Alan Knight: Portsmouthning afsonaviy darvozaboni 65 yoshida vafot etdi
Portsmouth afsonasi Alan Knight 65 yoshida vafot etdi. 2024 yilda prostata saratoni tashxisi qo‘yilgan sobiq darvozabon bugun nafaqat klub, balki butun shahar uchun yo‘qotish ramziga aylandi.
Fratton Parkning abadiy posboni
22 yil. Bitta stadion. Bitta forma. 801 o‘yin.
Bugungi futbolda deyarli uchramaydigan sadoqat ramzi aynan shunday ko‘rinadi. Alan Knight 1978 yildan 2000 yilgacha Fratton Park darvozasini qo‘riqladi va bitta ingliz klubida eng ko‘p o‘yin o‘tkazgan darvozabon sifatida tarixga kirdi. Portsmouth muxlislari uni oddiygina “The Legend” deb atashardi. Bu laqab ortida bo‘sh gap emas, butun bir avlod xotiralari yotardi.
Uning debyuti ham o‘ziga yarasha sahna edi. 16 yoshli yigit eski Third Division doirasida Rotherhamga qarshi maydonga tushdi va darhol “quruq” o‘yin qayd etdi. O‘sha kundan boshlab Knight nafaqat klub darvozasini, balki uning sha’nini ham himoya qila boshladi. U Portsmouth safida Angliya futbol piramidasining barcha to‘rt divizionida o‘ynashga ulgurdi — bunday yo‘lni bosib o‘tganlar juda kam.
Ko‘tarilishlar, unvonlar va qaytish
Knight ishtirokidagi uchta mavsum ko‘tarilish bilan yakunlandi. U Third Division chempionligida ham bor edi, 1986–87 yilgi mavsumda esa Portsmouth 28 yillik tanaffusdan so‘ng yana oliy ligada paydo bo‘lganida, darvoza chizig‘ida yana o‘sha tanish figura turardi.
Fratton Park tribunalarida u bilan ulg‘ayganlar uchun bu faqat statistikaga yoziladigan fakt emas. Bu – o‘sha shovqinli kechalar, nam gazon, tungi chiroqlar ostida Knightning navbatdagi seyvini kutish hissi.
To‘rt o‘n yillik, bitta futbolka
Uning so‘nggi o‘yini ham o‘zicha tarix. 2000 yil 3 yanvar. Division One doirasida Norwichga qarshi safar. 38 yoshli Knight maydonga yana bir bor chiqadi. Hisob – 2:1, mag‘lubiyat. Ammo bu kunni raqamlar emas, sana esda qoldi: u Portsmouth tarkibida to‘rt xil o‘n yillikda rasmiy o‘yin o‘tkazgan yagona futbolchiga aylandi.
Bunday izchillik va bardoshlik unga maydondan tashqarida ham e’tibor olib keldi. Faoliyatini yakunlagach, Knightga MBE unvoni berildi, shuningdek, Portsmouth shahri unga “City Freedom” – shahar erkinligi sharafini topshirdi. Bu mukofotlar hammasidan ko‘ra bitta narsani tasdiqlardi: u bu klub uchun oddiy sobiq futbolchi emasdi.
Murabbiy, elchi va doimo “bizniki”
Kramponlar devorga ilingach, Knight Fratton Parkni tark etmadi. U murabbiylik shtabiga qo‘shildi, klub elchisi sifatida ham ishladi, yangi avlod futbolchilari va muxlislari bilan aloqani uzmadi. U o‘zi himoya qilgan darvozaga endi boshqa tomondan – tajriba va hikoyalar bilan qaytdi.
Portsmouth uchun u klub tarixini nafas olayotgan, yurib turgan qism edi. Muxlislar bilan uchrashuvlar, xotira kechalari, stadiondagi uchrashuvlar – Knight bu joylarda har doim markazda bo‘lardi.
Eng qiyin raqib: saraton
2024 yilda hayot unga boshqa turdagi sinovni tashladi. Prostata saratoni tashxisi. Knight bu zarbani yashirmadi. BBC bilan suhbatda u bu tashxis “ulkan zarba” bo‘lganini aytgan, ammo aynan shu og‘riqli haqiqatni ochiq gapirish orqali boshqalarga yordam bermoqchi bo‘lganini ta’kidlagan.
U simptomlarni sezgan har bir erkakni shifokorga murojaat qilishga undadi. Shunchaki sobiq futbolchi emas, o‘z nomiga yarasha elchi sifatida gapirdi. So‘zlari ortida qo‘rquv ham, qat’iyat ham bor edi.
Portsmouthda u yurish futboli bilan shug‘ullanuvchi erkaklar guruhiga qo‘shildi. Bu maydon endi tribunalar shovqinisiz, lekin boshqa jihatdan o‘ta muhim edi: bu yerda saraton tashxisiga ko‘nikishga urinayotgan erkaklar bir-biriga yelka bo‘lib turardi. Knight bu guruh haqida gapirar ekan, tashxis qo‘yilgan onni burilish nuqtasi sifatida tasvirlagan:
“Saraton” so‘zi tilga olingan zahoti hammasi o‘zgaradi, derdi u. Shunda esa eng katta kuch – atrofingdagi odamlar. Avval oila. So‘ng do‘stlar, sobiq jamoadoshlar. Ular tushkunlikka sirg‘alib ketayotgan paytda seni ko‘tarib oladigan qo‘l bo‘lib chiqadi.
Afsonaning izi
Bugun Portsmouth bir darvozabonni emas, butun bir davrni yo‘qotdi. Fratton Park darvozasida turib, klubni past ligalardan yuqoriga ko‘targan, to‘rt o‘n yillik davomida bir xil ranglarni himoya qilgan inson endi yo‘q.
Lekin 801 o‘yin, ko‘tarilishlar, mag‘lubiyatlar, sovrinlar va eng muhimi, muxlislar xotirasidagi suratlar qoladi. Har safar Fratton Parkda darvoza tomon qaralganda, ko‘pchilikning ko‘z oldida baribir bitta qiyofa gavdalanadi.
Alan Knight – nafaqat “The Legend”, balki bir klubga umrini bag‘ishlash nimani anglatishini isbotlab ketgan odam. Endi savol bitta: zamonaviy futbolda yana shunday sadoqatni ko‘rishimiz mumkinmi?
