Burnhamning Infantino iste’fosi haqidagi talablariga qarshi norozilik kuchaymoqda
Angliya futboli siyosiy maydonga ham ko‘chdi. Buyuk Britaniya Bosh vaziri Andy Burnham endi Gianni Infantino iste’fosini ochiq talab qilayotgan eng yirik shaxslardan biriga aylandi. Uningcha, hozirgi FIFA prezidenti endi jahon futbolini boshqarishga munosib emas.
Burnhamning g‘azabini qo‘zg‘agan narsa bitta: Jahon chempionatiga xususiy sarmoya kiritish rejasi. FIFA rahbariyati taxminan 3,1 milliard funt sterlinglik xususiy investitsiyani turnirga jalb qilishni ko‘zlayotgani ma’lum bo‘lgach, Bosh vazir bu g‘oyani “sharmandali taklif” deb atadi.
Sheffieldda jurnalistlar bilan suhbat chog‘ida Burnham fikrini yashirmadi. Uning nuqtai nazariga ko‘ra, futbolning eng katta turniri boy investorlarning moliyaviy manfaatlari emas, muxlislar atrofida qurilishi kerak. Taklifning o‘zi kun tartibiga chiqganiyoq, uning nazarida, FIFA boshqaruvida chuqur muammo borligini ko‘rsatadi.
Everton muxlisi bo‘lgan Burnham shunday tanqidchilar safiga qo‘shildi-ki, bu saf endi alohida fikrlar to‘plami emas, balki Infantino kursiga qarshi shakllanayotgan jiddiy frontga o‘xshay boshladi.
FIFA ichida ham isyon: Lamour chizig‘i
Infantino rejasiga qarshi norozilik faqat siyosatchilar bilan cheklanib qolmadi. FIFA ichkarisida ham keskin kayfiyat sezilmoqda.
Tashkilot bosh operatsion direktori Kevin Lamour ochiq bayonot bilan chiqdi. U loyiha bir kishining g‘oyasi sifatida oldinga surilayotganini ta’kidladi va futbol rahbarlarini FIFA qaysi yo‘lga kirib ketayotganini jiddiy o‘ylab ko‘rishga chaqirdi. Lamour uchun bu masala lavozimdan qo‘rqish darajasida emas, tamoyil masalasiga aylandi.
Uning fikricha, FIFA yuzlab fidoyi xodimlar mehnat qilayotgan, futbolga xizmat qilishi kerak bo‘lgan tashkilot bo‘lishi lozim. Prezident esa odamlarni birlashtirishi, ilhomlantirishi kerak. Hozir esa, Lamour tasvirlagan manzara mutlaqo boshqacha.
U hatto ishidan ayrilish ehtimolini ham ochiq tan oldi va agar shunday bo‘lsa, bu qarorni tushunishini aytdi. Uning uchun muhimrog‘i – kechasi tinch uxlay olish.
Bu bayonot FIFA ichida kamdan-kam uchraydigan darajadagi ochiq e’tiroz bo‘ldi. Demak, qarshilik endi faqat tashqaridan kelayotgan bosim emas, ichkaridan ham ko‘tarilayotgan signalga aylanmoqda.
Cordeiro ketdi, konfederatsiyalar saf tortmoqda
Bosimni yana bir zarba kuchaytirdi: Infantino bo‘yicha global strategiya va boshqaruv bo‘yicha katta maslahatchi bo‘lgan Carlos Cordeiro iste’foga chiqdi. U taklifni futbol uchun yomon bitim, sport kelajagiga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan yo‘l sifatida baholagani haqida xabarlar tarqaldi.
Konfederatsiyalar ham jim emas. UEFA allaqachon bu rejalarga qarshi chiqqan, endi esa Concacaf va Osiyo futbol konfederatsiyasi ham o‘z xavotirlarini bildirdi. Osiyoliklar Jahon chempionatining kuchi uning global ishtirok va birlik tamoyilidan kelib chiqishini eslatib, bu tamoyilga tahdid soladigan har qanday tashabbus qayta ko‘rib chiqilishi kerakligini aytishdi.
Bu bayonotlar geografik xaritani aniq chizib bermoqda: Yevropa, Shimoliy va Markaziy Amerika, Osiyo – uchta yirik blok bir yoqadan bosh chiqara boshladi. Bu esa FIFA saylov tizimi va ovozlar balansini hisobga olganda, Infantino uchun xavfli signal.
London bosimi: “Jahon chempionati sotilmaydi”
Britaniya siyosati ham ortga chekinmayapti. Moliya kansleri John Healey Angliya Futbol assotsiatsiyasi va UEFA pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlab, Jahon chempionati “sotiladigan mahsulot” emasligini ochiq aytdi.
Madaniyat vaziri Lisa Nandy ham qat’iy nuqtai nazar bildirdi: futbol muxlislarga tegishli, milliarder investorlar cho‘ntagiga emas. Bu gaplar Londonning pozitsiyasini aniq qilib qo‘ydi – siyosiy maydonda Infantino rejasi uchun joy deyarli qolmayapti.
Burnhamning so‘zlari shu fonni yanada keskinlashtirdi. Endi bu shunchaki sport siyosati emas, balki ommaviy, ochiq siyosiy mojaro tusini olyapti.
211 ovozli tizim va prezident kelajagi
FIFA – 211 a’zodan iborat ulkan siyosiy maydon. Muayyan qarorlar uchun 106 ovozlik oddiy ko‘pchilik kifoya. Raqamlar qog‘ozda oddiy ko‘rinadi, lekin bugungi vaziyatda ular Infantino uchun xavfli matematikaga aylanmoqda.
UEFA, Concacaf va Osiyo futbol tuzilmalari ochiq yoki keskin ehtiyotkorlik bilan bu rejaga qarshi chiqayotgan bir paytda, prezidentning yetarli qo‘llab-quvvatlov to‘plashi tobora murakkablashmoqda. Bu faqat bir loyiha haqida bahs emas, balki FIFA qaysi yo‘ldan borishi kerakligi haqidagi prinsipial jangga o‘xshay boshladi.
Infantino hozircha iste’foga chiqish niyatini bildirmagan. U sukut saqlamoqda, lekin uning atrofidagi maydon torayib boryapti. Bir tomonda milliardlab funtlik sarmoya va yangi model tarafdorlari, ikkinchi tomonda esa “Jahon chempionati muxlislar uchun” degan qat’iy shior.
Savol endi shunday: FIFA a’zolari qaysi tomonni tanlaydi – pul oqimiga tikilgan kelajaknimi yoki turnir ruhini saqlab qolishni birinchi o‘ringa qo‘ygan yo‘lni? Infantino taqdiri aynan shu javobda yashiringan.
