Christos Tzolis: Arsenal Chap Qanotida Yangi Umid

“Arsenal” atrofida yoz bo‘yi bitta savol aylanmoqda: Vinicius Jr keladimi yo‘qmi? Ammo shanba kuni Kataloniyada, “Girona”ga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida, klub muxlislariga aniq bir eslatma berildi – chap qanot endi allaqachon Christos Tzolisga tegishli.

Debyut o‘yini, birinchi hujum, birinchi zarba. Tzolis raqib himoyachisiga dadil tashlandi, ichkariga keskin burilib, past burchakka aniq zarba berdi. To‘p yo‘lda biroz yo‘nalishini o‘zgartirdi, lekin natija o‘zgarmadi: yangi transfer o‘zini “Emirates” uchun tanishtirib bo‘ldi.

Mikel Arteta uni “tomosha qilishni muxlislar yoqtiradigan futbolchi” deb ta’riflagan. Kataloniyadagi gol – aynan shunday futbolchining dastlabki ishorasi edi. Shunday bo‘lsa-da, klub hali ham chap qanotga yulduz izlayotgan bir paytda, Tzolis o‘zini qanday his qilmoqda?

U Ispaniyadagi yig‘in chog‘ida jurnalistlar savoliga qisqa, lekin aniq javob beradi: u kelajakdagi transferlar haqida o‘ylamaydi, o‘z o‘yiniga e’tibor qaratadi.

Uning maqsadi oddiy – imkon qadar tezroq moslashish, mavsum boshidan jamoa bilan birga bo‘lish, o‘rtoqlik o‘yinlarida o‘ynab, rasmiy uchrashuvlarga tayyor kirib borish. Shundan keyin hammasi o‘z qo‘lida: sifatini, jamoaga nimalar olib kira olishini ko‘rsatish. Tzolis bunga ishonadi – yaqin o‘yinlarda buni isbotlashga qat’iy bel bog‘lagan.

Salonikidan London sari: qarorni o‘zgartirmagan qo‘ng‘iroq

24 yoshli yunon vingeri uchun bu yoz burilish nuqtasi bo‘ldi. U o‘zining tug‘ilgan shahri Salonikida bo‘lgan paytda agentidan kutilmagan xabar oldi: amaldagi Premyer-liga chempionlari – “Arsenal” – uni xohlaydi.

Narx aniq: 34 million funt. O‘tgan mavsumda “Club Brugge” safida 52 o‘yinda 51 golga bevosita hissa qo‘shgan futbolchi uchun bu taklif mantiqiy edi. Boshqa klublar ham shartnomani buzishga urindi, lekin Arteta bilan bir necha marta gaplashgach, Tzolis uchun tanlov deyarli yakuniy bo‘lib bo‘ldi.

Arteta uni “Leandro Trossard”ning ruhiy vorisi sifatida ko‘rmoqda – o‘ziga xos, texnik, o‘yinni o‘zgartirib yuboradigan chap qanot futbolchisi sifatida. Lekin murabbiyning ishonchi – bir tomonda, tribunalar ishonchi – boshqa tomonda. Tzolis muxlislarni qanday ishontirmoqchi?

Uning javobi sodda: Arteta undan Belgiyada qilgan ishidan boshqacha narsa talab qilmayapti. Tzolis o‘zini yo‘qotmasligi, o‘ziga xosligini saqlashi kerak. Maydonda ehtiros, g‘alabaga chanqoqlik, har bir to‘p uchun kurash – uningcha, muxlis aynan shuni qadrlaydi. Har bir o‘yinda 100 foizini beradigan futbolchini kim yoqtirmaydi?

“Leonidas” sinovi: 1,4 kilometrda birinchi bo‘lgan yigit

Tzolis o‘zini “to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘ynaydigan, ijodkor va juda ko‘p ishlaydigan” futbolchi deb tasvirlaydi. Ammo London klubi ichkarisida hozircha uning boshqa fazilati haqida ko‘proq gap ketmoqda.

“Arsenal”ning mashhur oldindan tayyorgarlik sinovlaridan biri – 1,4 kilometrga maksimal tezlikda yugurish. 20 metr oldinga, 20 metr orqaga. So‘ng 40 metr, 60 metr. Har bir masofa besh martadan. Nafasni qisadigan, oyog‘ingizni “yoqib yuboradigan” mashq.

Bu sinovda birinchi bo‘lgan futbolchi – aynan Tzolis. Jismoniy tayyorgarlik murabbiylaridan biri unga shuning uchun “Leonidas” laqabini berdi – “300” filmidagi Gerard Butler obrazi sharofati bilan.

Tzolis bu haqda kamtarona gapiradi. Hali hamma futbolchilar test topshirmaganini eslatadi, lekin hozircha ro‘yxatning yuqori qismida u turibdi. Buning sababi bor: u yozni bekor o‘tkazmadi. “Club Brugge” bilan mavsumoldi tayyorgarligini erta boshlagan, ta’til paytida ham o‘zini shaklda ushlab turgan. Londonga tayyor holda kelgan.

