Argentina va Shveytsariya: Chorak finaldagi to‘qnashuv

Jahon chempioni yana chorak finalda. Qarshi tomonda esa 72 yildan beri bu bosqichga qaytmagan, biroq bu safar o‘zini po‘lat devorga aylantirgan Shveytsariya. Kansas City Stadium ushbu kechada nafaqat nomlarni, balki butun turnir ritmini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan to‘qnashuvni kutmoqda.

Uchrashuv 12 iyul 2026 kuni soat 01:00 GMT (11 iyul, 21:00 EST) da start oladi. Shu paytga kelib, Lionel Scaloni jamoasi allaqachon poytaxtga xos sovuqqonlik bilan, lekin hayotiy ehtiros bilan har bir daqiqaga osilib o‘ynayotganini isbotlab bo‘ldi.

Amaldagi chempion – bosim ostida, lekin odatdagidek xavfli

Argentina bu chorak finalga yo‘lni tekis asfalt ustida emas, yurakni siqadigan burilishlar orqali bosib keldi. Group J – to‘liq nazorat, to‘liq 9 ochko. Lekin haqiqiy hikoya pley-offda boshlandi.

Misrga qarshi bahs – bu jamoaning ruhiy portreti. 79-daqiqaga kelib hisob 0:2. Ko‘pchilik uchun bu tugash. Argentina uchun – boshlanish. Cristian Romero, keyin o‘zini “qayta yozgan” Lionel Messi va qo‘shimcha bo‘limdagi Enzo Fernándezning zarbasi. 3:2. 11 o‘yindan beri Jahon chempionatida mag‘lubiyat nimaligini unutgan jamoa uchun yana bir afsonaviy sahifa.

Scaloni uchun esa hozirgi eng katta “muammo” – sog‘lom va to‘liq tayyor 26 nafar futbolchidan tanlash. Old chiziqda Julián Álvarezning tinimsiz pressingimi yoki Lautaro Martínezning kuchli, markaziy forvard sifatidagi bosimimi? Chap qanot himoyasida Nicolás Tagliafico tajribasi ustun keladimi yoki Facundo Medina dinamizmi? Bu savollarni murabbiy ichkarida hal qiladi, raqib esa faqat taxmin qiladi.

Messi esa bu turnirda yana bir bor vaqt tushunchasini buzmoqda. 39 yosh, lekin Golden Boot poygasida 8 gol bilan peshqadam. U endi klassik “o‘nlik” emas, chuqurga tushib, o‘yin iplarini boshqarayotgan rejalashtiruvchi. Yarim zonalarda bo‘shliq paydo bo‘lsa, u topni oladi va himoya chizig‘ini bitta pas bilan yorib o‘tishi mumkin. Shveytsariya aynan shu yarim metrni berib qo‘ymasligi shart.

Shveytsariya – mag‘lubiyat nimaligini bilmayotgan devor

Murat Yakin jamoasi bu turnirni haligacha ortga chekinmasdan, hatto hisobda ortda qolmasdan bosib o‘tdi. Bu shunchaki chiroyli statistika emas – mentalitet. Ular saralashdan boshlab shu kungacha biror daqiqa ham raqib ortidan quvib yurmagan.

Group B da hammasi aniq: hammezbon Kanada ustidan birinchi o‘rin. Keyin Round of 32 – jazoirliklarga qarshi sovuqqon 2:0. So‘ng Kolumbiyaga qarshi haqiqiy taktik dars: 120 daqiqa davomida darvozani yopib qo‘yish, penaltilarda esa asabni muzdek saqlash. 0:0 va 4:3 hisobidagi penaltilar seriyasi – Shveytsariya bu yerga tasodifan kelmaganini ko‘rsatdi.

Bu jamoaning tayanchi – qat’iy tuzilma va intizom. Granit Xhaka va Remo Freuler markazda nafaqat to‘pni uzatadi, balki butun pressing balandligini belgilaydi. Ular Argentina markaziy yo‘nalishlarini bo‘g‘ishga, Messi va yarim himoyachilar o‘rtasidagi ipni uzishga urinadi.

Eng katta savol esa Johan Manzambi atrofida. Uch gol bilan turnirning kashfiyotlaridan biriga aylangan yosh yulduz tizzasidagi jarohat tufayli Round of 16 uchrashuvini o‘tkazib yubordi va vaqt bilan poygada. Agar u yana safdan tashqarida qolsa, AC Milan futbolchisi Ardon Jashari yana o‘sha mudofaa yo‘naltirilgan, tajribali uchlik – Xhaka va Freuler bilan birga – markazda ishlaydi. Michel Aebischer va Luca Jaquez esa hali ham alohida mashg‘ulotlarda, qaytish sanasi aniq emas.

O‘yin qaerda hal bo‘ladi? Markaz – jang maydoni

Kansas-Sitida bo‘ladigan bu uchrashuvning markazi ham, ehtimol, taqdiri ham yarim himoyada hal bo‘ladi.

