Andoni Iraola: Kim “po‘lat”, kimga tanaffus kerak?
Anfield endi yangi bosh murabbiy Andoni Iraola davrini his qilyapti. Bir haftada ikki o‘yin, bosim ostidagi futbolchilar, rotatsiya haqida bitmas-tuganmas savollar. Ayniqsa, Carabao Cup’da ilk bosqichdayoq Tottenham bilan to‘qnash kelgan paytda.
Iraola bu ritmda kimga ishonishi mumkinligini endi bilib boryapti.
“Har uch kunda o‘ynaydiganlar kimlar?”
Iraola Carabao Cup’da maksimal kuchli tarkib bilan maydonga tushish mumkinmi, degan savolga javob berarkan, juda aniq gapirdi:
senga yoqadigan “eng kuchli” tarkibni har uch kunda qayta-qayta maydonga tushirishing mumkin. Lekin bir pallada tanalar charchaydi, mushaklar “berilib” ketadi, jarohatlar xavfi portlab chiqadi. Shu yerda murabbiyning haqiqiy sinovi boshlanadi.
Ba’zi futbolchilar bor – ularni uch kunda bir o‘yin bilan qiynab ham bo‘lmaydi. Ular chidamli, o‘yin sifati deyarli o‘zgarmaydi. Bundaylar Iraola tilida “juda robust”.
Boshqalar esa bunday yuklamaga mos emas: xavf kattaroq, o‘yin darajasi tebranadi, tana signal bera boshlaydi. Iraola aynan shuni tan olayapti: kim har uch kunda maydonga tushishga tayyor, kim esa dam olmasa, butun tizim ishdan chiqadi – bularni endi sinab, o‘rganib boryapti.
U hatto o‘zi ham hayron: ayrim futbolchilar haqida tasavvuri ancha aniq edi, boshqalariga kelganda esa yangi haqiqat paydo bo‘ldi. O‘zi uchun ham, o‘yinchilar uchun ham. Chunki ko‘pchilik bunday zich taqvimni hali boshidan kechirgan emas.
Bu o‘rganish jarayoni endi boshlanmoqda. Lekin vaqt kutmaydi.
Tottenham bilan erta sinov
Carabao Cup odatda “zaxira” va akademiya yulduzlari uchun maydon. Premier League klublari ko‘pincha past ligadagi raqibga qarshi tarkibni aralashtiradi, yoshlarni sinaydi, asosiylarni asraydi.
Liverpool esa boshqacha qur’a oldi. Raqib – Tottenham. Hozirgi holatida ham bu klub bilan o‘yin har qanday murabbiy uchun xavfli sinov. Ayniqsa, yangi tizimni yo‘lga qo‘yayotgan Iraola uchun.
Bu yerda ikkita yo‘l bor:
- kuchli tarkib bilan maydonga tushib, Premier League’dagi alamli durangdan so‘ng tezda ohangni o‘zgartirish;
- yoki jadvaldagi bosimni hisobga olib, rotatsiyani ustun qo‘yish va riskni bo‘lishish.
Har ikkala qaror ham o‘ziga yarasha xavf bilan keladi. Tottenham baribir Premier League raqibi. Biror yosh futbolchining xatosi, bir lahzalik diqqat susayishi – musobaqadan erta chiqib ketish demak.
Shu bois Iraola oldida chindan ham murakkab tanlov turibdi: Anfield tribunalarini xursand qilish uchun kuchli tarkibni ishga solishmi yoki uzoq mavsumni o‘ylab, “robust” bo‘lmaganlarni asrashmi?
Liga Kubogida Liverpool soyasi ham bosim qiladi
Liverpool uchun Carabao Cup – oddiy kubok emas. Bu – tarixiy maydon.
Klub bu turnirda 10 marta g‘olib chiqqan. Hech bir ingliz jamoasi bu ko‘rsatkichga yaqinlasha olmagan. Birinchi marta kubok 1980-81 mavsumida ko‘tarilgan, so‘ng ketma-ket to‘rt yil davomida Liverpool nomi kubokga o‘yib yozilgan davr bo‘lgan.
