Caitlin Clark: Siyosiy Bahslar va Basketbol
Caitlin Clark atrofidagi bahs endi faqat basketbol emas. Bu AQSh siyosiy sahnasining navbatdagi jang maydoniga aylangan.
“Siyosiy to‘p”ga aylangan yulduz
Indiana Fever yulduzi Caitlin Clark 2024 yildan beri WNBA’ning eng katta jalb kuchlaridan biri. Uning o‘yini, arenalardagi shovqin, reytinglar – bularning bari ligaga yangi nafas olib kirdi. Ammo shu bilan birga, har bir zarba, har bir to‘qnashuv, har bir yiqilish ham yirik bahsga aylanmoqda.
NBA komissari Adam Silver Nyu-Yorkdagi tadbirda ochiq aytdi: Clark atrofidagi gap-so‘zlar endi deyarli hakamlik haqida emas.
“Bu aniq bir epizod o‘yinda foul qo‘yilishi kerak edi yoki yo‘qmi, yoki keyin flagrant sifatida ko‘rib chiqilishi kerak edi-yo‘qmi masalasi emas”, – dedi u. Uningcha, Clark hozir AQShdagi kengroq siyosiy va madaniy tortishuvlarning markazida turibdi.
Silver Clarkni yaxshi tanishini, uni nafaqat ajoyib o‘yinchi, balki ajoyib inson sifatida ham hurmat qilishini aytdi. Va bir jumla bilan vaziyatning mohiyatini ochdi: u Clarkni “bu mamlakatda siyosiy futbol to‘piga aylantirib qo‘yishganini” va bu unga “nihoyatda adolatsiz” ekanini ta’kidladi.
Alyssa Thomas janjali va portlagan muhit
Bu portlash nuqtasiga olib kelgan epizod hammaga tanish. O‘tgan oy Phoenix Mercury forvardi Alyssa Thomas Clark bilan to‘p uchun kurash chog‘ida raqibining qorniga tizzasi bilan tekkan, qo‘lini esa bo‘yniga bosgandek ko‘ringan. Hakamlar maydonda o‘sha zahoti eng qattiq chorani qo‘llamadi, ammo keyinchalik liga unga bir o‘yinlik diskvalifikatsiya va 1 000 dollar jarima berdi.
Indiana Fever bosh murabbiyi Stephanie White bunga javoban WNBA’da Clark ishtirokidagi o‘yinlarda hakamlikni “sharmandali” va “butunlay hurmatsizlik” deb atadi. Thomas esa bu hodisadan so‘ng o‘zi nishonga aylanganini aytib, o‘lim tahdidlari va irqchilikka asoslangan haqoratlar olganini ma’lum qildi.
Shu paytdan boshlab bahs sport chegarasidan chiqib ketdi.
Kongress xati va o‘ng qanot minbarlari
11 nafar respublikachi qonunchi WNBA komissari Cathy Engelbertga rasmiy xat yo‘llab, ligadan “javobgarlik” talab qildi va Clarkka qarshi “hujumlar irqiy motivga ega bo‘lishi mumkinligidan” xavotir bildirdi.
O‘ng qanot siyosiy sharhlovchilari ham o‘z minbarlaridan bu mavzuga yopishib oldi. Ularning bir qismi Clarkka bo‘lgan munosabatni “irqchilik va hasad” bilan izohlashga urinmoqda. Shunday qilib, har bir qattiq foul, har bir keskin to‘qnashuv endi taktik qaror emas, balki madaniy urush ramzi sifatida talqin qilinmoqda.
Silver esa bu kayfiyatni yaqqol ko‘rib turibdi. U Clark bilan bog‘liq har bir epizod “siyosiy pinpong” to‘piga aylanganini, bahslar basketbol maydonidan ko‘ra ko‘proq televizion studiyalar va ijtimoiy tarmoqlarda qiziyotganini aytdi.
Silver: “U faqat o‘yinini yaxshilamoqchi”
64 yoshli komissar WNBA’da hakamlikni yaxshilash kerakligini inkor etmadi – “bunda shubha yo‘q”, dedi u. Ammo u uchun asosiy nuqta boshqa: Clarkning har bir yiqilishi, har bir zarbasi alohida siyosiy sarlavhaga aylanayotgani.
“U o‘z o‘yinini yaxshilashga va eng yaxshi o‘yinchi bo‘lishga intilayotgan yosh ayol”, – dedi Silver. “Bu masala atrofida alohida syujet paydo bo‘lib, o‘sha epizod foul bo‘lishi kerakmidi yoki keyin flagrant deb topilishi kerakmidi, degan bahsga aylanayotgani – menimcha, uning o‘zi uchun ham adolatli emas”.
U, shuningdek, o‘tgan oy Cathy Engelbertni Alyssa Thomasni chetlatishga bosim o‘tkazgan, degan xabarlarga izoh berishdan bosh tortdi.
Engelbert va White: nafrat chegaradan o‘tdi
Nyu-Yorkdagi panelda so‘z olgan Cathy Engelbert ham ohangni keskin tanladi. U WNBA o‘yinchilari olayotgan “nafrat va zahar” darajasini “qabul qilib bo‘lmaydigan” deb atadi.
Indiana Fever murabbiyi Stephanie White ham ilgari shu mavzuda gapirgan, ligadagi “toksiklik, irqchilik, gomofobiya” ayniqsa onlayn maydonda kuchayganini urg‘ulagan edi. Clark nomi atrofida aylanayotgan bahslar ko‘pincha o‘yinning o‘zidan uzoqlashib, to‘g‘ridan-to‘g‘ri shaxsga, kelib chiqishga, jinsiy identitet va siyosiy qarashlarga borib taqalmoqda.
Clarkning o‘zi ham bu bosimni his qilmoqda. U yaqinda “ta’qib, nafrat” haqida gapirib, bunday munosabatni qat’iy rad etdi: “Bularning hech biri joyida emas. Bu raqiblarimiz uchun ham, jamoadoshlarim uchun ham, murabbiylarim uchun ham to‘g‘ri emas”, – dedi u.
Savol: qachon yana faqat basketbol haqida gapiramiz?
Caitlin Clark WNBA uchun rekord reytinglar, to‘la arenalar va yangi auditoriya olib keldi. Ammo u bilan birga maydonga siyosat, irq, jins va madaniy urushlar ham kirib keldi. Hozircha har bir qattiq foul – taktik qaror emas, navbatdagi manifest sifatida ko‘rilmoqda.
Savol shunda: liga va uning yulduzlari qachon bu “siyosiy futbol to‘pi”ni chetga uloqtirib, yana faqat parketdagi o‘yinga qayta oladi?
