Thomas Tuchel: Angliya jahon chempionatida yana bir mag‘lubiyatga uchradi
Angliya yana bir bor jahon chempionati finali eshigidan qaytdi. Bu safar Atlanta kechasi, Mercedes-Benz Stadium sahnasida. Uzoq kutilgan “taqdir sanasi” – yakshanba kuni MetLife Stadium’da Ispaniyaga qarshi final – qo‘l uzatsa bo‘ladigan masofada edi. Lekin qo‘ldan chiqdi. Og‘riqli tarzda.
Ikkinchi bo‘lim boshida Anthony Gordon zarbasi Angliyani orzu qilingan finalga bir qadam yaqinlashtirdi. Uchrashuv ritmi o‘zgardi, Argentina charchagandek, Angliya esa o‘zini ishonchli his qilayotgandek tuyuldi. Aynan shu paytda, hamma narsa noto‘g‘ri tomonga burildi.
Ustunlikdan qo‘rquvga
Gordonning goli Angliyaga emas, ehtiyotkorlikka xizmat qildi. Jamoa oldinga intilish o‘rniga ortga chekindi. Thomas Tuchel tanlagan mudofaa yo‘nalishidagi qarorlar raqibni masofada ushlash emas, aksincha, ularni o‘yinga qaytarib yubordi.
Angliya chizig‘i orqaga surildi, pressing pasaydi, to‘pni ushlab turish o‘rniga, faqat zarbalarni kutish boshlandi. Bunday taklifni Lionel Messi va sheriklari rad etmaydi. Bosim tobora oshdi, tribunalardagi kayfiyat ham shunga mos ravishda o‘zgara boshladi.
Oxiri bosim samara berdi. Enzo Fernandez kech bo‘lsa-da, o‘z vaqtida javob golini urdi. Tenglikdan so‘ng ham Angliya uyg‘onmadi, faqat omon qolishga urinayotgandek o‘ynadi. Va buning jazosi eng og‘ir lahzada keldi.
Uzoq qo‘shimcha daqiqalarda Messi jarima maydoni atrofida bo‘shliq topdi va mukammal uzatma berdi. Lautaro Martinez esa bosh bilan zarbani darvoza to‘riga yo‘llab, 2:1 hisobini o‘rnatdi. Argentina finalga yo‘l oldi, Angliya esa yana bir dramatik qulashi bilan yuzma-yuz qoldi.
Tuchel tan oldi: “Passiv bo‘ldik”
Uchrashuvdan so‘ng Tuchel tanqidlar bo‘ronida qoldi. Uning ehtiyotkor, hatto qo‘rqoqdek ko‘ringan yondashuvi muxlislar va mutaxassislar tomonidan keskin baholandi. Ammo u mas’uliyatdan qochmadi.
Savol: qarorlaringiz noto‘g‘ri bo‘ldimi?
Javob aniq bo‘ldi: u o‘zini oqlashga urinmadi, lekin o‘yinni “futbolning tabiati” deb atadi. U yutqazgan paytda tanqid bo‘lishi muqarrarligini, boshqa qarorlar qabul qilinganda nima bo‘lishini hech kim bila olmasligini aytib o‘tdi. Eng muhimi – u tan oldi: bu qarorlar uning qarorlari, demak, tanqid ham unga tegishli.
Tuchel jamoasi “juda passiv” bo‘lganini, futbolchilarda charchoq ham sezilganini tan oldi. Aynan shu passivlik Angliyani yaqinda ham ko‘rilgan eski odatlariga qaytardi.
Yana eski jarohatlar ochildi
Bu manzara tanish. 2018-yilgi jahon chempionatida Angliya yarim finalda Chorvatiyaga qarshi hisobni ochib, so‘ngra 2:1 hisobida qo‘shimcha daqiqalarda mag‘lub bo‘lgan. Uch yil o‘tib, Yevropa chempionati finalida Italiyaga qarshi ham shunga o‘xshash ssenariy: erta gol, ortga chekinish, bosim ostida qolish va yakunda penaltilarda mag‘lubiyat.
Endi esa Argentina. Yana ustunlik, yana ortga qaytish, yana kech gol, yana tushkunlik.
Tuchel bu ketma-ketlikni “ingliz la’nati” yoki tarixiy ruhiy to‘siq bilan bog‘lashdan bosh tortdi. Uningcha, bu boshqa murabbiylar, boshqa futbolchilar, boshqa raqiblar va mutlaqo boshqa holatlar. U o‘zini va jamoasini miflar bilan emas, faqat futbol bilan tushuntirmoqchi.
Uning fikricha, masala ruhiy la’natda emas, to‘p maydonidagi faoliyatda: Angliya etarlicha faol bo‘lmadi, hech bir tuzilmada tashabbusni o‘z qo‘lida ushlay olmadi.
Final o‘rniga uchinchi o‘rin uchun bahs
Atlanta mag‘lubiyati Angliyani orzudagi final o‘rniga uchinchi o‘rin uchun o‘yinga olib keladi. Endi jamoa shanba kuni Mayamida Fransiyaga qarshi maydonga tushadi. MetLife Stadium’dagi tarixiy sahna o‘rniga – tasalli o‘yini.
Bu jamoa uchun yana bir “juda yaqin, ammo yetarli emas” sahifasi yozildi. Shunga qaramay, Tuchel uzoq muddatli rejadan voz kechmoqchi emas. U Britaniya va Irlandiyada o‘tkaziladigan 2028-yilgi Yevropa chempionatiga Angliyani aynan o‘zi boshlab borishni ko‘zlayapti.
U jahon chempionati hali tugamaganini, oldinda yana bitta o‘yin borligini eslatdi. O‘zi ham bu uchinchi o‘rin uchun bahsni unchalik xohlamayotganini yashirmadi, lekin baribir o‘ynash kerakligini aytdi. Shundan so‘ng esa diqqatni “uy Yevrosi”ga qaratmoqchi.
Shartnoma va savollar
Fevral oyida Angliya futbol assotsiatsiyasi Tuchel bilan shartnomani 2028-yilgacha uzaytirgandi. Endi esa bu qaror atrofida savollar ko‘payishi aniq.
Assotsiatsiya bosh ijrochi direktori Mark Bullingham uchrashuvdan so‘ng bu mag‘lubiyatni “yurakni ezadigan darajada yaqinlik” deb ta’rifladi. U futbolchilar, murabbiylar shtabi va butun jamoaning mehnatini e’tirof etdi, AQSh va uyda qo‘llab-quvvatlagan muxlislarga minnatdorchilik bildirdi va hammaga o‘xshab, yanada uzoqroqqa borishni istaganini aytdi.
Ammo endi savol ochiq: bu jamoa va bu murabbiy bilan Angliya nihoyat chiziqni kesib o‘tadimi? Yoki Atlanta kechasi ham faqat navbatdagi “deyarli” sifatida tarixda qoladimi?
