Avstraliyaning Socceroos bilan poygasi: Ish kunidagi futbol hayajoni

Avstraliya odatda bir ot poygasi uchun to‘xtab qoladi, deyishardi. Bu safar esa mamlakatni to‘xtatib qo‘ygan poyga boshqa edi: kun o‘rtasida, ish vaqtida, butun e’tibor Paraguayga qarshi maydonga chiqqan Socceroos tomon burildi. Hisob — 0:0. Ammo bu safar nol ham g‘alaba kabi qarsak chalindi: ketma-ket ikkinchi bor jahon chempionati pley-off bosqichiga yo‘l ochildi.

Ish kuni to‘xtagan lahza

Yirik shaharlardagi pablar juma tongidan to‘lib-toshdi. Oltin-yashil libosdagi ishchilar, yonida noutbuk, qo‘lida pint. Birinchi marta tarixda Socceroos jahon chempionati o‘yini butunlay mahalliy ish soatlariga to‘g‘ri kelayotgandi — ish rejasi, rejalashtirilgan uchrashuvlar, elektron pochta — hammasi bir necha soatga ikkinchi o‘ringa tushdi.

Sidneyning ichki g‘arbida joylashgan Golden Barley pabida kichik biznes egalari Jamie Hayman va uning ukasi Rick Hayman ham shular orasida edi. Ular ishni bekor qilishmadi, faqat uni futbolga moslashtirishdi. Rick o‘zining qurilish kompaniyasini yuritadi, bar peshtaxtasi yonida hujjatlarni ko‘zdan kechirayotgan xodimlari bilan birga ekranga tikildi.

U Socceroosni “umrbod” qo‘llab-quvvatlaganini aytadi va so‘nggi yillarda o‘zgarishni aniq sezayotganini ta’kidlaydi: futbol odamlarni birlashtiryapti. Pablar to‘ladi, shahar bo‘ylab faqat shu mavzu, hamma gap-futbol. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu kayfiyatni ko‘rishning o‘ziyoq zavq.

Yon tomonda esa to‘rt eski do‘stdan iborat guruh. Ulardan biri — Nick — pab ochilgandan beri televizor oldidagi “birinchi qatorda”, qo‘lida Guinness bilan o‘tiribdi. U tanasiga 1974-yilgi asl Socceroos futbolkasini ilib olgan — avstraliyaliklar ilk bor jahon chempionatiga chiqqan yili esdalik sifatida.

Nick va uning turmush o‘rtog‘i Robyn uchun bu o‘yinlar yana bir narsani eslatadi: avstraliyaliklarning yillar davomida tun yarmida uyg‘onib, noqulay soatlarda terma jamoani kuzatgan an’anasini. Ular kulib, o‘sha kechalar qanday o‘tganini eslaydi. Oila davrasida, uyqudan voz kechib, yagona maqsad bilan — Socceroosni ko‘rish uchun.

Yomg‘ir, qo‘rquv va “Aussie” hayqiriqlari

Yo‘lning narigi tomonida, Vic on the Park pabida yuzlab muxlislar siqilib ketgandek tirband. Kayfiyat g‘alati: quvonch bilan qo‘rquv yonma-yon turibdi. Birinchi bo‘limda yomg‘ir boshlab yuborganda, kurtkalar, Socceroos sharflari boshga tashlanadi, sumkalardan poncholar chiqariladi. Hech kim o‘rinni tark etishni istamaydi.

80 daqiqa davomida hisob ochilmaydi. Zalda bir necha marta “Aussie, Aussie, Aussie” hayqiriqlari ko‘tariladi, old bar tomondan esa itning uvillashi ham ularga qo‘shiladi. Qo‘shimcha daqiqalar asta-sekin tugab borar ekan, har bir to‘p tepish, har bir to‘qnashuvga javoban qarsaklar, oh-vohlar yangraydi. Yapaloq boshiga yopishtirilgan Avstraliya bayrog‘i tatuirovkasi bilan bir erkak yakuniy hushtakdan so‘ng do‘stlarini quchoqlab oladi — bu 0:0 uni ham, atrofdagilarni ham qoniqtirdi.

Bu yerga kelganlarning bir qismi taqvim chiqqan zahoti ta’tilni rejalashtirgan. Boshqalar esa oxirgi daqiqada qaror qilgan. Sophie va 11-sinfda o‘qiyotgan o‘g‘li Orson ham shu pabda, o‘tgan shanba tongida Avstraliya USAga 2:0 hisobida mag‘lub bo‘lgan o‘yinni ham shu yerda ko‘rishgan. Bugun Orson chorak yakunidagi maktab kunini “bekor” qildi, onasi esa telefonidan sekincha ishini davom ettirayotgandek.

