2030 yilgi Jahon chempionati finali: Marokash va Ispaniya o‘rtasidagi kurash
2030 yilgi Jahon chempionati hali start olmagan, lekin final bahsi allaqachon qizib ketdi. Maydonda emas, siyosiy sahnada.
Marokash bosh vaziri Aziz Axannush mamlakat futbol federatsiyasi rahbari Fouzi Lekjaaga ochiqcha ogohlantirish berdi: 2030 yilgi final haqida va’dalar berishni bas qiling.
Turnirni Marokash, Ispaniya va Portugaliya birgalikda qabul qiladi. Yubiley ramzi sifatida ilk uch uchrashuv Urugvay, Argentina va Paragvayda o‘tkaziladi. Stadionlar ro‘yxati taklif qilingan, lekin yakuniy tasdiq hali yo‘q. Eng katta savol hamon ochiq: hal qiluvchi o‘yin qayerda bo‘ladi?
Casablanca va’da qilingan “sharaf”
Fouzi Lekjaa siyosiy partiya tadbirida Casablanca shahri finalni qabul qilish “sharafiga” ega bo‘lishini e’lon qildi. Bu so‘zlar zaldagi auditoriyaga yoqdi, lekin hukumat rahbariga unchalik emas.
Axannush mitingda Lekjaaga yuzlanib, keskin ohangda gapirdi: “Ispaniya va Portugaliya bilan bu masalani hali muhokama qilmaganimizda, katta finalni Marokashda o‘tkazishni va’da qilmang”.
Bosh vazir gapini yanada keskinlashtirdi: “Birodarlar, biroz hurmat bo‘lishi kerak. Saylov va’dalarini ishlatib, bizni oyoq osti qilishni bas qiling. Bu juda ulkan masalalar. Final qayerda o‘tkazilishi – eng yirik qarorlardan biri”.
Siyosiy ishora ravshan: 2030 yilgi final ichki siyosiy kapital uchun vositaga aylanmasligi kerak.
FIFA esa, odatdagidek, ehtiyotkor: tashkilot qaror “o‘z vaqtida e’lon qilinishini” bildirdi, xolos. Aniq sana ham, aniq mezbon ham yo‘q.
Madridning ishonchi: “Boshqa variant bo‘lishi mumkin emas”
Ispaniya tomoni esa allaqachon o‘zini favorit deb biladi. Ispaniya futbol federatsiyasi (RFEF) prezidenti Rafael Louzan avvalroq final Ispaniyada bo‘lishini ochiq aytgan va yozda ikkinchi bor Jahon chempioni bo‘lingani bu da’voni yanada kuchaytirganini ta’kidlagan.
“Rasmiy qaror hali yo‘q, lekin menimcha, final Ispaniyada bo‘lishi kerak, chunki boshqacha bo‘lishi mumkin emas”, – degan u Cadena SER radiosiga bergan intervyusida. “Bilganingizdek, hozir biz jahon chempionimiz. Katta musobaqalarni tashkil etish borasidagi salohiyatimiz shubhasiz. Shuning uchun haqiqat shuni ko‘rsatadiki, grand final Ispaniyadan boshqa joyda bo‘lishi mumkin ham, bo‘lmasligi ham kerak”.
Madrid buni shunchaki orzu emas, mantiqiy davom sifatida ko‘rsatishga urinmoqda: infratuzilma, tajriba, yangi chempionlik – hammasi bir nuqtaga ishora qilayotgandek.
Stadionlar poygasi: gigant loyihalar to‘qnashuvi
Bu bahs faqat siyosiy bayonotlar bilan cheklanmayapti, stadionlar ham sahnaga chiqdi.
Marokash 115 ming tomoshabinga mo‘ljallangan ulkan arena qurmoqda. Agar loyiha yakunlansa, bu dunyodagi eng katta futbol stadioni bo‘ladi. Yangi stadion – bu nafaqat sport inshooti, balki final uchun kuchli siyosiy va ramziy da’vo.
Ispaniyada esa tayyor “og‘ir vazn” vakillari bor. Madriddagi qayta ta’mirlangan Santiago Bernabeu 83 ming muxlisni sig‘dira oladi. Barcelona shahridagi Spotify Camp Nou rekonstruksiya tugagach, 105 ming o‘rinli bo‘ladi. Ya’ni, Ispaniya finalga munosib ikki gigant arenani bir vaqtning o‘zida taklif qila oladi.
Savol tabiiy: FIFA rekord sig‘imni tanlaydimi yoki sinovdan o‘tgan, brendga aylangan stadionlarni afzal ko‘radimi?
Siyosat, nufuz va vaqt bosimi
2030 yilga hali ancha bor, lekin diplomatik bosim allaqachon sezilmoqda. Bir tomonda – yangi stadion, Afrika qit’asining ramziy yuksalishi va Marokashning mintaqaviy ambitsiyasi. Ikkinchi tomonda – yangi chempionlik, futbol merosi va yirik turnirlarni o‘tkazish bo‘yicha katta tajribaga ega Ispaniya.
Axannushning Lekjaaga qilgan tanbehi shuni ko‘rsatadiki, Rabot final uchun kurashni faqat futbol maydonida emas, ittifoqdoshlar bilan kelishilgan, hisob-kitobli siyosat orqali olib borishni istaydi. Madrid esa allaqachon o‘zini tabiiy mezbon sifatida tasvirlayapti.
FIFA esa sukut bilan hammani kutishga majbur qilmoqda. 2026 yilgi turnirda ham final mezboni kech aniqlangan: New Jersey finalga atigi ikki yil qolganda, 2024 yil fevralida tasdiqlangan.
Endi esa savol bitta: 2030 yilning eng katta kechasi – kubok ko‘tariladigan, tarix yoziladigan o‘sha tun – qaysi shahar osmonini yoritadi: Casablanca, Madrid yoki boshqa bir nom?
