UZB sport

St Mirren bosh murabbiyi Shotlandiya futbolidagi islohotlarni tanqid qildi

Shotlandiya futbolidagi islohotlar bahsida keskin burilish. St Mirren bosh murabbiyi Craig McLeish nazarida, mamlakat futbolining kelajagi “klublarga yoqish” uchun qurbon qilinmoqda.

Uning nishonida – Scottish FA bosh futbol direktori Craig Mulholland va butun boshqaruv tizimi.

Bu juda ayanchli manzara

Scottish FA va Scottish Professional Football League klublari o‘rtasida olib borilayotgan muzokaralar yosh futbolchilarga ko‘proq o‘yin amaliyoti berishga qaratilgandi. Lekin matbuotdagi xabarlarga ko‘ra, dastlabki rejalar allaqachon yumshatilgan, talablarga chekinishlar kiritilgan.

McLeish buni og‘ir hukm sifatida qabul qiladi.

U shunday deydi: Mulholland o‘z rejalarini, yoshlarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan aniq takliflarini, bu g‘oyaga to‘liq ishona olmayotgan klublar ko‘nglini ovlash uchun o‘zgartirishga majbur bo‘layotgani – “ayanchli”.

Murabbiy fikricha, gap faqat bitta qaror yoki bitta mavsum haqida emas. U butun boshqaruv mexanizmini savol ostiga qo‘yadi.

Tashqaridan kelgan egalarning soyasi

McLeish bir nuqtaga alohida urg‘u beradi: mamlakat futbolining asosiy qarorlarini ko‘p hollarda Shotlandiyadan bo‘lmagan egalar va murabbiylar ta’sir qiladi.

“Bizda bu yurtga mansub bo‘lmagan klublar egalari bor. Murabbiylar ham shunday. Ular ishda, ular o‘z klublari uchun kurashadi. Bu tabiiy. Lekin nega aynan shu odamlar mamlakatimiz futboli kelajagi kalitlarini ushlab turishi kerak?” – degan mazmunda fikr bildiradi u.

Uning nazarida, muammo shundaki, boshqaruv shunday qurilganki, asosiy so‘z aynan o‘z manfaatini birinchi o‘ringa qo‘yadigan qatlam qo‘lida. Bu esa umumiy strategiyani yemiradi.

“Bu odamlar umuman qiziqmaydi, deb aytmayman, lekin ular avvalambor o‘z manfaati haqida o‘ylaydi. Ayniqsa yuqori pog‘onada bu juda kuchli seziladi”, – deydi McLeish.

U yanada keskinroq xulosa qiladi: boshqaruv tizimi o‘zgarmasa, haqiqiy islohotni tasavvur qilish qiyin, deyarli imkonsiz. Va u bunday o‘zgarishni umuman kutmayotganini ham yashirmaydi.

Natijalar ogohlantirib turibdi

So‘nggi yillarda Shotlandiya terma jamoasi uchta yirik turnirdan uchtasiga yo‘l olgani fonida, yaqindagi Nations League ishtiroki ko‘ngildagidek bo‘lmadi. Klub darajasida esa, ikki mavsumdir Premiership vakillari Champions League asosiy bosqichidan chetda qolmoqda.

Bu fon islohotlar zarurligini yanada yaqqol ko‘rsatadi, lekin aynan shu paytda SFA taklif qilgan chora-tadbirlar bosimi ostida yumshayotgani haqida gap-so‘zlar kuchaydi.

Takliflar oddiy va aniq edi: kubok musobaqalarida start tarkibida kamida ikki nafar under-21 futbolchi bo‘lishi, liga o‘yinlarida esa shu yosh toifasidagi futbolchilar mavsum davomida mavjud o‘yin daqiqalarining kamida 6 foizini maydonda o‘tkazishi kerak edi.

Bu raqamlar inqilob emas, lekin aniq signal edi. Endi esa ularning ham “suyultirilayotgani” haqida gap ketmoqda.

Muammo tepasida emas, tagida

36 yoshli McLeish – St Mirren akademiyasida ishlagan, tizimni pastdan yuqoriga qadar ichidan ko‘rgan mutaxassis. U bahsni faqat kvotalar va liga formati bilan cheklamaydi.

“Biz doim yuqori qismga yopishib olamiz: liga hajmi, yoshlar kvotalari, milliy baza… Aslida esa muammo eng pastdan boshlanadi”, – deya ta’kidlaydi u.

Uning fikricha, fojea to‘rt-besh yoshli bolalardan boshlanadi. Futbolni qanday o‘rgatyapmiz? Kim o‘rgatyapti? Qaysi metod bilan?

U bu savollarga javobdan qoniqmaydi.

McLeish bolalar sportini solishtiradi: suzish, gimnastika yoki boshqa tarmoqlarda ota-onalar bolalarini yuqori malakali, o‘qigan, tajribali murabbiylarga topshiradi. Futbolda esa manzara boshqacha.

Ko‘ngilli murabbiylar – minnatdorlik va xavotir

McLeish ko‘ngilli murabbiylarning mehnatini qadrlaydi, ularni “bizda pastki pog‘ona bo‘lmasa, hech narsa bo‘lmaydi” deya tan oladi. Lekin ayni paytda o‘sha pastki pog‘onada, aynan bolalarga futbol o‘rgatayotganlar orasida yetarli bilim va tajriba yo‘qligini ochiq aytadi.

Uningcha, tizim hozir shunday ishlayaptiki, bola uch yoshdan sakkiz yoshgacha bo‘lgan hal qiluvchi davrni qanday o‘tkazishi – deyarli tasodifga bog‘liq. Omad bo‘lsa, yaxshi ko‘ngilli murabbiyga tushadi, yaxshi guruhga tushadi. Omad bo‘lmasa – yo‘q.

“Uchdan sakkiz yoshgacha bo‘lgan rivojlanish bosqichini to‘g‘ri o‘tkazmasangiz, tamom. Keyin hech narsa qila olmaysiz”, – deydi u. Va hozirgi holatda bu bosqich yetarlicha sifatli tashkil etilmaganini qat’iy aytadi.

Uning fikricha, natija aniq: tizim o‘zini quvib yurgandek. Har mavsum rejalar, kvotalar, yangi formatlar, lekin poydevor zaif bo‘lgani uchun, baribir o‘sha nuqtaga qaytiladi.

Qumni ustiga qurilgan inshoot

McLeishning fikrlari bir kun avval Dundee bosh murabbiyi Steven Pressley aytgan gaplar bilan hamohang. Pressley Shotlandiya futboliga milliy futbol markazi zarurligini aytib, hozirgi tuzilmani “qum ustiga qurilgan” inshootga qiyoslagan edi.

Press Association bu tanqidlardan so‘ng SFAdan izoh so‘raganini bildirgan, ammo hozircha rasmiy javob yo‘q.

Savol esa ochiq qolmoqda: Shotlandiya futboli poydevorni qayta quyishga jur’at topadimi yoki yana bir avlodning uchdan sakkiz yosh oralig‘idagi eng qimmatli yillari tajribasiz qo‘llar ixtiyoriga tashlab qo‘yiladimi?

Pinco Avto Omad — 12 ta avto uchun sovrinli o‘yinga qo‘shil