Keyin uzoq tanaffus. 1995 yilda Wembley’da Bolton ustidan g‘alaba, Steve McManaman dubli bilan beshinchi unvon. Yangi ming yillik boshlanishi bilan Gerard Houllier qo‘l ostida kubok yana Anfieldga qaytdi – 2001 va 2003 yillardagi final g‘alabalari bu turnirni klubning “o‘z maydoni”ga aylantirib qo‘ydi.
2012 yilda Kenny Dalglish qaytganida, Cardiff City ustidan penaltilar seriyasidagi g‘alaba navbatdagi Liga Kubogi sovrinini olib keldi. Orada yana uzoq kutish.
2022 yilda Jurgen Klopp boshchiligidagi dramatik final – Chelsea bilan 11-10 hisobidagi penaltilar seriyasi. O‘sha kecha Liverpool tarixida alohida sahifa bo‘lib qoldi. 2024 yilda yana Chelsea, yana final, yana kubok – o‘ninchi marta.
Endi esa savol ochiq turibdi: Andoni Iraola shu merosga 11-chi kubokni qo‘shishga qodirmi?
Anfielddagi ilk sovuqlik: charchoq yuzga chiqdi
Liverpool mavsumni raqamlar bo‘yicha fojiali boshlagani yo‘q. Lekin Anfield’dagi kayfiyatda mayin, lekin sezilarli sovuqlik bor.
Ikki uy o‘yini – ikki durang. Klub 63 yil ichida atigi uchinchi marta Premier League’dagi dastlabki ikki uy uchrashuvida g‘alaba qozona olmadi. Bu statistika yangi murabbiy uchun yoqimli fon emas.
Atletico Madrid ustidan Champions League’dagi yorqin, tezkor, agressiv g‘alabadan so‘ng Fulham bilan 0:0 – keskin kontrast bo‘ldi. Ayniqsa, Fulham mavsumni uchta mag‘lubiyat bilan boshlagan, ishonchi yo‘q, himoyada titrab turgan bir paytda.
Liverpool jismonan ham, ruhiy jihatdan ham charchagan ko‘rindi. O‘sha Atleti’ga qarshi “yirtqich” pressing, o‘tkir yugurishlar, tez almashuvlar – hammasi go‘yo o‘chirilgandek. Bir haftada ikki o‘yin, yuqori intensivlik – Iraola uslubi bu ritmga qanday moslashishi kerakligi borasida birinchi og‘riqli signal paydo bo‘ldi.
To‘rtta liga uchrashuvidan atigi olti ochko. U ham bo‘lsa, Nottingham Forest va Fulhamga qarshi Anfield’dagi yo‘qotilgan to‘rt ochko, Newcastle bilan mehmonda durang, yagona g‘alaba esa Ipswich ustidan.
Bu “inqiroz” emas. Lekin Liverpool standartlari uchun bu – xavotirli boshlanish.
364 millionlik hujum va yo‘qolgan ritm
Alexander Isak, Bradley Barcola, Florian Wirtz. 364 million funtlik hujum uchligi ilk bor liga o‘yinida birga maydonga tushdi. Qog‘ozda – dahshatli kuch. Amalda – hali xira kontur.
Liverpool imkoniyatlar yaratdi, lekin yetarli darajada emas. Isak 90 daqiqada atigi 16 marta to‘pga tegdi – klub statistikasida bu ko‘rsatkich bo‘yicha ikkinchi eng past natija. Eng past ko‘rsatkich ham o‘ziniki – ikki hafta avval Nottingham Forestga qarshi 14 marta.
Wirtz Atleti’ga qarshi uchrashuvdagi yorqin o‘yinidan asar ham ko‘rsata olmadi. Barcola va Isak ba’zi epizodlarda xavf tug‘dirdi, lekin bu uchlik hali bir-birini “ko‘rmayapti”. Ular o‘rtasida ritm, ko‘r-ko‘rona tushunish, avtomatizm paydo bo‘lishi uchun vaqt kerak.
