Arteta’ning sabotaj rejasi: yo‘lda qiynalish va maydonda sovuqqonlik
Mikel Arteta yozgi tayyorgarlik davrida o‘z jamoasining safar rejasini ataylab buzganini ochiq aytdi. Maqsad bitta edi: yo‘ldagi noqulayliklarga oldindan o‘rgatish, bosim ostida ham tinch qoladigan jamoa yasash.
U mashg‘ulot o‘yinlarida avtobusni kechiktirdi, ovqatlanish vaqtini o‘zgartirdi, stadionga boradigan marshrutni almashtirdi. Ba’zan kiyinish xonasini haddan tashqari issiq qilib qo‘ydi, massaj stollari sonini kamaytirdi. Qulaylik emas, bezovtalik izlab yurdi.
Sababi yaqinda ko‘rindi. Chempionlar ligasidagi Napoli safarida mamlakatdagi havo harakati boshqaruvi inqirozi tufayli Arsenal reysi Luton aeroportidan uchishni bir necha soatga kechiktirdi. Jamoa Italiyaga reja bo‘yicha emas, uch soat ortda yetib bordi.
Bu kechikish futbolchilarni chalg‘itdimi, degan savolga Arteta javobni aniq berdi: u bunday holatga ularni allaqachon tayyorlab bo‘lgan.
U shunday deydi: u sinovlarni yaxshi ko‘radi, ularni aynan shu uchun mashg‘ulotlarda yaratgan. Stadiongacha kech borish, odatiy marosimlarni o‘zgartirish, futbolchilarni boshqa rejimga majburlash — bularning bari bir narsaga xizmat qiladi: kutilmagan vaziyatda hech kim vahimaga tushmasligi kerak.
Arteta uchun safardagi kechikkan uchish — bu falokat emas, imkoniyat. Samolyotda ikki-uch soat bo‘sh vaqt paydo bo‘ladimi, demak, jamoa birga o‘ynashi, suhbatlashishi, uxlashi mumkin. Eng muhimi, bahona izlamaslik. Unga ko‘ra, shikoyat qilish yoki kechikishni uzr sifatida ko‘rsatish foyda bermaydi, faqat kuchsizlantiradi.
Shu bois u yozda bir qator radikal tajribalar o‘tkazdi: ovqatni kechiktirish, avtobusni ataylab boshqa yo‘ldan olib borish, kiyinish xonasini yanada noqulay qilish. Massaj stollari sonini qisqartirish ham shu rejadan. U o‘yinchilarni har xil sharoitlarga moslashishga majbur qilmoqchi. O‘yin kuni stress va kutilmagan holat bo‘lmasa, u hatto buni normal holat deb hisoblamaydi.
Cho‘ntak o‘g‘risi, qo‘shiq va lampochka: Arteta uslubi
Arteta’ning noodatiy uslublari bu bilan tugamaydi. O‘tgan mavsumda u yana bir jasur tajribasi bilan sarlavhalarga chiqdi: sobiq sport fani va jismoniy tayyorgarlik bo‘yicha rahbari Tom Allen orqali u kechki ovqat paytida futbolchilardan o‘g‘irlik qiladigan cho‘ntak o‘g‘risini yolladi.
Cho‘ntak o‘g‘risi ofitsiant libosida zalga kirib keldi. Kechki ovqat tugagach, Arteta yig‘ilish o‘tkazdi va yakunda futbolchilarning o‘g‘irlangan buyumlarini stolga qo‘ydi. Bu oddiy fokus emasdi. U raqib har bir kichik ustunlikni tortib olishga urinadigan o‘yinga tayyorgarlik ko‘rayotgandi. Murabbiy jamoasidan “cho‘ntak o‘g‘risi mentaliteti”ni talab qildi: har lahzada hushyor bo‘lish, maydondagi har bir maydoni, har bir bo‘sh sekundni raqibdan “o‘g‘irlab” olish.
Arteta’ning ish uslubi Amazon Prime hujjatli loyihasi All or Nothing orqali yanada yaqqol ochilgan. Anfieldga muxlislar qaytgach birinchi safar oldidan u mashg‘ulot maydonida baland ovozda “You’ll Never Walk Alone” qo‘shig‘ini yangratdi. Maqsad — futbolchilarni Anfieldning bo‘g‘uvchi atmosferasiga oldindan ruhiy tayyorlash.
Boshqa bir o‘yin oldidan esa u kiyinish xonasiga lampochka olib kirdi. Oddiy buyumdan u ramz yasadi: futbolchilardan bir-biriga energiya, yorug‘lik, ishonch berishni so‘radi. U uchun taktika doskasi yetarli emas, u kayfiyat, obraz va ramzlar orqali ham jamoani ushlaydi.
Arteta Arsenal’ni nafaqat texnik va taktik jihatdan, balki psixologik jihatdan ham yuqori bosim ostida yashashga o‘rgatyapti. Rejalar buziladimi, reys kechikadimi, kiyinish xonasi issiqmi — unga farqi yo‘q. Savol boshqa: bu jamoa bu sharoitlarda ham sovuqqonligini saqlab, eng yuqori darajada raqobat qila oladimi?
