Ajax qayta qurilishi: Cruyffning strategiyasi va xavfga qarshi kurash
Amsterdamda yozgi transfer oynasi tugadi, lekin uning aks-sadosi hanuz Johan Cruyff Arenada jaranglab turibdi. Ajax sport direktori Jordi Cruyff uchun bu oynaning mazmuni bitta jumlaga siqiladi: katta nomlar, nazorat ostidagi xavf va klub sha’nini qayta tiklashga qaratilgan dadil zarba.
Marc-André ter Stegen, Sofyan Amrabat, Julian Brandt. Bu uch ismning o‘ziyoq Ajaxning qayta qurilish loyihasi qanchalik jiddiy ekanini ko‘rsatadi. Bu endi faqat iste’dodli yoshlarni topib, keyin ularni sotib yuboradigan klub emas. Bu – hozir yutishni, hozir raqobat qilishni istayotgan Ajax.
Cruyff buni yashirmaydi. U ESPN NL bilan suhbatda aynan klub nomining o‘zi hali ham dunyo bo‘ylab qanday ishlashini ta’kidladi. Uning aytishicha, eng katta yulduzlar bilan ilk muloqotdayoq hammasi ko‘rinib qoladi.
"Ajax nomini tilga olganingizda, ularning ko‘zida darhol qiziqish paydo bo‘ladi," – deydi u. "Biz yana eng yuqori pog‘onaga qaytishimiz kerak. Tajribali futbolchilar esa aynan hozir, aynan bugun o‘z cho‘qqisida raqobat qilishni xohlaydi."
Brandt bo‘yicha “jim operatsiya”
Cruyff o‘zini faqat raqamlar va taktika bilan ishlaydigan kabinet boshqaruvchisi sifatida emas, insoniy aloqaga tayanadigan muzokarachi sifatida ko‘radi. Uning yondashuvida asosiy urg‘u – inson, futbolchi sifatida shaxs, keyin esa – sxemalar va pozitsiyalar.
Shu fon’da Julian Brandt transferi alohida bobga aylangan. Germaniyalik pleymeykerning kelishi Cruyffning shaxsiy sevimli lahzasi sifatida tilga olinadi. Sababi oddiy: bu bitim deyarli mukammal maxfiylikda bajarildi.
Klub ichida hamma og‘izlar berkitildi, xabarlar sizib chiqmadi, mish-mishlar aylanmadi. E’lon qilingan paytda esa – oddiy juma oqshomi, kutilmagan rasmiy xabar va ijtimoiy tarmoqlarda portlash.
"Bir marta bo‘lsa-da, klub sifatida ma’lumot qachon chiqishini aynan biz belgiladik," – deya izohlaydi Cruyff. So‘ng esa otasi Johan Cruyffning mashhur fikrini eslatadi: "Agar zarba bermasangiz, hech qachon gol ura olmaysiz. Ba’zan shunchaki urinib ko‘rish kerak."
Ajax bu safar zarba berdi. Va nishonga tekkandek ko‘rinadi.
Katta maoshlar, kichik xavfmi?
Yuqori darajadagi nomlar kelishi bilan birga, tanqidlar ham kuchaydi. Tashqaridan qaraganda, maoshlar tuzilmasi bosim ostida qolayotgandek. Yoshi katta yulduzlar, erkin agentlar, ijaralar – bu yo‘l qanchalik xavfsiz?
Cruyff bu savollardan qochmaydi. Aksincha, javobni aniq va keskin shaklda beradi. Uning fikricha, haqiqiy xavf – o‘zi boshqa joyda.
"Bu umuman xavfli emas," – deydi u qat’iy ohangda. "Eng katta xavf – klubdan klubga to‘lanadigan qimmat transfer narxlari. Bizning 11 nafar yangi futbolchimizdan 8 tasi bepul yoki ijaraga kelgan."
Mantiq oddiy: agar transfer uchun katta summa to‘lanmasa, xatolik narxi ham past bo‘ladi. Futbolchining maoshi yuqoriroq bo‘lishi mumkin, lekin klub qo‘lini bog‘lab qo‘yadigan, yillar davomida balansni ezib turadigan transfer to‘lovi yo‘q. Bu esa, Cruyff ta’kidlashicha, moliyaviy moslashuvchanlikni saqlab qoladi.
Yana bir muhim raqam: sotuvdan tushgan daromad sarflangan puldan ancha yuqori bo‘lgan. Demak, Chempionlar Ligasi daromadidan mahrum bo‘lingan mavsumda ham balans varag‘i sog‘lom ko‘rinishda qolgan.
Ajax o‘zini “hamma narsani xavfga qo‘ygan klub” emas, balki “aqlli hisob-kitob bilan katta nomlarni jalb qilayotgan klub” sifatida ko‘rsatmoqchi.
Godts ketdi, haqiqat o‘zgarmadi
Shu bilan birga, klub boshqa tomonni ham qabul qilishga majbur: eng yaxshi yoshlar doimo qolmaydi. Mika Godtsning Paris Saint-Germainga o‘tishi bu haqiqatni yana bir bor eslatdi.
Cruyff bunga qarshilik ko‘rsatmaydi, romantik gaplar izlamaydi. U Eredivisie va Ajaxning roli haqida ochiq gapiradi: bu liga va bu klub ko‘p hollarda Yevropaning superklublariga sakrash maydonchasi bo‘lib xizmat qiladi. Amsterdamda yulduz bo‘lib, keyin Parij, Madrid yoki Manchesterga yo‘l olish – bu allaqachon tanish ssenariy.
Muhim savol boshqacha: Ajax bu ketma-ketlik ichida o‘zini qay darajada yuqoriga ko‘tara oladi? Ter Stegen, Amrabat, Brandt kabi futbolchilar bilan klub endi faqat tayyorlov maydoni emas, balki o‘zi ham yutuq talab qiladigan manzilga aylana oladimi?
“De Topper” – yangi Ajax uchun birinchi sinov
Javoblar uzoq kuta olmaydi. Endi e’tibor – PSVga qarshi “De Topper”ga. Bu nafaqat klassik niderlandcha qarama-qarshilik, balki yangilangan Ajax loyihasining ilk yirik imtihoni bo‘ladi.
PSV hozircha barqarorlik timsoli sifatida ko‘rinadi. Tuzilgan tizim, shakllangan yadrosi bor, o‘yin falsafasi aniq. Ajax esa tubdan o‘zgargan tarkib, yangi yetakchilar va qayta tiklanayotgan ichki ierarxiya bilan maydonga chiqadi.
Cruyff buni biladi, lekin ohangida biror marta ham taslimchilik sezilmaydi. U klub oldidagi maqsadni aniq belgilaydi: har bir sovrin uchun kurashish.
"Biz to‘g‘ri yo‘nalishda katta qadam tashladik," – deydi u. "Endi vazifa – buni maydonda, amalda isbotlash."
Amsterdamda gaplar tugadi. Endi so‘z – ter Stegenning seyvlarida, Amrabatning duellarida, Brandtning oxirgi paslarida. Ajax yana cho‘qqiga qaytishni xohlaydi.
Bu safar savol bitta: ular faqat urinish bilan kifoyalanadimi yoki Johan Cruyffning o‘sha iborasi yana ishga tushib, zarbalar rostdan ham gollarga aylanadimi?
