David Raya – xavf bilan o‘ynaydigan chempion posbon
David Raya yozda Shimoliy Amerikada bo‘lib o‘tgan Jahon chempionatida Ispaniya bilan kubok ko‘tardi, lekin bir daqiqa ham maydonga tushmadi. Unai Simon ortida butun turnirni zaxirada o‘tkazdi. Shunga qaramay, u Angliya futbolida eng ishonchli darvozabonlardan biri sifatida mavqeini yanada mustahkamlab oldi.
2023 yilda Emirates Stadiumga dastlab ijaraga kelganida, bu transfer ko‘pchilik uchun oddiy ichki raqobatdek ko‘ringandi. Oradan ko‘p o‘tmay, 30 yoshli posbon o‘yinini yangi pog‘onaga olib chiqdi. Endi u Premier League chempioni, Mikel Arteta rejalarida esa shubhasiz birinchi raqam.
“To‘rtinchisini ham olishini inkor etmayman”
Arsenal afsonaviy “Invincibles” tarkibi a’zolaridan bo‘lgan Graham Stack, Haypp hamkorligida GOAL bilan suhbatda Rayaning kelajagi haqida gapirar ekan, darhol chekinmadi. 2027 yilda yana bir yirik darvozabon sovrinini qo‘lga kiritish ehtimoli bor-yo‘qligi so‘ralganda, u shunday dedi:
“Men buni inkor etmayman, aslo. Toza darvozalar – o‘zim ham darvozabon bo‘lganim uchun aytaman – faqat bitta odamning ishi emas. Bunda hamma muhim rol o‘ynaydi. Standart vaziyatlarni himoya qilish, jamoaning to‘pdan tashqari holatdagi joylashuvi, qanotdan uzatilgan to‘plarni qaytarish, o‘zini to‘p yo‘liga tashlaydigan, zarbani to‘sadigan himoyachilar. Bu – Arsenalning yuzi, shu tufayli Rayada shuncha ko‘p “quruq” o‘yinlar bor deb o‘ylayman”.
Stackning ta’kidlashicha, jamoaviy tartib va intizom Rayaga tayanch bo‘layotgan bo‘lsa-da, yakka o‘zi ko‘rsatgan mahoratni ham chetlab o‘tib bo‘lmaydi.
“Bunga qo‘shimcha ravishda, albatta, uning individual o‘yinlari mutlaqo ajralib turadi. Lekin Rayani boshqalardan alohida qiladigan yana bir jihat bor: u xavf bilan o‘ynaydi. O‘zini bosim ostiga qo‘yadi, xatoga yo‘l qo‘yish ehtimolini ham qabul qiladi, chunki u shunday uslubda o‘ynaydi. Chegarada o‘ynaydi, xavfli paslar beradi – boshqa darvozabonlar rad etadigan uzatmalarni u o‘ynaydi, chunki o‘ziga ham, sheriklariga ham ishonadi. Buning uchun unga katta e’tirof berish kerak”, – deya davom etdi u.
“To‘pni iloji boricha uzoqroqqa tepish” emas
Ko‘p darvozabonlar uchun eng oddiy falsafa bor: to‘pni imkon qadar darvozadan uzoqroqqa yo‘llash, xavfni kamaytirish, shunda gol o‘tkazib yubormaslik ehtimoli oshadi. Raya esa bu qolipni sindirgan.
“Ba’zi posbonlar shunday fikrda bo‘ladi: to‘p darvozamdan qanchalik uzoq bo‘lsa, shunchalik kam gol o‘tkazaman. Raya esa aksincha – to‘pni iloji boricha tezroq oyog‘iga olishga urinadi, orqadan hujum boshlashga intiladi. U chuqurdan o‘yinni qurishga chanqoq. Menimcha, Premier Leagueda aynan shu jihat bo‘yicha u boshqalardan bir pog‘ona yuqorida – orqadan o‘yin boshlash va hujum yaratish borasida”, – deydi Stack.
Arteta tizimida Rayaning oyog‘i bilan o‘ynash mahorati markaziy rolga ega bo‘lib qoldi. Orqa chiziqdan boshlangan kombinatsiyalar, pressinga qarshi jasorat bilan berilgan qisqa paslar, raqibni o‘ziga tortib olib, bo‘sh zonalarni topish – bularning barchasida ispan darvozabonining qarorlari hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi.
Stack yakuniy xulosasini ham aniq aytdi:
“Darvozabon uchun bu juda, juda o‘ziga xos sifat. To‘rtinchi marta ham sovrin yutishini inkor etmayman”.
Raya allaqachon Angliya chempioni, Arsenal esa uning oyog‘idagi to‘pga tayanib, yuqori bosim ostida ham o‘z uslubidan voz kechmayapti. Savol endi bitta: bu xavfli, lekin jasoratli yo‘l uni keyingi tarixiy mukofotga yetaklay oladimi?
