Anders Limpar: Mikel Arteta va Arsenalning yangi imkoniyatlari
Anders Limpar uchun savol yo‘q: Mikel Arteta hozir aynan bo‘lishi kerak bo‘lgan joyda – Londonning shimolida, Arsenal boshida turibdi.
Sobiq Arsenal yulduzi SveaCasino bilan suhbatda Artetaning ish sharoitlarini “ideal” deb atadi va uning boshqa klublarga ko‘chishi g‘oyasini deyarli bema’ni qilib qo‘ydi. Uningcha, hozirgi Arsenal darajasida turgan paytda murabbiy uchun boshqa manzil izlashning ma’nosi yo‘q.
Limparning fikri aniq: klub endi nafaqat Angliyada, balki butun Yevropada eng yirik sahnada. U Artetaga yaratilayotgan imkoniyatlarni ko‘rsatib, buni keskin ohangda ta’kidladi – Arsenal hozir eng yaxshi futbolchilarni jalb qila oladigan darajada.
U shunday deydi: agar sen faqat “yaxshi” futbolchisan, bu jamoaga sig‘maysan. Bunday o‘yinchilar uchun Limparning tilida boshqa manzillar bor – Brighton, Fulham va shunga o‘xshashlar. Arsenal esa hozir “juda yaxshi” darajadan pastni qabul qilmaydigan klubga aylangan.
Limparning nazarida, Arteta allaqachon Yevropaning eng kuchli yoki ikkinchi eng kuchli jamoasini boshqaryapti. Klubning obro‘si shunchalik o‘sib ketganki, u “hamma Arsenal safida bo‘lishni istaydigan” nuqtaga yetganini aytadi. Quadruple uchun kurashish ehtimoli, to‘rt frontda ham chuqur yurish – bu hozirgi Arsenal tasvirini beradigan fon.
Shunday bo‘lsa-da, Limpar bu ertakning qorong‘i tomoni ham borligini yashirmaydi.
Artetaning haqiqiy sinovi endi boshlanadi
Limparning ogohlantirishi keskin: bu darajadagi jamoani boshqarish – murabbiylik kasbining eng og‘ir qismi. Yutib bo‘lmaydigan raqiblar emas, balki o‘z ichingdagi yulduzlar bilan kurash.
Uning talqiniga ko‘ra, haqiqiy “world class” jamoa degani – maydondagi o‘nta yulduz emas, balki o‘sha o‘nta o‘rin uchun kurashayotgan o‘n birinchi, o‘n ikkinchi, hatto o‘n uchinchi yulduz ham bor bo‘lishi. Ya’ni, zaxira skamyasida ham dunyo darajasidagi futbolchilar o‘tiradi.
Ana shu yerda Artetaning bosh og‘rig‘i boshlanadi. Limpar Pep Guardiola va Jurgen Klopp misolini keltiradi: ular ham eng katta muammoga aynan shu nuqtada duch kelgan – hammani baxtli qilish, hammani o‘zini muhim his qildirish. Endi navbat Artetaga.
Limparning so‘zlariga ko‘ra, Artetaning “asl ishi” endi boshlanmoqda. Taktika, pressing, kombinatsiyalar – bularning bari muhim, lekin endi u “master psixolog” bo‘lishi kerak. Hamma o‘yinchini o‘z soyasi ostida ushlab turish, hech kimni chetda qolgandek his qildirmaslik – bu mavsumda eng katta sinov.
Orzudagi jamoa – va xavfli nozik chiziq
Limpar buni shunchaki nazariya sifatida emas, ichidan ko‘rgan odam ohangida aytadi. Uningcha, bu Artetaning bolalikdan kelayotgan orzusi – har bir o‘yinda eng yaxshi o‘nta futbolchini qo‘liga tutib turish. Lekin orzular bilan birga xavf ham keladi.
Mavsum davomida jarohatlar bo‘ladi. Qizil kartochkalar, formasidan tushishlar, majburiy rotatsiyalar – hammasi kutilgan holat. Shunday pallalarda murabbiy zaxiraga qaraydi. O‘rindiqda esa – o‘ynashni xohlayotgan, o‘zini asosiy tarkibga loyiq deb biladigan yulduzlar.
Agar o‘sha paytda ularning kayfiyati portlash nuqtasiga yaqin bo‘lsa, Artetaning vaziyati keskinlashadi. Limpar ochiq aytadi: kim bo‘lishingdan qat’i nazar, agar zaxiradagi futbolchilar norozi bo‘lsa, familiyang ham, o‘tmishdagi yutuqlaring ham seni himoya qilmaydi.
Shu yerda futbol psixologiyasi ishga tushadi. Limpar o‘yinchilardan talab qilinadigan ruhiy holatni aniq tasvirlaydi: maydonga chiqayotganda ichida yonib, o‘ziga “men hozir u murabbiy uchun yuguraman va unga ko‘rsataman” deb kirishi kerak. Jahl, alam, isbot qilish ishtiyoqi – bular to‘g‘ri yo‘nalishga yo‘naltirilsa, jamoa uchun qurolga aylanadi.
Lekin agar Arteta bu nozik chiziqni noto‘g‘ri bosib o‘tsa, Limparning fikricha, u “xavfli holatga” tushadi. Bu xavf – ichkaridan yemiradigan xavf. Yulduzlar to‘la kiyinish xonasi, lekin ichida mayda nizo, jim norozi kayfiyat va bo‘linish urug‘lari.
Arsenal hozir orzu qilinadigan sahnada turibdi: eng yaxshi murabbiylardan biri, eng chuqur tarkiblardan biri, eng baland ambitsiyalardan biri. Endi savol bitta: Arteta bu yulduzlar galaktikasini boshqarib, uni haqiqiy chempionlar jamoasiga aylantira oladimi yoki ortiqcha boylik – klubning eng katta sinoviga aylanadimi?
