Andy Burnham Fifa prezidenti Infantino iste’fosini talab qilmoqda
Futbol siyosatida keskin burilish.
Buyuk Britaniya bosh vaziri Andy Burnham Fifa prezidenti Gianni Infantino ustiga ochiqchasiga borib, uning Jahon chempionati bo‘yicha ulush sotish rejalari sabab iste’foga chiqishini talab qildi. Bu endi oddiy ichki futbol bahsi emas – global siyosiy bosim darajasiga ko‘tarilgan mojaro.
Burnham Sheffielddagi jamoat markaziga tashrifi chog‘ida savolga javob berar ekan, gapni aylantirmadi: bu taklifni “sharmandali” deb atadi va Infantino “tashkilotni boshqarish uchun noto‘g‘ri odam” ekanini aytdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, bunday g‘oya o‘ziyoq yetarli signal: Fifa rahbariyati futbolning nimaga tegishli ekanini unutgan.
4,2 milliard dollarlik bitim va portlayotgan norozilik
Fifa rejasi sodda, ammo juda bahsli: Jahon chempionati bilan bog‘liq tijoriy huquqlarni o‘z ichiga oladigan alohida investitsiya tuzilmasi yaratiladi va uning bir qismi investorlar qo‘liga 4,2 milliard dollar (taxminan 3,1 milliard funt) evaziga sotiladi.
Pul katta. Savol undan ham kattaroq: Jahon chempionati kimniki?
Uefa va boshqa a’zolik tashkilotlaridan keskin norozilik to‘lqini ko‘tarildi. 55 ta Yevropa assotsiatsiyasi hatto boykot tahdidi bilan chiqdi, Fifa esa shunga qaramay rejadan qaytmayotganini ma’lum qildi.
Bosim kun sayin oshib bormoqda.
Maslahatchining ketishi – xavotirli signal
Infantino uchun eng og‘ir zarbalardan biri o‘z uyidan keldi. Uning yaqin maslahatchilaridan biri, 2021 yildan beri Fifa bilan ishlagan Carlos Cordeiro payshanba kuni iste’fo berdi.
U rasmiy bayonotida buni “futbol uchun yomon bitim” deb atadi va chiziq chizib qo‘ygandek gapirdi:
“Men Fifa Jahon chempionatidagi ulushni sotishni ko‘rib chiqayotgan bir paytda jim qarab tura olmayman. Men bu taklifga aloqador emasman va uni qat’iyan rad etaman. Bu Fifa a’zo assotsiatsiyalari uchun yomon bitim, futbol uchun yomon bitim va o‘yin kelajagi uchun yomon bitim,” – dedi u.
Cordeiro nafaqat Fifa, balki shu yozgi Jahon chempionati bo‘yicha Oq uy ishchi guruhiga ham maslahatchi sifatida jalb etilgan edi. Shunday pozitsiyadagi insonning ochiq norozilik bilan ketishi – bu shunchaki kadrlar almashinuvi emas, balki ichkaridagi jiddiy bo‘linishning belgisi.
Burnhamning ochiq pozitsiyasi
Burnham – umrboqiy Everton muxlisi. Uning futbolga munosabati siyosiy iboralardan yiroq, ancha hissiy va keskin:
“Buni juda aniq aytmoqchiman. Futbol investorlar mulki emas. U tribunalarni to‘ldiradigan, har hafta yomg‘irda ham, quyoshda ham maydon chetida turgan odamlarga tegishli,” – degan edi u avvalroq.
Uningcha, Jahon chempionati – mahsulot emas, “jahon sportidagi eng buyuk musobaqa” va uni sotish g‘oyasi o‘ziyoq chegaradan o‘tish demak.
“Bitimni xohlagancha chiroyli qilib ko‘rsating. Bir bo‘lagini sotganingiz zahoti, siz sotilib bo‘lgansiz,” – deya yakunlagan u fikrini.
Burnhamning bugungi keskin chiqishi uni Infantino iste’fosini ochiq talab qilgan yirik davlat rahbarlari orasida birinchiga aylantirdi. Bu endi ichki futbol diplomatiyasi emas, Fifa rahbariyatiga siyosiy ishonch masalasi ko‘rinishida qo‘yilgan savol.
Fifa qayergacha boradi?
Uefa qarshi, Yevropa assotsiatsiyalari boykot bilan tahdid qilmoqda, yuqori martabali maslahatchi iste’fo berdi, mamlakat bosh vaziri esa Fifa prezidentini ochiq tanqid qilmoqda.
Shunga qaramay, Fifa hozircha kursni o‘zgartirish niyatida emas. Reja – o‘sha, ohang – o‘sha.
Savol esa tobora keskinlashib boryapti: Jahon chempionati atrofida aylanayotgan milliardlar futbolning kelajagini mustahkamlaydimi yoki eng muqaddas turnirni investorlar stoliga qo‘yilgan navbatdagi aktivga aylantiradimi?
