Argentina futboli FIFA intizomiy zarbasi ostida
Ispaniyaga qarshi o‘tgan jahon chempionati finalining yakunida yuzaga kelgan ommaviy janjal Argentina uchun qimmatga tushdi. Fifa intizomiy qo‘mitasi qarori bilan uch nafar futbolchi uzoq muddatli diskvalifikatsiyaga uchradi, ammo Angliyaga qarshi yarim finaldan so‘ng ko‘tarilgan siyosiy shiorli banner uchun faqat jarima bilan cheklanishdi.
Paredesga 10 o‘yin, Molina va Almada ham jazodan qochmadi
Eng og‘ir zarbani Leandro Paredes oldi. U 10 ta o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi va 90 ming dollar miqdorida (taxminan 66 ming funt sterling) jarimaga tortildi. Final oxiridagi tartibsizliklarda uning roli Fifa ko‘zida ayniqsa keskin baholanganini shu raqamlarning o‘zi aytib turibdi.
Himoyachi Nahuel Molina ham chetda qolmadi: unga 7 o‘yinlik diskvalifikatsiya va xuddi shuncha – 90 ming dollarlik jarima belgilandi. Maydondagi to‘qnashuvlar, yakuniy hushtakdan keyingi asabiy portlash – bularning bari endi Argentina terma jamoasining kelgusi o‘yinlarida seziladi.
Yosh iqtidor Thiago Almada nisbatan yengilroq jazoga uchradi: 1 o‘yinlik diskvalifikatsiya va 30 ming dollarlik jarima. Ammo bu ham Fifa signalidir: finaldek sahnada har bir harakat, har bir itarish, har bir ishora yozib boriladi.
Murabbiylar shtabidan Roberto Ayala ham chetda qolmadi. Unga 3 o‘yinlik taqiq va 30 ming dollarlik jarima berildi. Demak, nafaqat futbolchilar, balki texnik zona ham bu janjal narxini to‘laydi.
Ispaniya tomonida esa bitta ism tilga olindi: Gavi. U ham bir o‘yinlik diskvalifikatsiya va 30 ming dollarlik jarima bilan jazolandi. Final oxiridagi tartibsizliklar ikki lagerga ham dog‘ tushirdi, ammo eng katta zarba baribir Argentinaga tegdi.
“Las Malvinas son Argentinas”: banner va siyosat soyasi
Fifa qarori faqat maydondagi janjal bilan cheklanib qolmadi. Angliyaga qarshi yarim final yakunida Argentina futbolchilari ko‘targan banner ham diqqat markazida bo‘ldi. Unda: “Las Malvinas son Argentinas” – “Folklend orollari Argentinanikidir” degan yozuv bor edi.
Bu banner uchun futbolchilarning o‘zi diskvalifikatsiya qilinmadi, lekin Argentinaning futbol assotsiatsiyasi (AFA) og‘ir moliyaviy zarbaga uchradi: 321 ming dollar jarima. Bu faqat banner emas – Fifa bu summaga jahon chempionati davomida Argentina muxlislarining ayrim o‘yinlarda kamsitish qoidalarini buzgan holatlarini ham qo‘shib hisoblaganini ma’lum qildi.
Siyosiy shiorli banner o‘sha paytda Buyuk Britaniya siyosatchilari tomonidan keskin qoralangan edi. Liberal Democrat yetakchisi Ed Davey banner ko‘targan futbolchilarni diskvalifikatsiya qilishga chaqirgandi. Fifa esa chiziqni boshqa joydan tortdi: futbolchilarga og‘ir sport jazosi emas, assotsiatsiyaga katta jarima va stadion cheklovlari.
Tomoshabinlar uchun zarba: yarim stadion, yarim ovoz
Kamsitish bilan bog‘liq qoidabuzarliklar uchun AFAga faqat pul jazosi emas, tribunalar bo‘yicha ham sanksiya qo‘llandi. Argentina keyingi uy o‘yinini 50 foiz sig‘imda o‘tkazishga majbur bo‘ladi. Yana bir uy o‘yini uchun shunga o‘xshash 50 foizlik cheklov shartli ravishda, ya’ni hozircha “osilib” turibdi.
Jarimaning 100 ming dollarlik qismi ham shartli ravishda to‘xtatib turilgan. Bu Fifa tomonidan aniq ogohlantirish: yana bir qadam – va shartli choralar ham haqiqiyga aylanadi.
Bu qarorlar Argentina uchun faqat sport muammosi emas. Bu – atmosfera zarbasi. Yarimga bo‘lingan tribuna, bo‘g‘ilgan shovqin, kesilgan emotsiya. Bunday fon ostida jamoa o‘zini qanday tutadi? Bu savol endi murabbiylar shtabi va futbolchilar zimmasida.
Yevropa fonida: Gibraltar va ikki xil mezon savoli
Bu voqea Yevropada yaqinda bo‘lib o‘tgan boshqa bir mojaro fonida yanada keskinroq ko‘rinadi. Uefa yaqinda ikki nafar Ispaniya futbolchisini – Rodri va Álvaro Morata – Euro 2024 g‘alabasidan so‘ng Ispaniyaning Gibraltar ustidan da’volarini kuylab, siyosiy mazmundagi qo‘shiqlar aytgani uchun diskvalifikatsiya qilgandi.
Endi esa Fifa Argentina bilan bog‘liq boshqa siyosiy mojaro – Folklend orollari shiori uchun asosan assotsiatsiyani nishonga oldi, futbolchilarga esa to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqiq bermadi. Ammo finaldagi janjal uchun keskin diskvalifikatsiyalar berildi.
Natijada savol ochiq qoladi: global futbol siyosat va emotsiya o‘rtasidagi chiziqni qaerdan tortadi? Argentina esa bu savolga javob izlashga ulgurmasdan, yaqin oylarni asosiy o‘yinchilari va yarim bo‘sh tribunasisiz o‘tkazishga majbur bo‘ladi.