Argentina uchun reja aniq: to‘liq pozitsion nazorat, yarim zonalarda doimiy rotatsiya. Alexis Mac Allister va Rodrigo De Paul pas yo‘llarini manipulyatsiya qilib, Messi uchun “oyna” ochishga harakat qiladi. Ular to‘pni tez aylantirib, Shveytsariya blokini yon tomonga cho‘zmoqchi, so‘ng markazga zarba berishga urinadi.

Shveytsariya esa buning teskarisini rejalashtirgan. Kompakt low-to-mid block, chiziqlar orasida bo‘shliq qoldirmaslik, markaziy paslarni bo‘g‘ish. Xavfli hududlarda Messi to‘p olmasligi – Yakin rejasi shundan boshlanadi. Keyingi bosqich esa – chaqmoqdek tez vertikal chiqishlar.

Dan Ndoye va Ruben Vargas qanotlarda bo‘sh joy kutadi. Argentina to‘liq hujumga o‘tganda, to‘liq himoyachilar yuqoriga ko‘tariladi va ortda bo‘shliq qoladi. Shveytsariya aynan o‘sha hududlarga to‘p tashlab, Breel Embolo uchun zarba zonalari yaratmoqchi. Bir-ikki marta ishlasa – bu allaqachon chorak final darajasida hal qiluvchi zarba bo‘lishi mumkin.

Statistik fon: tarix Argentinani ko‘rsatadi, lekin…

Tarixiy raqamlar bir ovozdan bitta narsani aytadi: Shveytsariya hali hech qachon Argentinani mag‘lub etmagan. O‘tmishdagi uchrashuvlarda umumiy hisob 15:3, afzallik – La Albiceleste tomonida.

2014 yilda Jahon chempionatida bu ikki jamoa o‘rtasidagi o‘yin qo‘shimcha bo‘limda 1:0 bilan Argentina foydasiga hal bo‘lgan. 2012 yilgi o‘rtoqlik uchrashuvida ham 3:1 hisobida g‘alaba Janubiy Amerika grandiga tegishli bo‘ldi. 2007 yildagi 1:1 esa Shveytsariyaning bu raqibga qarshi qo‘lga kiritgan yagona durangi sifatida tarixda qolgan.

Lekin bu Shveytsariya boshqacha. Ular bu chorak finalga ketma-ket ikkita “quruq” o‘yin bilan kirib kelmoqda, Kolumbiyani penaltilarda (4:3) yengib, o‘z darvozasini 120 daqiqa davomida daxlsiz saqlab qoldi. Turnirdagi so‘nggi besh o‘yinda atigi ikkita gol o‘tkazib yuborish – bu tasodif emas, tizim.

Argentina esa so‘nggi 11 Jahon chempionati uchrashuvida kamida ikki tadan gol urib kelmoqda. Hozirgi turnirda ham besh o‘yinda beshta g‘alaba, 12 gol, 5 gol o‘tkazib yuborilgan. Misrga qarshi 3:2, undan oldin Cabo Verde bilan 3:2, guruhda esa Iordaniyaga 3:1, Avstriyaga 2:0, Jazoirga 3:0. Bu – hujumkorlikning barqarorligi, lekin orqa chiziq ba’zida ochilib qolishini ham ko‘rsatadi. Aynan shuni Yakin jamoasi kutmoqda.

Taxminiy tarkiblar: yulduzlar sahnaga chiqishga tayyor

Argentina ehtimol quyidagi tarkib bilan maydonga tushadi:

• Emiliano Martinez;
• Nahuel Molina, Cristian Romero, Lisandro Martinez, Nicolás Tagliafico;
• Rodrigo De Paul, Leandro Paredes, Enzo Fernandez, Alexis Mac Allister;
• Lionel Messi, Lautaro Martinez.

Shveytsariya tarafida esa kutilayotgan “11-lik” quyidagicha:

• Gregor Kobel;
• Denis Zakaria, Nico Elvedi, Manuel Akanji, Ricardo Rodriguez;
• Ardon Jashari, Granit Xhaka, Remo Freuler;
• Dan Ndoye, Breel Embolo, Ruben Vargas.

Har ikki jamoa murabbiylari – Lionel Scaloni va Murat Yakin – hozircha rasmiy tarzda boshqa yo‘qotishlar haqida ma’lumot bermagan. Argentina lagerida jarohat yo‘q, Shveytsariyada esa asosiy savol yana Manzambi atrofida aylanmoqda.

Chorak final – chegarami yoki tramplin?

Bir tomonda – Messi boshchiligidagi, har daqiqada gol ura oladigan tarixiy hujum. Ikkinchi tomonda – butun turnir davomida yiqilmagan, mental jihatdan juda barqaror, qat’iy blokka tayangan jamoa.

Argentina uchun bu o‘yin – chempionlik himoyasida navbatdagi toshko‘prik. Shveytsariya uchun esa – 1954 yildan beri orzu qilinayotgan yarim final eshigi. Savol endi bitta: Kansas-Sitida qaysi hikoya davom etadi, qaysi biri shu yerda tugaydi?