Angliya muxlislari uchun jahon chempionatidagi chiptalar narxlari oshdi

Angliya muxlislari uchun ajratilgan jahon chempionati 1/8 final uchrashuvi chiptalari Fifa rasmiy qayta sotuv portalida minglab dollarlik narxlarda paydo bo‘ldi. Rasmiy ravishda. Ammo ko‘rinishi bo‘yicha bu bozor allaqachon boshqaruvdan chiqib ketgan.

Gap Meksikaga qarshi dushanba kungi o‘yin haqida ketmoqda. The Football Association tasdiqlashicha, bu chiptalar hali dekabr oyidagi qur’a tashlash jarayonidan so‘ng England Supporters’ Travel Club (ESTC) a’zolari uchun o‘tkazilgan ichki tanlov orqali olingan edi. Ya’ni, ularni dastlab eng sodiq muxlislar qo‘lga kiritgan.

Endi esa ayrimlari oltin narxida.

Bir dona chipta – 57 baravar

Portalda eng qimmat taklif – to‘rtta yonma-yon o‘rin. Ularning asl qiymati 605 dollar (460 funt) bo‘lsa, hozir har bir chipta uchun 30 000 dollar so‘ralmoqda. Bitta o‘yin uchun.

Fifa xaridordan 15 foizlik to‘lov ham oladi. Shunday qilib, umumiy narx 34 500 dollarga (26 220 funt) chiqadi – bu asl qiymatdan 57 baravar qimmat.

Sotuvchi ham bo‘sh qolmaydi. U ham Fifa’ga 15 foiz – 4 500 dollar (3 420 funt) to‘lashi kerak, ammo baribir har bir chipta uchun taxminan 25 500 dollar (19 380 funt) sof foyda qoladi. Bir o‘tirish uchun.

Eng arzon taklif ham oddiy muxlis uchun deyarli erishib bo‘lmas darajada: asl qiymati 295 dollar (224 funt) bo‘lgan chipta umumiy hisobda 3 448 dollarga (2 620 funt) chiqib ketgan. Bu ham deyarli 12 baravar oshirilgan narx.

Eng sodiq muxlis – eng katta bozor?

ESTC tizimida hammasi oddiy tamoyilga asoslangan: kim ko‘proq safarga boradi, ko‘proq uy va safar o‘yinlariga qatnaydi – o‘sha ko‘proq “cap” to‘playdi. Eng ko‘p “cap” yig‘ganlar eng muhim o‘yinlarga va eng arzon chiptalarga birinchi bo‘lib da’vogarlik qiladi.

Meksikadagi uchrashuvga talab esa juda yuqori bo‘ldi. 80 824 tomoshabinga mo‘ljallangan Azteca uchun ESTC faqat 3 000 ta chipta oldi, bu kvota oshirilmaydi. Umumiy hisobda 4 373 nafar a’zo chipta uchun ariza topshirgan – demak, o‘yin ancha ortiqcha talab bilan yuzlashgan.

Har qanday muxlis kamida 27 ta “cap” to‘plagan bo‘lsa, chipta olishiga kafolat bor edi. Ya’ni, bu o‘yin uchun chiptani aynan eng sodiq qatnovchilar qo‘lga kiritdi.

Endi esa shu kategoriya chiptalari rasmiy portalda osmonu falak narxlarda turibdi.

Portal ortidagi savol: kim sotmoqda?

Juma tongiga kelib, portalda “supporter” toifasidagi, darvoza ortidagi Angliya sektori uchun mo‘ljallangan 76 ta chipta qayta sotuvga qo‘yilgani ko‘rindi.

Bu yerda eng katta jumboq – bu chiptalarni kim sotayotgani. Ularni asl ESTC egasi qayta sotayaptimi yoki boshqa biror shaxs ularni avvalroq qo‘lga kiritib, endi narxni keskin oshirib qayta ro‘yxatdan o‘tkazdimi – buni aniqlashning imkoni yo‘q.

ESTC kvotasidan olingan chiptalarni faqat Fifa tizimida ro‘yxatdan o‘tishda o‘zini “Fan of England” deb ko‘rsatgan foydalanuvchilar sotib olishi mumkin. Shunga qaramay, narxni sotuvchi o‘zi belgilaydi, uni xohlagan paytida ko‘tarishi yoki tushirishi mumkin. Portal faqat so‘ralayotgan summani ko‘rsatadi, lekin real xaridor aynan shuncha to‘laydimi-yo‘qmi – boshqa masala.

The FA bu jarayonga aralasha olmaydi. Chunki Fifa qoidalariga ko‘ra, bunday qayta sotuv ruxsat etilgan. Eng arzon – 60 dollarlik (45 funtlik) toifa chiptalarini esa umuman qayta sotuvga qo‘yib bo‘lmaydi. Bozor o‘yinini aynan yuqori toifalar belgilayapti.

Tashqarida qat’iylik, xalqaro maydonda bozor

ESTC shu hafta boshida Angliyadagi uy o‘yinlari uchun yangi “anti-touting” siyosatini joriy etayotganini e’lon qilgan edi, bu qaror avvalgi muvaffaqiyatli sinovdan so‘ng qabul qilingan. Ya’ni, ichki maydonda chiptani oshirib sotish bo‘yicha qat’iy chora ko‘rilmoqda.

Meksikadagi o‘yin esa boshqa dunyo. Bu yerda Fifa qoidalari ustun, rasmiy portal ochiq, narxlar esa cheksiz.

Uchrashuv Meksika shahrida, dushanba kuni tonggi soat 01:00 BST da boshlanadi va BBC One orqali jonli efirda namoyish etiladi. Angliya terma jamoasi bu bosqichga DR Congo ustidan 1/32 finaldagi g‘alabadan so‘ng yo‘l oldi, va aynan shu g‘alabadan keyingina ESTC chiptalarini rasmiy ravishda qayta sotuvga qo‘yish mumkin bo‘ldi.

Hozir esa savol bitta: Azteca tribunalarida Angliya sektori chindan ham sodiq safar muxlislariga to‘ladimi yoki rasmiy portal orqali chiptani olgan, lekin stadion muhitidan ko‘ra bozor foydasini afzal ko‘rganlar g‘alaba qozondimi?

Football Supporters’ Association bu borada izoh berish uchun chaqirilgan. Endi ko‘zlar nafaqat maydonda bo‘ladi – balki chiptalar bozorida ham.