AFC va FIFA o‘rtasida 20 milliard dollarlik rejaga qarshi janjal
Osiyo futboli yetakchilari FIFAga ochiqchasiga qarshi chiqdi. Asian Football Confederation (AFC) prezidenti Sheikh Salman bin Ebrahim Al Khalifa Jahon chempionati va boshqa turnirlarga xususiy investorlarni kiritish rejasini “mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan” deb atadi.
Gap shunchaki pulda emas. Gap hokimiyat va tuzilma haqida.
20 milliard dollarlik rejaga keskin javob
FIFA haftaning boshida Jahon chempionati va boshqa musobaqalarini boshqaradigan, 20 milliard dollarlik tijoriy sho‘ba tuzish niyatini e’lon qildi. Bu yangi tuzilma orqali turnirlarning tijoriy huquqlari xususiy sarmoyadorlarga sotilishi ko‘zda tutilgan.
Bu xabar mintaqaviy konfederatsiyalarni, jumladan Kuala Lumpurda joylashgan AFCni ham tayyorgarliksiz ushladi. Aynan shuning uchun ham Sheikh Salman ohangni keskinlashtirdi.
U payshanba kuni konfederatsiyaga a’zo 47 assotsiatsiyaga yuborgan maktubida FIFAni hech qanday darajada maslahatlashuv o‘tkazmasdan, rejani to‘g‘ridan-to‘g‘ri ommaga e’lon qilganlikda aybladi.
“AFC katta xavotir va hafsalasi pir bo‘lgan holda qayd etadiki, bu taklif ommaga e’lon qilinishidan oldin FIFA tomonidan hech bir darajada AFC bilan maslahatlashuv o‘tkazilmagan”, — deb yozadi u.
Uning ta’kidlashicha, konfederatsiya hali ham bu loyiha bo‘yicha biror batafsil boshqaruv, moliyaviy yoki huquqiy tahlilni olmagan. Bu esa, uning so‘zlariga ko‘ra, “mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan” holat.
“Qit’alar poydevori izdan chiqmoqda”
Sheikh Salman maktubida gapni yanada keskinlashtirdi. Uning fikricha, FIFAning bir tomonlama harakati futbolning qit’alar bo‘yicha qurilgan tuzilmasini yemira boshlashi mumkin.
“AFC shuningdek, FIFAning bir tomonlama harakatlari qit’a futbolining aynan birdamlik, hamkorlik va oshkoralikka asoslangan poydevorlarini yemirayotgandek ko‘rinayotganidan chuqur xavotirda”, — deya yozadi u.
AFC — FIFA tarkibidagi olti konfederatsiyadan biri. U Osiyo, Yaqin Sharq va Avstraliyani qamrab olgan ulkan hududdagi terma jamoalar va klublar musobaqalarini tashkil etadi. Ya’ni bu mintaqa futboli uchun strategik markaz.
Shu bois Sheikh Salmanning pozitsiyasi aniq: bu rejani hech bir konfederatsiya chetda qolgan holda amalga oshirib bo‘lmaydi. U taklif qilingan model barcha qit’alar roziligisiz ishlamasligini ochiq aytib qo‘ydi.
Infantino va 40 million dollarlik va’da
FIFA prezidenti Gianni Infantino bu safar ham moliyaviy raqamlarni oldinga surdi. U haftaning o‘zida 211ta milliy assotsiatsiyaga yuborgan xatida: agar ular 19 sentyabrgacha FIFA rejasini ma’qullasa, har biriga 40 million dollardan berilishini ma’lum qildi.
Bu — kuchli raqam. Lekin vaqt juda qisqa.
Sheikh Salman aynan shu muddatni keskin tanqid qildi. “AFC shuningdek, bunday darajadagi taklifni ko‘rib chiqish uchun juda cheklangan muddat berilganidan hayratda, holbuki bunday qarorlar hech qachon shoshma-shosharlik bilan qabul qilinmasligi kerak”, — deb yozadi u.
Uningcha, bu darajadagi strukturaviy o‘zgarishlar uchun chuqur tahlil, huquqiy ko‘rib chiqish va ichki muhokama zarur. Bir necha haftalik “ha yoki yo‘q” bosimi emas.
Qaror kutmoqda: AFC assotsiatsiyalariga chaqiriq
Sheikh Salman a’zolarga bevosita murojaat qildi: shoshilmang.
U barcha milliy assotsiatsiyalardan FIFA rejasiga nisbatan pozitsiya bildirishdan oldin AFCning FIFA bilan olib boradigan maslahatlari va ichki ko‘rib chiqish jarayonlari yakunlanishini kutishni so‘radi.
“AFC barcha a’zo assotsiatsiyalardan ushbu maslahatlashuvlar natijalari va zarur ko‘rib chiqish jarayonlari yakunlanishini kutib turishni so‘raydi”, — deydi u.
U, shuningdek, konfederatsiya barcha a’zolar, FIFA va boshqa manfaatdor tomonlar bilan birga ishlashga, futbol manfaatlarini himoya qilishga va o‘sishni ishonch, oshkoralik va birlik poydevoriga qurishga sodiq ekanini ta’kidladi.
Savol endi ochiq qolmoqda: qit’alar birdamligi 20 milliard dollarlik reja bosimiga qanchalik chidab bera oladi?