U bu o‘yinni “milliy ahamiyatga ega” deb ataydi va o‘g‘li pabda gol urilgan paytdagi shovqinni eshitishini xohlaydi. Orson kelajakda futbol murabbiyi bo‘lishni orzu qiladi. Uningcha, Avstraliya katta futbol davlati bo‘lishga qodirligini ko‘rsatayapti. U atrofga qarab, ishda bo‘lishi kerak bo‘lgan, ammo bu yerda terma jamoa uchun jon kuydirayotgan yuzlab odamlarni ko‘rsatadi: futbol ulg‘ayayapti, bu juda zavqli manzara.

Federation Square: 7 500 odam, bitta nafas

Melburndagi Federation Square esa alohida sahna bo‘ldi. Victoria Police hisobiga ko‘ra, 7 500 kishi maydonga to‘plandi. Ularning aksariyati joy egallash uchun soatlab oldin kelgan, maydon soat 10:00 ga kelib to‘lib bo‘lgan.

Ekranlar oldida vaqtni o‘tkazish uchun yuqori “stavkali” flip bottle o‘yinlari boshlangan, muvaffaqiyatli tashlangan har bir shisha yig‘ilgan olomondan qiyqiriqlarni tortib oladi. Kimdir darsdan qochib kelganini baland ovozda maqtaydi, boshqalar ota-onasidan ruxsat olib darsga bormaganini aytadi. Milliy madhiyaning yangrashi yetti dona fleyer portlashi bilan kutib olinadi — natijada 16 yoshli yigit qo‘lga olinadi.

Ba’zan olomon ichida noma’lum kuch to‘lqini yurib o‘tadi, yuzlab odamlar bir zumda qoqilib ketadi. Oyoqqa qayta turgach, hamma bir yo‘la orqaga qarab, gumon qilingan “aybdor”ga bitta so‘z bilan murojaat qiladi. Politsiya ma’lumotiga ko‘ra, uch nafar o‘smir “tartibsiz xulq” uchun jarima bilan ogohlantirilib, maydondan chiqarib yuborilgan.

Federation Square markazida sobiq futbolchi Craig Foster ham bor edi. U bu o‘yinni Avstraliya uchun “deyarli mukammal” deb baholadi. Uningcha, jamoa tarkibining chuqurligi yana bir bor isbotlandi, Socceroos aynan kerak bo‘lgan ishni bajardi. U Avstraliya jamoasi turnirga moslashib, tezda o‘sib borayotganini, pley-offga yo‘l olish esa har doim “go‘zal kun” ekanini ta’kidladi. Uning so‘zlari Federation Square kayfiyatiga mos tushdi: bu jamoa bu yerda, bu turnirda, oxirigacha kurashmoqda.

Yosh muxlis Ali Abolhasani va uning do‘sti esa Fosterga qaraganda ancha “vahshiyona” kayfiyatda edi. Ular Federation Square to‘siqlari yonida yerga qulashi, oyoq kiyimlarini yo‘qotib qo‘yishi haqida kulib gapirib berdi. O‘yin tugagach, u o‘zini qanday his qilayotganini bitta so‘z bilan ifodalaydi: ajoyib. U kelasi hafta yana qaytishini aytadi. Ular bu o‘yinga tayyorgarlik ko‘rish uchun kechani uxlamay o‘tkazishgan, pley-offga chiqamiz deb ishonishgan. Endi esa shu marosimni yana takrorlashga tayyor.

Poytaxtdagi kichik ekran, katta kayfiyat

Avstraliya poytaxtida ham jahon chempionati isitmasi o‘z so‘zini aytdi. Canberra markazidagi Garema Place maydonida ikki ekrandan iborat oddiygina ko‘rish zonasi tashkil etildi, lekin 500 dan ortiq muxlis uchun bu ham yetarli bo‘ldi. Infratuzilma mukammal emasdi, ammo kayfiyat buni ko‘rishga yo‘l qo‘ymadi.

Bu yerga ACT senatori David Pocock ham tashrif buyurdi. U Guardian Australia muxbiriga Socceroos atrofida shunchalik rang-barang olomonning birlashayotganini ko‘rishdan mamnunligini aytdi. Uning fikricha, terma jamoa bugungi Avstraliyaning eng yaxshi tomonlarini ifodalaydi: turli kelib chiqish, turli hikoyalar, ammo bitta bayroq ostida yig‘ilgan mamlakat.

Juma tushdan keyin mamlakat bo‘ylab bitta o‘yinga tikilgan minglab ko‘zlar, ish stoliga suyangan noutbuklar, yomg‘irda ho‘l bo‘lgan sharflar, Federation Squaredagi fleyerlar va Garema Place’dagi kichik ekranlar bitta haqiqatni ko‘rsatdi: Socceroos endi shunchaki futbol jamoasi emas. Ular pley-offga chiqqan har bir safar, butun Avstraliya yana bir bor o‘zini qaytadan tanitadi. Savol bitta: bu safar bu sayohat qayerda to‘xtaydi?