Arteta tibbiy inqilob ortidagi sabablar
“Arsenal” yozda tarkibni emas, klub tanasini operatsiya stoliga yotqizdi. Mikel Arteta uchun bu shunchaki bo‘limlar o‘zgartirilgani emas, uzoq va mashaqqatli mavsumlarda eng ko‘p qiynagan dardga – jarohatlarga – ochiqchasiga urilgan zarba bo‘ldi.
Yillar davomida ispaniyalik murabbiy bir gapni takrorlab keldi: agar asosiy futbolchilar sog‘ bo‘lmasa, chempionlik poygasida na ritm, na barqarorlik bo‘ladi. Oxirgi mavsumlarda bu og‘riq ayniqsa keskin sezildi. Bukayo Saka, William Saliba, Kai Havertz – barchasi hal qiluvchi pallalarda uzoq vaqt safdan chiqdi. Natijada Arteta nafaqat taktik rejalarini, balki butun mavsum strategiyasini qayta-qayta o‘zgartirishga majbur bo‘ldi.
Shu fon’da yozgi tanaffusda “Arsenal” ichkaridan boshlashga qaror qildi. Eng nozik bo‘lim – tibbiyot va jismoniy tayyorgarlik tizimi to‘liq qayta ko‘rib chiqildi.
Sakkablar, ketishlar va og‘ir qarorlar
Champions League finalida Paris Saint-Germainga mag‘lubiyatdan ko‘p o‘tmay, klub bosh sport tibbiyoti rahbari Dr Zafar Iqbal bilan xayrlashdi. Oradan ko‘p o‘tmay, sport fanlari va performans bo‘limi boshlig‘i Tom Allen ham ketdi. Iyun oxirida esa yetakchi performans murabbiyi Sam Wilson klubni tark etdi.
Bu oddiy rotatsiya emas edi. Bu – tizimni ildizi bilan yangilash qarori edi.
O‘tgan mavsumdayoq “Arsenal” tibbiy bo‘lim bo‘yicha keng qamrovli ichki audit o‘tkazgan, Artetaning ko‘p yillik do‘sti Joaquin Acedo shu jarayonda asosiy figuraga aylangandi. Tahlillar tugadi, endi navbat og‘ir qarorlarga keldi.
Arteta ketganlarga hurmatini yashirmadi, ularning ishini qadrladi, lekin shu bilan birga bir narsani aniq aytdi: o‘sish faqat maydondagi 11 futbolchi bilan cheklanmaydi.
U shunday dedi, avvalo minnatdorchilik bildirishdan boshlab, klubni va futbolchilarni yuqori darajaga olib chiqqan bu mutaxassislarning hissasini tan oldi. So‘ng esa gapni o‘zgartirdi – “Arsenal” o‘rta va uzoq muddatli istiqbolda yaxshiroq bo‘lishi uchun, klub bo‘ylab qarorlar qabul qilindi, dedi. Bunday paytda insoniy munosabatlar qaror qabul qilishni yanada og‘irlashtiradi. Lekin murabbiy tanlagan yo‘l shafqatsiz bo‘lsa ham, aniq edi.
Yangi yuzlar, yangi falsafa
Yozgi qayta qurishning birinchi ramziy qadamlaridan biri – Eneko Angulo kelishi bo‘ldi. U Real Betisdagi reabilitatsiya bo‘limi rahbarligidan keyin London sari yo‘l oldi. Uning ishi aniq: jarohatdan qaytish jarayonini tezroq, xavfsizroq va samaraliroq qilish.
Keyin esa eng qiziqarli tayinlovlardan biri e’lon qilindi. Aston Villa safini tark etgan Arnaldo Abrantes “Arsenal” bosh shifokori etib tayinlandi. Uning tarjimai holi klassik futbol tibbiyot mutaxassisidan keskin farq qiladi. Abrantes – sobiq professional sprinter, 2008 yilgi Olimpiada o‘yinlarida Portugaliya sharafini himoya qilgan atlet.
Arteta aynan shuni istadi. U Abrantes haqida gapirar ekan, avvalo uni “yaxshi atlet” sifatida ta’rifladi. Bu oddiy maqtov emas, konsepsiyaning o‘zi edi. Murabbiy jamoani, o‘yinchilar o‘rtasidagi aloqalarni va o‘yin tezligini o‘zgartirmoqchi bo‘lar ekan, tibbiyot va jismoniy tayyorgarlikda ham boshqa ko‘z bilan qaray oladigan odamni xohladi.
Abrantes maydonni, yugurishni, tezlanishni, charchoqni – bularning barchasini faqat kitoblardan emas, o‘z tanasidan biladi. Artetani aynan shu jihat qiziqtirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Abrantesning bilimlari va fonida murabbiy ancha vaqtdan beri izlab yurgan jihatlar mujassam.
“Arsenal”ning yashirin transfer bozori
Yozgi transfer oynasi haqida gap ketganda, ko‘pchilik ko‘zni darhol hujumchi yoki yarim himoyachiga qaratadi. Ammo Arteta bu safar boshqacha yo‘l tutdi. U o‘yinchilarni emas, ularni maydonga chiqaradigan va sog‘ holda ushlab turadigan tizimni yangiladi.
Bu qaror tasodifiy emas. Oxirgi mavsumlarda Saka kabi futbolchilarning deyarli dam olmasdan o‘ynagani, Saliba singari tayanch figurasi yo‘qligida mudofaa chizig‘ining qanchalik qiynalgani, Havertzning ritm topish jarayoniga jarohatlar qanday aralashgani hammasi murabbiyning yodida.
Endi esa vazifa aniq: bu darajadagi futbolchilarni eng keskin pallalarda yo‘qotmaslik. Buning uchun esa mashg‘ulot yuklamasidan tortib, tiklanish protokollarigacha hammasi qayta sozlanadi.
Arteta yangi bosh shifokordan mamnunligini yashirmadi. Uning aytishicha, Abrantes klubga aynan kerak bo‘lgan “mos tushadigan bo‘lak” bo‘lgan. Sprinterlik tajribasi, ilmiy yondashuvi va futbol talablari bilan uyg‘unlashgan qarashlari “Arsenal” uchun yangi darajani va’da qiladi.
Savol esa endi bitta: bu tibbiy inqilob maydonda, aprel va may oylarining eng og‘ir damlarida, “Arsenal”ga yetishmay qolgan o‘sha bitta qo‘shimcha kuch, o‘sha bitta sog‘ qolgan yulduzni ta’minlab bera oladimi?
