David Moyes uchun Deepdale – murabbiylik hayotining boshlanish nuqtasi
Everton bosh murabbiyi David Moyes bu hafta yana o‘zining eski uylaridan biriga qaytadi. Carabao Cup ikkinchi bosqichi doirasida chorshanba kechasi (20:00 BST) Toffees safarda Preston North End maydoniga tushadi – u yerda u nafaqat futbolchi, balki murabbiy sifatida ham iz qoldirgan.
63 yoshli mutaxassis bugun Premier League’dagi eng tajribali murabbiylardan biri bo‘lishi mumkin, ammo u murabbiylik “yulduzlar ligasi”ga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sakrab tushmagan. Uning yo‘li Deepdale’dan, birinchi katta ishonch berilgan lavozimdan boshlandi.
“Chiziq tortib beradigan” klub
Moyes Preston North End’ni yosh murabbiylar uchun ideal tramplin sifatida ko‘radi. U buni yashirmaydi ham.
U 1998 yil yanvarida Gary Peters o‘rnini egallab, Deepdale’da birinchi marta bosh murabbiy bo‘lib ish boshlagan paytlarini eslar ekan, o‘sha davrni shunday ta’riflaydi: bu uning uchun “zo‘r ish” bo‘lgan, aynan kerakli vaqtda, kerakli darajadagi sinov.
Moyes bugun ham yosh murabbiylarga bitta fikrni takrorlashga tayyor: katta nomli, ichki bosimi ulkan klublarga shoshilmaslik, avval ligalar bo‘ylab yo‘l topib, “nishonlarini qozonib” borish muhim. Uningcha, murabbiylik kasbini o‘rganish uchun Preston North End kabi joylar ayni muddao – ishni noldan qurish, jamoa bilan birga o‘sish, xato qilish va o‘sha xatolardan saboq olish mumkin bo‘lgan muhit.
Yuqori bosimli, sabrsiz muhitga bir zumda tashlanishdan ko‘ra, pastdan boshlab, bosqichma-bosqich ko‘tarilish – Moyes falsafasining markazida aynan shu fikr turadi.
Sir Tom Finney – Preston ruhining timsoli
Moyes uchun Preston faqat martaba pog‘onasi emas, balki futbol madaniyati, urf-odatlari va qadriyatlari mujassam bo‘lgan joy ham edi. Bu yerda u klub tarixining eng buyuk timsollaridan biri – Sir Tom Finney bilan tanishdi.
372 o‘yin, 171 gol. 1946 yildan 1960 yilgacha bo‘lgan davrda North End formasini kiygan Finney klub tarixiga butunlay muhrlangan. Moyes uni “afsonaviy” deb ataydi va bu so‘z bu yerda shunchaki odatiy maqtov emas.
Moyesning esida: o‘sha ilk yillarda har juma, o‘yin arafasida Finney kirib kelar, murabbiy xonasida u bilan bir piyola choy ustida suhbatlashish odatga aylangan edi. Uchrashuvlar oddiy ko‘rinsa-da, Moyes uchun ular Prestonni tushunish kalitiga aylandi. U Finneyni klubni qanday ko‘rishi, uning mezoni va timsoli sifatida qabul qilgan.
Moyesni ayniqsa bitta mavzu qiziqtirgan: Finneyning raqib himoyachilarini qanday aldab o‘tishi. Afsonaning javobi sodda, lekin juda aniq bo‘lgan: agar himoyachilar bir tomonni haddan tashqari yopsa, u boshqa tomondan hujum qilgan. Futbolda qaror qabul qilish, vaziyatni o‘qish va maydonda erkin fikrlash – Finney uchun tabiiy edi, Moyes esa bu fikrlarni murabbiylik falsafasiga singdirdi.
Moyes uning o‘yinini jonli ko‘rishga ulgurmadi – yoshi kichik edi. Lekin arxivdagi lavhalar, hikoyalar, Preston shahrining o‘zida Finney nomi atrofida shakllangan hurmat muhitini ko‘rib, u qanchalik ulkan figura bo‘lganini chuqur his qilgan.
Qaytish – faqat kubok o‘yini emas
Endi esa Moyes Everton bilan Deepdale’ga qaytadi. Bu faqat Carabao Cup’dagi navbatdagi bosqich emas, balki uning murabbiylik hayotidagi eng muhim sahifalardan biriga qisqa, ammo mazmunli qaytish.
U uchun bu stadion – murabbiylikka ilk qadam, birinchi qarorlar, birinchi xatolar va birinchi katta g‘alabalar sahnasi. Yosh murabbiylar uchun Preston North End’ni tavsiya qilayotgani ham shundan: u bu klub orqali o‘zi bosib o‘tgan yo‘lning naqadar qadrli ekanini biladi.
Endi savol bitta: o‘sha yo‘lni bosib o‘tishni istagan navbatdagi jasur murabbiy kim bo‘ladi?
