradi, chunki o‘ziga ham, sheriklariga ham ishonadi. Buning uchun unga katta e’tirof berish kerak”.
“To‘pni iloji boricha uzoqroqqa tepish” emas
Ko‘plab darvozabonlar uchun xavfsiz yo‘l aniq: to‘pni imkon qadar darvozadan uzoqroqqa tepish, xavfni yengillashtirish, xatoni kamaytirish. Raya boshqa yo‘lni tanladi.
“Ba’zi darvozabonlar shunday fikrlaydi: to‘p darvozamdan qancha uzoqda bo‘lsa, shuncha kam gol o‘tkazaman. Rayada esa buning aksi. U to‘pni iloji boricha tezroq oyoqlariga olishga, orqadan turib o‘yinni boshlashga intiladi. Chuqurdan turib hujumlarni yaratmoqchi bo‘ladi. Meningcha, Premier League darajasida orqadan o‘yin qurish va yaratuvchanlik bo‘yicha u boshqalardan bir pog‘ona yuqorida”, — deya ta’kidlaydi Stack.
Bu Arsenal uslubining markazida turgan falsafa. Himoyadan hujumga o‘tish, darvozabonni qo‘shimcha quruvchi sifatida ishlatish, risk evaziga ustunlik olish. Xatolar bo‘lishi mumkin, lekin Arteta tizimida bu qabul qilingan narx.
Stack aynan shuni alohida qadrlaydi: Rayaning jasorati, to‘p bilan o‘ynashdagi dadilligi, raqib pressingini o‘ziga tortib, bo‘sh zonalarni sheriklari uchun ochib berishi.
“Darvozabon uchun bu juda, juda noyob sifat. Shuning uchun ham uning to‘rtinchi marta yirik mukofot yutishini inkor eta olmayman”, — deya xulosalaydi sobiq “Invincibles” posboni.
Raya esa hozircha gapni maydonga qoldiryapti. Uning oyoqlaridan boshlanadigan hujumlar, chizig‘ida ko‘rsatadigan sovuqqonligi va xavf bilan o‘ynashga bo‘lgan tayyorgarligi — kelasi yillarda ham mukofotlar ro‘yxatini to‘ldirishga yetadimi?
