Argentina va Angliya o'rtasidagi futbol raqobati: Malvinlar bahsi
London futbol maydonidan ancha olisda, ammo bahs yana o‘sha eski orollarga borib taqaldi. Argentina Atlantada Angliyani 2:1 hisobida mag‘lub etib, Jahon chempionati finaliga yo‘l olgan bo‘lsa, o‘yin tugagach bo‘lgan bir lahza siyosiy bo‘ronni qo‘zg‘atdi.
G‘alaba nishonasida maydon markazida to‘plangan argentinalik futbolchilar tribunadan uzatilgan bannerni baland ko‘tardilar. Unda aniq, keskin yozuv: “Las Malvinas son Argentinas” — ya’ni “Malvinlar Argentinanikidir”. Argentina uchun bu oddiy shior emas, tarixiy da’vo, siyosiy pozitsiya. Ular bu orollarni Islas Malvinas deb ataydi.
Shu suratlar tarqalishi bilanoq, London siyosiy sahnasi jim tura olmadi.
Britaniya hukumatining keskin javobi
Britaniya hukumati darhol xalqaro futbol tepasidagi tashkilotni ishga tushirishni so‘radi. Ularning fikricha, Argentina terma jamoasi maydonda siyosiy xabar ko‘tarib, FIFA qoidalarini buzdi.
U.K. Business Secretary Peter Kyle bu holatni keskin tanqid qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, futbolchilar xatti-harakati “mutlaqo noo‘rin”.
Kyle BBC bilan suhbatda siyosat va futbol chegarasini qat’iy chizib berdi: siyosat futbolga aralashmasligi kerak, Jahon chempionati tamoyillaridan biri ham aynan shunga qurilganini eslatdi. Endi bu masala FIFA qo‘lida, deydi u, va tashkilotdan “puxta, to‘liq surishtiruv” kutayotganini ochiq aytdi.
FIFA reglamentida maydonda siyosiy, diniy yoki provokatsion xabarlarni taqiqlovchi aniq bandlar bor. Banner aynan shu chiziqni bosib o‘tdimi yoki yo‘qmi — endi shuni hakamlar emas, kabinetdagi amaldorlar baholaydi.
Futboldan ortiq raqobat
Argentina va Angliya o‘rtasidagi futbol raqobati allaqachon afsonaga aylangan: qoidaga aylangan bahslar, tarixiy uchrashuvlar, keskin dramatik lahzalar. Ammo bu safar fon yana ham og‘irroq.
Janubiy Atlantika bag‘ridagi bahsli orollar — Britaniya uchun Falkland Islands, Argentina uchun Islas Malvinas — o‘nlab yillardan beri ikki davlat diplomatiyasining eng og‘riqli nuqtalaridan biri. Atigi qariyb 3,500 kishi yashaydigan, Britaniya qirg‘oqlaridan qariyb 8,000 mil (taxminan 13,000 kilometr), Argentinadan esa bor-yo‘g‘i 300 mil (480 kilometr) uzoqlikdagi arxipelag katta siyosiy ramzga aylangan.
Argentina bu orollar 1833 yilda undan noqonuniy tortib olinganini ta’kidlab keladi. Britaniya esa o‘z da’vosini 1765 yildan boshlab, tarixiy hujjatlar bilan asoslashga urinadi. 1833 yilda Britaniya harbiy kemasi orollarga yo‘l olib, o‘sha yerda suverenitet o‘rnatishga harakat qilgan argentinalik kuchlarni quvib chiqargan. Shundan beri bahs tinmaydi, faqat shaklini o‘zgartiradi — diplomatik bayonotlar, referendumlar, endi esa futbol maydonidagi bannerlar.
FIFA oldida nozik qaror
Endi navbat FIFAga. Argentina terma jamoasi o‘sha banner tufayli intizomiy chora ostida qolishi mumkin. Gap faqat jarima yoki ogohlantirishda emas — masala chegarani qaerdan chizishda.
Bu voqea yana bir bor shuni ko‘rsatdi: Jahon chempionati qanchalik “siyosatdan xoli” bo‘lishga urinmasin, tarix va hududiy da’volar kabi masalalar birgina matoli banner bilan ham maydon markaziga qaytib chiqishi mumkin.
Savol shunda: FIFA bu chiziqni qanchalik qat’iy chizadi — va bu qaror kelgusi turnirlar ruhini qanday o‘zgartiradi?
