Arteta laboratoriyasi: Arsenalning tayyorgarlik strategiyalari
Mikel Arteta futbolchilarni faqat taktik sxemalar bilan emas, asab tizimi bilan ham chiniqtiradi. Uningcha, jamoa maydonda hamma narsaga tayyor bo‘lishi kerak. Hatto uch soatlik kechikkan tushlikka ham. Hatto dim, issiq kiyinish xonasiga ham.
Bu hafta Arsenal Italiyaga, Neapolga uchishi kerak edi. Champions League ochilish o‘yini, raqib – Napoli. Reja aniq, matbuot anjumani belgilangan, tayyorgarlik ssenariysi yodlangan. Ammo samolyot besh soatdan ortiq kechikdi, jamoa Neapolga mahalliy vaqt bilan deyarli soat 22:00 atrofida yetib bordi. Matbuot anjumani bekor bo‘ldi, reja buzildi.
Natija-chi? Arsenal baribir o‘z so‘zini aytdi. Ikkinchi bo‘limda Martin Ødegaard urgan gol klubga Yevropadagi guruh bosqichida ketma-ket 13-o‘yindagi g‘alabani keltirdi. Kechikish ham, charchoq ham bu seriyani to‘xtata olmadi.
Arteta uchun bu tasodifiy sinov emas, rejadagi mashq edi. U bunday vaziyatlarni oldindan sahnalashtirishni yaxshi ko‘radi.
U mavsumoldi yig‘inlarida futbolchilarni cho‘ntak o‘g‘rilari bilan sinovdan o‘tkazgan, Anfield safariga tayyorgarlik paytida esa tribuna shovqinini karnaylardan “pompalagan”. Endi esa u jamoasini har qanday buzilgan reja – o‘yin kuni “stressi”ga tayyorlab qo‘yganini ochiq aytmoqda.
Arteta tushuntiradi: u futbolchilarga “hammasi rejadagidek ketadi” degan qulay zonani buzib tashlamoqchi.
U shunday deydi: tayyorgarlik paytida stadionga ataylab juda kech borishadi, odatdagi marosimlarni o‘zgartirishadi, futbolchilarni boshqa yo‘ldan olib ketishadi. Ba’zan avtobus kechroq jo‘naydi, ba’zan ovqatlanish vaqti suriladi. Kiyim almashtirish xonasini ataylab haddan tashqari issiq qilishadi, massaj stollari sonini kamaytirishadi. Qulaylik emas, noqulaylik – maqsad.
Asosiy g‘oya bitta: kutilmagan holatda vahima emas, moslashuv ishlashi kerak.
Arteta futbolchilariga shunday fikr singdiradi: reja buzildimi – bahona izlama. Uch soat samolyotda qoldingmi – undan foyda top. Kimdir uxlasin, kimdir jamoadoshlari bilan suhbatlashsin, kimdir o‘yinni xayolan yana bir bor o‘tsin. Lekin shikoyat yo‘q, uzr yo‘q.
Uningcha, transport kechikishi, tirbandlik, yo‘l-yo‘lakay yuz beradigan har qanday uzilish – mavsum davomida istalgan payt sodir bo‘lishi mumkin. Shuning uchun bunday holatlarni faqat kutish emas, oldindan mashq qilish kerak.
Trossard va Gabriel: ikki ketish, ikki kayfiyat
Arteta hozir jamoasini ichki bosimga ham tayyorlayapti. Arsenal shanba kuni kechqurun Sunderland safariga otlanadi. Maqsad – yangi mavsumdagi ideal startni cho‘zish. O‘tgan yil Stadium of Light dagi 2:2 hisobidagi durang hali yodda: Leandro Trossard ikkinchi golni urgan, ammo yakunda Brian Brobbey kechgi gol bilan mezbonlarni qutqarib qolgan edi.
Bu safar Trossard allaqachon boshqa klub futbolchisi. U iyul oyida Besiktas safiga qo‘shildi, ammo o‘tgan hafta Emirates tribunalarida Arsenal – Chelsea uchrashuvini tomosha qilgani ko‘rindi. Jamoa bilan aloqalar, ko‘rinib turibdiki, iliq qolgan.
Gabriel Jesus bilan esa hikoya boshqacha yakunlandi. Braziliyalik hujumchi yozda Barcelona tomon yo‘l oldi. Transferdan avval u Arsenal tarkibidan ajratilib, alohida mashg‘ulot o‘tkazganini aytdi va “menga hech kim hech narsa demadi”, degan gaplari bilan e’tibor qozondi.
Arteta bu so‘zlardan hayratini yashirmadi. U Gabriel bilan kiyinish xonasida individual suhbat o‘tkazganini, o‘sha yerda ikkala tomon ham bir-biriga minnatdorlik bildirganini eslatib o‘tdi. Uning nuqtayi nazari aniq: yoqimsiz xabarni yetkazadigan odam har doim “yomon politsiyachi” bo‘lib qoladi. Ba’zan bu rol murabbiy zimmasiga tushadi, u bunga tayyor.
Arteta uchun muhimroq o‘lchov – vaqt. Uch oy, olti oy o‘tgach, futbolchining klub bilan qanday munosabatda bo‘lishi, kiyinish xonasiga qaytib kelganda qanday kutib olinishi, sobiq jamoadoshlari bilan aloqasi qanday qolishi. Trossard misolida u aynan shuni ko‘ryapti: o‘yinchi ketgan, lekin aloqalar buzilmagan.
Shu sabab Arteta kelajakda Gabriel bilan ham xuddi shunday iliq munosabat tiklanishiga umid bildiradi. Chunki uning Arsenal ichida qurayotgan tizimi nafaqat pressing va pressingdan chiqish, balki insoniy munosabatlar, inqirozga reaksiyalar, kutilmagan holatlarga javob berish tizimi hamdir.
Endi savol shunda: bu laboratoriyada sinovdan o‘tayotgan Arsenal qachon eng katta imtihon – kuboklar uchun hal qiluvchi bahslarga yetib keladi?