Iraola buni biladi. Lekin jadval unga sabr bilan kutish imkonini bermaydi.
Fulhamga qarshi o‘yin: ogohlantiruvchi belgi
Alvaro Arbeloa uchun bu o‘yin bosim ostida boshlandi. Fulham uchta ketma-ket mag‘lubiyatdan so‘ng Anfieldga keldi, yangi murabbiy allaqachon savollar ostida edi. Shunday fon ostida ular birinchi ochkosini aynan shu stadiondan olib ketishdi.
Iraola uchta o‘zgarish qildi: Kostas Tsimikas, Ryan Gravenberch va Victor Munoz maydonga tushdi, Milos Kerkez, Alexis Mac Allister va Rio Ngumoha zaxiraga o‘tdi. Arbeloa esa David Affengruber’ni ilk bor maydonga tashladi, Sander Berge’ni ham asosiy tarkibga qo‘shdi.
Liverpool o‘zi uchun muammo yaratdi: Alisson va Gravenberch o‘rtasidagi tushunmovchilikdan so‘ng Gonzalo Garcia zarbasi darvoza chizig‘idan Jeremy Jacquet tomonidan zo‘rg‘a chiqarib yuborildi. Bu epizod – charchoq va konsentratsiya yetishmasligining aniq belgisi.
Fulham birinchi bo‘limda yaxshiroq ko‘rindi, lekin ustunligini hisobda ifodalay olmadi. Josh King zarbasini Alisson qaytardi, Antonee Robinson esa bosh bilan aniq yo‘llay olmadi. Liverpool javobida Munozning zarbasi Bernd Leno tomonidan qaytarildi, Barcola vollеysi esa Timothy Castagnega tegib burchakka chiqdi.
Tanaffusda Kerkez Tsimikas o‘rnini egalladi – yunon himoyachisi birinchi bo‘limda qiynaldi. Soatga yaqin bo‘lganida Gravenberch va Munoz ham almashtirildi, ularning o‘rniga Mac Allister va Cody Gakpo tushdi. Iraola o‘yinning ritmini o‘zgartirishga urinayotgan edi.
Isak bir imkoniyat yaratdi, lekin zarbasi Leno uchun oson o‘lja bo‘ldi. Dominik Szoboszlai kuchli zarba yo‘lladi, Leno yana joyida edi. 72-daqiqada yana ikki o‘zgarish – Ngumoha va Jeremie Frimpong maydonga tushdi. Lekin bu ham yetmadi.
Qo‘shimcha daqiqalarda Isak burchakdan keyin bosh bilan aniq yo‘llay olmadi. Fulham esa King va Kevin orqali xavfli qarshi hujumlar uyushtirdi va nihoyat bir ochkoni ushlab qoldi.
Anfield tribunalarida hafsalasi pir bo‘lgan yuzlar ko‘paydi. Bu faqat natija emas, balki o‘yin uslubidagi keskin pasayish tufayli ham.
Oldinda – sinovdan sinovga
Liverpool hali mag‘lubiyat nimaligini bilmayapti, lekin bu tasalli endi yetarli emas. Champions League’da kamida yana yettita o‘yin kutib turibdi. Carabao Cup’da esa Tottenham bilan to‘qnashuv yaqinlashmoqda.
Iraola uchun bu davr – laboratoriya emas, darhol natija talab qilinadigan sahna. U bir vaqtning o‘zida ikkita savolga javob topishi kerak:
- kimlar chindan ham “robust” va har uch kunda maydonga tushishga tayyor?
- kimlarni himoya qilish, ularning yuklamasini keskin boshqarish zarur?
Carabao Cup’dagi Tottenhamga qarshi o‘yin ana shu savollarga amaliy javob bo‘ladi. Iraola tarixiy meros, talabchan Anfield va zich taqvim o‘rtasida muvozanat topa oladimi – yoki Liverpoolning 11-chi Liga Kubogi orzusi bu safar ham kutishga majbur bo‘ladimi?