“Leonidas” laqabi yana bir jihatdan mos tushadi. U bu yozda “Besiktas”ga ketgan Leandro Trossardning bevosita o‘rnini egallamoqda. Bir “Leo” ketdi, ikkinchisi keldi.

Tarixda esa Leonidas – Sparta qiroli, kichik yunon lashkarini ulkan Fors qo‘shiniga qarshi jangga boshlab borgan sarkarda. Tzolis ham o‘zini shunday “kichik yunon kuchi” sifatida ko‘radi. U maydonda bo‘y jihatdan eng yirik hujumchi emas, lekin o‘yini, xarakteri bilan raqiblarni sindirishga intiladi.

David Villa, Alexis Sanchez va 17-raqam ma’nosi

Tzolis o‘z o‘yinini shakllantirar ekan, kimlarga qarab ulg‘aydi? U buni yashirmaydi: Barcelona va Ispaniya afsonasi David Villa – uning uchun asosiy namunalardan biri.

U o‘z tanasining tuzilishini Villa bilan taqqoslaydi: baland bo‘y emas, lekin yakunlovchi sifatida yuqori darajaga intiladi. O‘zi ham klassik markaziy hujumchi emas, ko‘proq ichkariga kiradigan, “chap cho‘ntak”dan zarba beradigan futbolchi sifatida ko‘radi. Xuddi Villa kabi – qanot va ichki hujumchi o‘rtasidagi rolda.

Yana bir o‘xshashlikni u sobiq “Arsenal” yulduzi Alexis Sanchez bilan ko‘radi. Ayniqsa, unga tanlangan raqam bog‘lanadi. 2014 yilda chililik yulduz London klubiga kelganida aynan 17-raqamni olgan edi. Tzolis ham bu yozda shu raqamni tanladi.

U buni romantik qaror sifatida ko‘rsatmaydi. Pastki raqamlar ichida variantlar cheklangan bo‘lgan, 18 va 19 raqamlar ham bor edi, lekin ularni ilgari kiygan, takrorlashni xohlamagan. Shunda 17-raqamga to‘xtagan. Shunga qaramay, Alexis bilan bog‘liq ramziylikni inkor etmaydi: “U chap qanotda “Arsenal” uchun yuqori darajada o‘ynagan, yoshligimda unga qarab ulg‘ayganman”, deydi u. Endi esa shu raqam bilan o‘z izini qoldirish navbati unga keldi.

Chempionlikni himoya qilish: ichkaridan ko‘ringan mentalitet

Tzolis “Arsenal”ga kelib, darhol yuqori bosim ostidagi jamoaga qo‘shildi. Klub Herbert Chapman davridan beri biror marta ham oliy liga chempionligini ketma-ket yillarda himoya qilmagan. Bu safar tarix o‘zgarishi mumkinmi?

Yunon vingeri uchun eng katta ajablanarli jihat – jamoaning kundalik ishlari bo‘ldi. U zalda mashg‘ulot oldidan qizishishdan tortib, mashg‘ulotning o‘ziga, tiklanish jarayonigacha bo‘lgan har bir bosqichda talabchanlikni ko‘rdi. Har bir futbolchi har bir mashqda maksimal darajada ishlashga intilmoqda.

Bu faqat rasmiy o‘yinlarga xos kayfiyat emas. Mavsumoldi uchrashuvlarida ham, oddiy mashg‘ulotlarda ham jiddiylik seziladi. Tzolis uchun bu – chempionlik darajasidagi standartlarning jonli isboti.

U “Arsenal”ga kelib, bu klub faqat Premyer-liga haqida o‘ylamasligini tezda anglab yetdi. Bu yerda har bir musobaqa – maqsad. Har bir turnir – sovrin uchun kurashish imkoniyati. U mashg‘ulotlarda ko‘rayotgan “ochlik” – har bir kichik mashqda ham g‘alabaga intilish – aynan shuni ko‘rsatadi.

Yangi transfer uchun bu manzara tanish ham, og‘riqli ham. U “Club Brugge”ga ular chempion bo‘lganidan keyin qo‘shilgan, lekin keyingi mavsumda unvonni saqlab qolishmadi. O‘sha tajriba unga bitta xulosani bergan: chempionlikni himoya qilish uchun doim uni o‘ylab yurish shart emas. Bosim ko‘pincha raqiblar zimmasiga tushadi, ular chempionni yiqitishni orzu qiladi. Chempion esa o‘z o‘yinini ushlab qolishi kerak.

Endi bu falsafani u London shimolida sinab ko‘radi. Savol bitta: “Arsenal”ning yangi “Leonidas”i maydonda nafaqat yugurish testlarida, balki eng katta sahnada ham oldinda bo‘la oladimi?