Turkiya futboli g‘urur va og‘riq ichida
Los-Anjeles tunida bu o‘yin hech narsani hal qilmasligi kerak edi. Hisob-kitoblar tugagan, guruhdan chiqish imkoniyati yo‘q, stadion esa asosan AQSh muxlislariga to‘la. Lekin Turkiya bunday fon oldida ham boshini egmadi. Aksincha, 3:2 hisobidagi dramatik, oxirgi daqiqalardagi g‘alaba bilan o‘zini ham, murabbiyini ham yana bir bor eslatib qo‘ydi.
Final hisob: Turkiya 3 - 2 (oxirgi daqiqalarda)
Vincenzo Montella bu uchrashuvni oddiy tasalli deb qabul qilmadi. U uchun bu yakuniy signal – og‘riqli, ammo ma’noli yakun edi. U maydon chetida o‘yin tugagan paytda his-tuyg‘ularini yashirmadi.
"Uyga boshimizni baland ko‘tarib qaytishimiz mumkin," dedi u. "Futbol og‘riq beradi, lekin o‘yin oxirida hayajonlandim... Bugungi uchrashuv mingta g‘alabadan ham muhimroq."
Og‘riqli turnir, lekin bo‘sh ketmagan jamoa
Turkiya bu Jahon chempionatiga 2002 yildan keyingi ilk safar sifatida keldi. Oradagi 24 yil – butun bir avlodning orzusi, kutishi, esdaliklarida qolgan uchinchi o‘rinli jamoaning soyasi. Shu fon bilan kelib, guruh bosqichidayoq turnirni tark etish – og‘ir zarba.
Montella ham buni yashirmaydi. Ammo u aybni hech bir futbolchining zimmasiga yuklamadi. Uning ta’kidlashicha, butun turnir davomida imkoniyatlar yetarli bo‘lgan, faqat yakuniy zarbalar, hal qiluvchi lahzalardagi aniqlik yetishmagan.
U ilk ikki o‘yinni eslab, jamoa omadga ham zor bo‘lganini aytadi. Hatto bitta durang ham hammasini o‘zgartirishi mumkin edi. Lekin murabbiy bir jumlani aniq aytib qo‘ydi: futbol har doim ham adolatli emas.
Shu bois bu kechadagi g‘alaba – hisobdagina emas, ruhiy jihatdan ham muhim edi. Baribir ketish kerak bo‘lsa-da, ketish ohangi butunlay boshqacha bo‘ldi.
Bosim ostida xarakter sinovi
Los-Anjelesda maydonga tushish – deyarli safarda o‘ynash bilan barobar edi. Tribunalar asosan AQShni qo‘llab-quvvatladi, har bir muvaffaqiyatli pressing, har bir zarba, har bir dribling mezbonlar foydasiga shovqin bilan qarshi olindi.
Shunday sharoitda ham Turkiya taslim bo‘lmadi. Murabbiy aynan shuni alohida e’tirof etdi: futbolchilarning mahorati, qobiliyati va xarakteri. Turnir taqdirini allaqachon bilgan, baribir maydonga chiqib oxirigacha kurashgan jamoa – bu ko‘pincha statistikaga sig‘maydigan, lekin kelajakni belgilaydigan sifat.
Montella uchun bu o‘yin – sportchi ruhiyatining sinovi edi. Eliminasiyadan keyingi bo‘shliq, hafsalasi pir bo‘lgan jamoa, lekin baribir o‘zini majburlab, to‘liq konsentratsiya bilan o‘ynagan futbolchilar. Shuning uchun ham u bugungi uchrashuvni "mingta g‘alabadan muhimroq" deb atadi.
Tanqid emas, ishonch
Montella nutqida biror ism tilga olinmadi, biror futbolchi alohida tanqid qilinmadi. U imkoniyatlardan foydalanilmagani haqida gapirar ekan, bu jarayonni jamoaviy mas’uliyat sifatida ko‘rsatdi.
Uning fikricha, Turkiya bu turnirda yetarlicha vaziyat yaratdi. Ammo hal qiluvchi zarbalar, yakuniy qarorlar, o‘sha kichik, lekin taqdiriy tafsilotlar – bular yetishmadi. Shunga qaramay, murabbiy bu kamchilikni kelajak uchun tajriba sifatida qabul qilyapti.
So‘nggi hushtakdan keyingi bayramona kayfiyat ham aynan shundan dalolat berdi. Jamoa maydonda birinchi o‘rin uchun kurashayotgandek, turnirning eng muhim o‘yinini yutgandek sevindi. Murabbiy uchun bu – milliy g‘ururning ifodasi, kelajak uchun ishonch manbai.
24 yillik tanaffus takrorlanadimi?
Turkiya bu Jahon chempionatiga 2002 yildan keyingi ilk bor kelgan bo‘lsa, Montella endi yana shuncha kutish fikrini hatto og‘ziga ham olgisi kelmaydi.
"Umid qilamanki, biz bunday natijadan keyin yaxshiroq ishtirok etamiz, lekin bu safar 24 yildan keyin emas, ancha oldinroq," dedi u.
Bu gap ortida oddiy tilak emas, aniq vazifa yotibdi. Bugungi g‘alaba – turnir jadvalida hech narsani o‘zgartirmadi. Lekin Turkiya futboli uchun bir narsani aniq qilib qo‘ydi: bu jamoa mag‘lubiyat bilan emas, xarakter bilan esda qolishni tanladi.
Savol endi bitta: bu xarakter keyingi saralashlarda, haqiqiy bosim ostida ham shu darajada yorqin ko‘rinadimi?
